KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 32.
Na podstawie zamieszczonych danych, wskaż ile procent ogółu zatrudnionych stanowią osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych?
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą struktury zatrudnionych w instytucji ubezpieczeniowej w listopadzie 2021 roku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć udział osób na umowach cywilnoprawnych, dzielisz liczbę takich osób przez ogół zatrudnionych i mnożysz przez 100%.
Wynik z danych źródłowych daje udział równy 20%, więc taka odpowiedź jest prawidłowa. Pozostałe wartości nie odpowiadają temu ilorazowi.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik "ile procent ogółu zatrudnionych stanowią osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych" to klasyczny udział procentowy. Zawsze składa się z dwóch elementów: części (liczba osób na umowach cywilnoprawnych) oraz całości (ogół zatrudnionych).

Metoda obliczeń:

  • Ustal liczbę osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych (np. umowa zlecenia, umowa o dzieło – zgodnie z danymi w zadaniu).
  • Ustal ogół zatrudnionych (suma wszystkich form zatrudnienia ujętych w danych).
  • Oblicz iloraz: (liczba na umowach cywilnoprawnych) / (ogół zatrudnionych).
  • Przelicz na procent: wynik × 100%.
  • Jeśli wymagane, zastosuj zaokrąglenie dopiero na końcu.

Poprawna odpowiedź "20%" oznacza, że na każde 100 osób zatrudnionych w jednostce 20 pracuje na podstawie umów cywilnoprawnych (w rozumieniu danych zadania). To logicznie spójne z wynikiem obliczeń wykonanych na liczbach podanych w materiale źródłowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "12%" jest typowym skutkiem użycia złej podstawy (np. policzenia udziału względem innej grupy niż ogół) albo błędnego odczytu liczby osób na umowach cywilnoprawnych.
  • "36%" często pojawia się, gdy do "umów cywilnoprawnych" omyłkowo dolicza się inne formy zatrudnienia lub myli się kategorie w tabeli.
  • "80%" bywa efektem odwrócenia ułamka (całość/część zamiast część/całość) lub pomylenia udziału z dopełnieniem do 100%.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisz sobie krótko wzór: udział = część/całość × 100% i dopiero potem podstaw liczby. To ogranicza pomyłki w interpretacji danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Użyj wzoru: udział = (część/całość) × 100%.

"Część" to liczba osób na umowach cywilnoprawnych, a "całość" to ogół zatrudnionych z danych. Na końcu ewentualnie zaokrąglij wynik zgodnie z poleceniem.

Najczęściej chodzi o formy zatrudnienia inne niż umowa o pracę, np. umowa zlecenia i umowa o dzieło. W zadaniu trzeba trzymać się kategorii pokazanych w danych źródłowych (tabela/wykres), bo to one definiują, co wliczać.
Procent oznacza "na sto". Gdy dzielisz część przez całość, dostajesz ułamek (np. 0,2). Mnożenie przez 100 zamienia go na zapis procentowy (0,2 × 100% = 20%). To ułatwia porównywanie udziałów w strukturze.
Najczęściej myli się mianownik (zamiast ogółu bierze się inną grupę), odwraca się ułamek (całość/część), albo źle odczytuje kategorię w danych. Błędy robi też przedwczesne zaokrąglanie wyniku pośredniego.
Tak. Udział musi być w zakresie 0–100%. Jeśli umowy cywilnoprawne są mniejszością, wynik nie powinien być bliski 100%. Dodatkowo możesz policzyć przybliżenie: np. 1/5 całości to ok. 20%, 1/4 to 25%, 1/3 to ok. 33%.
Najbezpieczniej jest zaokrąglać na końcu, po przeliczeniu na procent. Jeśli polecenie nie podaje dokładności, zwykle wybiera się odpowiedź najbliższą wynikowi. Gdy w testach są pełne procenty, celuj w wynik po standardowym zaokrągleniu.
"Ogół" to suma wszystkich osób ujętych w danych (np. etaty + umowy cywilnoprawne + inne wskazane formy). Jeśli tabela ma wiersz "Razem", to zwykle jest to szukana całość. Gdy nie ma, trzeba zsumować wszystkie kategorie.
Do samego liczenia udziału tak: sumujesz osoby na tych umowach i dzielisz przez ogół zatrudnionych. Różnica jest merytoryczna w prawie i praktyce kadr, ale w tym typie zadania liczy się poprawne przypisanie ich do kategorii "cywilnoprawne" zgodnie z danymi.
Mnożysz przez 100%: 0,125 × 100% = 12,5%. Jeśli odpowiedzi są w pełnych procentach, wynik 12,5% zwykle zaokrągla się do 13% (o ile polecenie nie wymaga inaczej). Zawsze sprawdź, jakie wartości są w odpowiedziach.
Ćwicz: (1) odczyt danych z tabel i wykresów, (2) liczenie udziałów procentowych, (3) kontrolę sensowności wyniku. W arkuszu kalkulacyjnym przećwicz formułę =część/całość i format procentowy, bo to bardzo przyspiesza analizę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe wartości nie odpowiadają temu ilorazowi."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Procenty: definicja i obliczenia, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – Procent, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Poradnik Przedsiębiorcy – Umowy cywilnoprawne (omówienie pojęcia i przykładów), https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-umowy-cywilnoprawne (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z matematyki biznesowej (procenty, wskaźniki)
  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac (rodzaje umów i ewidencja zatrudnienia)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla technika ekonomisty (analiza danych i wskaźniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego