KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 7.
Na podstawie zamieszczonej specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych określ wartość dopuszczalnej odchyłki wymiarów otworów okiennych o wymiarach 60 x 120 cm w świetle, wykonanych w murze spoinowanym.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą dopuszczalnych odchyłek wymiarów w budownictwie, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z podanej specyfikacji technicznej należy odczytać tolerancje wykonania otworów w murze spoinowanym dla wymiarów 60 × 120 cm w świetle.
Właściwy zapis musi podawać osobno szerokość i wysokość oraz dopuszczać różne odchyłki dodatnie i ujemne. Zgodny odczyt to: szerokość +6/−3 oraz wysokość +15/−10.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest poprawne korzystanie ze specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót (STWiORB). Takie dokumenty zwykle zawierają tabelę dopuszczalnych odchyłek wymiarowych dla elementów robót murowych, w tym dla otworów (np. okiennych), mierzonych w świetle, czyli jako rzeczywisty "prześwit" między krawędziami muru po wykonaniu robót.

Poprawna odpowiedź podaje dwie niezależne tolerancje: jedną dla szerokości otworu, a drugą dla wysokości. Dodatkowo tolerancje są podane jako para wartości: odchyłka dodatnia i odchyłka ujemna. Oznacza to, że otwór może być nieco większy od wymiaru nominalnego (odchyłka "+") lub nieco mniejszy (odchyłka "−"), ale tylko w granicach określonych w specyfikacji.

Dlaczego poprawne jest: "Na szerokości +6, −3, na wysokości +15, −10"? Ponieważ jest to zestaw wartości odpowiadający właściwej pozycji w specyfikacji dla otworu o wymiarach 60 × 120 cm w świetle w murze spoinowanym, z rozdzieleniem wymiaru poziomego (szerokość) i pionowego (wysokość) oraz z zachowaniem właściwych granic dla obu kierunków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • Warianty z "…na wysokości …, −1" zaniżają dopuszczalną odchyłkę ujemną wysokości, przez co nie zgadzają się z zapisem w specyfikacji (to typowy błąd wynikający z przeoczenia cyfry "0").
  • Warianty z "Na szerokości +10, −5 …" odnoszą się do innego przedziału/klasy tolerancji niż wymagany dla tego przypadku, więc nie odpowiadają temu otworowi w świetle w murze spoinowanym.

W praktyce egzaminacyjnej warto zawsze: (1) znaleźć właściwy wiersz odpowiadający wymiarowi otworu, (2) sprawdzić, czy tabela rozróżnia szerokość i wysokość, (3) przepisać obie wartości wraz ze znakami + i −.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"W świetle" oznacza rzeczywisty prześwit otworu mierzony między gotowymi krawędziami muru (po wykonaniu robót). To nie jest wymiar "w osiach" ani wymiar projektu bez uwzględnienia wykonania. Na egzaminie zawsze sprawdź, czy tolerancje odnoszą się właśnie do wymiaru w świetle.
Zapis +6/−3 oznacza, że szerokość otworu może być maksymalnie o 6 mm większa od nominalnej oraz maksymalnie o 3 mm mniejsza od nominalnej. Tolerancje są więc niesymetryczne. Błąd polega często na przyjęciu, że "±6" wystarczy, a to zmienia ocenę zgodności.
Bo wykonanie i kontrola otworu mają dwa niezależne kierunki: poziomy i pionowy, a dopuszczalne odchyłki mogą być różne. W praktyce inne błędy dominują na wysokości (np. warstwowanie) niż na szerokości. Specyfikacja zwykle rozdziela te wartości, więc trzeba je przepisać osobno.
Najpierw ustal, czego szukasz: "otwory okienne", "w murze spoinowanym" i wymiar w świetle. Następnie w tabeli tolerancji znajdź wiersz/kolumnę odpowiadającą wymiarowi 60 × 120 cm. Na końcu przepisz pary wartości dla szerokości i wysokości razem ze znakami + i −.
Najczęstsze błędy to: pominięcie znaku minus, zamiana miejscami szerokości z wysokością, zgubienie zera (np. −10 przepisane jako −1) oraz przepisanie tolerancji z sąsiedniego wiersza tabeli. Pomaga kontrola: czy obie pary mają sens i czy odpowiadają właściwemu wymiarowi otworu.
Nie. W wielu specyfikacjach tolerancje są niesymetryczne, np. dopuszcza się większą odchyłkę dodatnią niż ujemną (lub odwrotnie). Wynika to z wymagań montażowych i technologii wykonania. Dlatego nie wolno "upraszczać" zapisu do jednej wartości bez sprawdzenia pary + i −.
Odchyłka dodatnia (za duży otwór) może zmniejszyć oparcie i utrudnić prawidłowe osadzenie lub uszczelnienie stolarki. Odchyłka ujemna (za mały otwór) może wymuszać podkuwanie i osłabiać krawędzie muru. Która jest "gorsza" zależy od systemu montażu i zaleceń producenta, ale obie są kontrolowane.
W praktyce stosuje się miarę zwijaną, łaty/poziomice oraz dalmierze laserowe. Ważne jest mierzenie w kilku miejscach (dół/środek/góra) i odnotowanie skrajnych wartości, bo otwór może być "zwichrowany". Wynik porównuje się z wymiarem nominalnym i dopuszczalną odchyłką z dokumentacji.
Najczęściej tolerancje są w STWiORB (specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót) oraz czasem w opisie technicznym projektu. Na egzaminie zadanie zwykle wskazuje konkretny fragment specyfikacji (tabelę). Trzeba korzystać z tego źródła, a nie z pamięci "typowych" wartości.
Ćwicz czytanie tabel tolerancji: wyszukiwanie właściwego wiersza, rozróżnianie "w świetle" i "w osiach", oraz przepisywanie par +/− bez pomyłek. Rób krótką kontrolę po przepisaniu: czy podałeś osobno szerokość i wysokość, czy nie zamieniłeś znaków oraz czy wartości nie pochodzą z sąsiedniej pozycji tabeli.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zgodny odczyt to: szerokość +6/−3 oraz wysokość +15/−10."

Materiały:

  • Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót (STWiORB) dla robót murowych stosowane na budowie
  • Podręczniki/opracowania z zakresu robót murowych i kontroli jakości w budownictwie
  • Instrukcje producentów stolarki okiennej dotyczące wymiarów otworów montażowych i luzów montażowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego