KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 19.
Na podstawie zapisów na koncie Pozostałe rozrachunki z pracownikami ustal, co oznacza saldo końcowe.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentu księgowego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika ekonomisty.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Saldo końcowe konta rozrachunkowego interpretuje się według strony, na której występuje. Saldo Wn oznacza należność jednostki, a saldo Ma zobowiązanie. Jeżeli na koncie "Pozostałe rozrachunki z pracownikami" saldo jest po stronie Wn i dotyczy zaliczki, oznacza to kwotę do zwrotu przez pracownika.

Pełne wyjaśnienie:

W kontach rozrachunkowych kluczowe jest rozróżnienie, czy saldo końcowe występuje po stronie Wn czy po stronie Ma. To właśnie strona salda informuje, czy jednostka ma należność (ktoś jest jej winien pieniądze), czy zobowiązanie (jednostka ma komuś zapłacić).

1) Jak czytać saldo na rozrachunkach?

  • Saldo Wn – oznacza należność (aktywo): jednostka ma prawo żądać zwrotu/rozliczenia od drugiej strony rozrachunku.
  • Saldo Ma – oznacza zobowiązanie (pasywo): jednostka powinna zapłacić/rozliczyć się z drugą stroną.

2) Co oznacza należność od pracownika z tytułu zaliczki?

Jeżeli pracownik pobrał zaliczkę (np. na wydatki służbowe), to do czasu rozliczenia dokumentami lub zwrotu niewykorzystanej kwoty jednostka ma wobec niego roszczenie o rozliczenie albo zwrot. W praktyce takie nierozliczone zaliczki są traktowane jako należność od pracownika, więc logicznie odpowiadają saldu po stronie Wn.

3) Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Stan należności z tytułu wynagrodzeń – wynagrodzenia częściej tworzą zobowiązanie do wypłaty (gdy nie wypłacono), a "należność od pracownika" z tego tytułu wymagałaby szczególnej sytuacji (np. nadpłata), której nie wskazano.
  • Stan zobowiązań wobec pracowników z tytułu wynagrodzeń – to opis typowego salda Ma przy niewypłaconych wynagrodzeniach; nie odpowiada sytuacji, gdy saldo dotyczy zaliczki do rozliczenia przez pracownika.
  • Stan zobowiązań wobec pracowników z tytułu pobranej zaliczki – pobrana zaliczka oznacza, że środki zostały wydane pracownikowi; do czasu rozliczenia to pracownik jest stroną, która ma się rozliczyć, więc nie jest to zobowiązanie jednostki wobec pracownika.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal stronę salda (Wn/Ma), dopiero potem dopasuj treść ekonomiczną: Wn = należność, Ma = zobowiązanie. To ogranicza ryzyko "odruchowego" wyboru odpowiedzi związanej z wynagrodzeniami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Saldo końcowe po stronie Wn na koncie rozrachunkowym oznacza zwykle należność, czyli sytuację, w której druga strona rozrachunku jest winna środki jednostce (ma zwrócić pieniądze lub się rozliczyć). W praktyce dotyczy to m.in. nierozliczonych zaliczek.
Saldo po stronie Ma na rozrachunkach z pracownikami oznacza najczęściej zobowiązanie jednostki wobec pracowników, np. kwotę do wypłaty (wynagrodzenia, rozliczenia). Kluczowe jest powiązanie salda z opisem operacji gospodarczych.
Najprościej: należność to "pracownik ma oddać/rozliczyć", a zobowiązanie to "jednostka ma wypłacić/zwrócić". Następnie połącz to ze stroną salda: typowo Wn wskazuje należność, a Ma wskazuje zobowiązanie.
Bo po wypłacie zaliczki jednostka oczekuje od pracownika rozliczenia wydatków (dokumentami) albo zwrotu niewykorzystanej kwoty. Do czasu rozliczenia istnieje roszczenie jednostki wobec pracownika, co odpowiada pojęciu należności.
W typowej sytuacji niewypłacone wynagrodzenia tworzą zobowiązanie jednostki wobec pracowników (kwota do zapłaty). Należność od pracownika z tytułu wynagrodzeń pojawia się rzadziej i wymaga szczególnego zdarzenia (np. nadpłaty), zwykle nie jest "domyślna".
Najczęstsze błędy to: mylenie Wn z Ma, automatyczne kojarzenie rozrachunków z pracownikami wyłącznie z wynagrodzeniami, oraz pomijanie tego, z jakiego tytułu jest rozrachunek (zaliczka vs płaca). Pomaga schemat: Wn=należność, Ma=zobowiązanie.
Trzeba przeanalizować treść zapisów na koncie (opisy operacji, korespondencję kont) i ustalić, z jakiego tytułu powstał rozrachunek. Zaliczka wynika z wypłaty środków do rozliczenia, a wynagrodzenie z naliczenia i/lub wypłaty płac.
Co do zasady saldo należności od pracowników (np. zaliczki) powinno być rozliczane możliwie szybko po zakończeniu zdarzenia, którego dotyczy (np. delegacji lub zakupu). W praktyce kontroluje się je na koniec miesiąca i obowiązkowo na dzień bilansowy.
Ćwicz na przykładach: odczytuj stronę salda (Wn/Ma), klasyfikuj saldo jako należność lub zobowiązanie, a potem dopiero przypisuj tytuł (zaliczka, wynagrodzenie). Warto też rozwiązywać zadania z rozrachunków pracowniczych i uzgadniania sald.
Tak, konto rozrachunkowe może w różnych okresach wykazywać saldo po stronie Wn (należności) albo po stronie Ma (zobowiązania), zależnie od zdarzeń gospodarczych. Dlatego w zadaniu zawsze trzeba patrzeć na konkretne saldo końcowe, a nie tylko nazwę konta.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Saldo końcowe konta rozrachunkowego interpretuje się według strony, na której występuje."

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej: konta bilansowe i rozrachunkowe (rozdział o rozrachunkach)
  • Zestawy ćwiczeń z dekretacji i analizy sald (zadania o interpretacji sald Wn/Ma)
  • Materiały szkolne z planu kont jednostki (opis funkcjonowania kont rozrachunkowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego