KWALIFIKACJA TWO9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 30.
Na podstawie zamieszczonej w ramce zasady określ wartość ciśnienia włączenia dyszy palnika kotłowego, która została ustawiona na przedstawionym presostacie.
Ilustracja przedstawia presostat, który jest urządzeniem do pomiaru ciśnienia, używanym w kontekście techniki żeglugi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Presostat ma nastawę P (ciśnienie wyłączenia) oraz Diff (histerezę/różnicę ciśnień). Zasada podana w ramce mówi: ciśnienie włączenia = P − Diff.
Odczyt: P = 0,5 MPa i Diff = 0,1 MPa, więc 0,5 − 0,1 = 0,4 MPa.

Pełne wyjaśnienie:

W automatyce kotłowej presostat steruje pracą palnika na podstawie ciśnienia (np. pary). Aby palnik nie załączał się i nie wyłączał "co chwilę" przy minimalnych wahaniach, stosuje się histerezę, czyli różnicę progów zadziałania.

W tym typie presostatu są dwie nastawy:

  • P – nastawa ciśnienia wyłączenia (górny próg): po osiągnięciu tej wartości palnik zostaje wyłączony.
  • Diff – nastawa różnicy ciśnień (histerezy): określa, o ile musi spaść ciśnienie poniżej P, aby palnik znów się włączył.

Dlatego obowiązuje zależność: ciśnienie włączenia = P − Diff, a ciśnienie wyłączenia równa się po prostu P.

Z odczytu skali urządzenia: P = 0,5 MPa oraz Diff = 0,1 MPa. Wykonujemy jedno działanie:

0,5 MPa − 0,1 MPa = 0,4 MPa

To oznacza, że palnik włączy się przy spadku ciśnienia do 0,4 MPa, a wyłączy się przy wzroście do 0,5 MPa.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 0,1 MPa – to wartość nastawy Diff (histerezy), a nie próg włączenia palnika.
  • 0,5 MPa – to wartość P, czyli ciśnienie wyłączenia, a nie włączenia.
  • 0,6 MPa – taka wartość nie wynika z podanej zasady; pojawia się zwykle, gdy ktoś omyłkowo dodaje Diff do P.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy pytają o włączenie czy wyłączenie. "Wyłączenie" = P, "włączenie" = P − Diff.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Presostat to wyłącznik ciśnieniowy stosowany w automatyce kotłowej. Nadzoruje ciśnienie (np. pary) i steruje palnikiem: przy wzroście do nastawy odłącza palnik, a przy spadku do progu załączenia uruchamia go ponownie. Zwiększa bezpieczeństwo i stabilność pracy kotła.
Odczyt wykonuje się z dwóch oddzielnych podziałek na froncie presostatu. Skala P pokazuje wartość ciśnienia wyłączenia, a skala Diff pokazuje różnicę (histerezę). Trzeba upewnić się, że odczytujesz właściwy wskaźnik i jednostkę (np. MPa).
W wielu presostatach P oznacza próg wyłączenia (górny). Diff to histereza, czyli "odstęp" między wyłączeniem a ponownym włączeniem. Aby palnik załączył się dopiero po spadku ciśnienia, próg włączenia musi być niższy od P o wartość Diff, więc stosuje się zależność P − Diff.
Diff oznacza różnicę ciśnień (histerezę) między progiem wyłączenia i progiem włączenia. Dzięki temu palnik nie przełącza się zbyt często przy drobnych wahaniach ciśnienia. Zbyt małe Diff powoduje "klapanie" styków i częste starty, a zbyt duże może dawać duże wahania ciśnienia.
Stosuj prostą regułę z zadania: ciśnienie włączenia = P − Diff. Najpierw odczytaj P ze skali ciśnienia wyłączenia, potem odczytaj Diff ze skali histerezy, a na końcu odejmij. Wynik ma tę samą jednostkę co P, np. MPa.
W opisywanym typie presostatu nastawa P to ciśnienie wyłączenia (górny próg). Ciśnienie włączenia jest niższe i wynika z odjęcia histerezy: P − Diff. Na egzaminie to częsta pułapka, dlatego zawsze sprawdzaj opis zasady w ramce lub w poleceniu.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana znaczenia P i Diff, nieuwzględnienie odejmowania (wybór P zamiast P − Diff), błędny odczyt skali (górna vs dolna), mylenie jednostek oraz dodawanie Diff do P. Pomaga zapisanie krótkiej notatki: "wyłączenie=P, włączenie=P−Diff".
Palnik wyłącza się po wzroście ciśnienia do wartości P. Palnik włącza się po spadku ciśnienia do wartości P − Diff. To tworzy dwa progi, które stabilizują pracę kotła i ograniczają zbyt częste przełączanie automatyki.
Zbyt mała histereza (małe Diff) powoduje częste cykle załącz/wyłącz, bo nawet małe wahania ciśnienia wywołują reakcję presostatu. W praktyce to większe zużycie elementów wykonawczych, ryzyko niestabilnej pracy palnika i gorsza ekonomika. Dlatego dobiera się Diff tak, by układ pracował spokojnie.
Ćwicz trzy rzeczy: odczyt skal (P i Diff), rozumienie progów (włączenie vs wyłączenie) oraz proste obliczenia (zwykle odejmowanie). Dobrą metodą jest rysowanie małego wykresu: górny próg P, dolny próg P−Diff, a potem podstawianie liczb z zadania.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że presostat ma nastawę P (ciśnienie wyłączenia) oraz Diff (histerezę/różnicę ciśnień).

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z automatyki kotłowej i regulacji ciśnienia pary w instalacjach okrętowych
  • Instrukcje obsługi (DTR) presostatów stosowanych w automatyce kotłów (sekcje: nastawa P i Diff, histereza)
  • Materiały szkolne z aparatury kontrolno-pomiarowej w siłowni statkowej (presostaty, czujniki, zabezpieczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego