Konto "Rozrachunki publicznoprawne" jest kontem rozrachunkowym, na którym ewidencjonuje się zarówno należności (np. nadpłaty), jak i zobowiązania (np. podatek do zapłaty). Z tego powodu w praktyce może wystąpić tzw. saldo dwustronne, czyli jednocześnie saldo po stronie Wn i po stronie Ma, ale dla różnych tytułów rozrachunków ujętych w analityce.
Wniosek o saldzie konta syntetycznego wyciąga się przez:
- analizę zapisów na koncie syntetycznym (strona Wn/Ma, obroty),
- sprawdzenie, jakie salda wykazują konta analityczne w zestawieniu obrotów i sald,
- zsumowanie sald należnościowych (Wn) osobno oraz sald zobowiązaniowych (Ma) osobno.
Odpowiedź "saldo debetowe w kwocie 2 000,00 zł i saldo kredytowe w kwocie 4 000,00 zł." jest spójna z sytuacją, w której analityka pokazuje jednocześnie: (1) należność od instytucji publicznoprawnych oraz (2) zobowiązanie do zapłaty. W rachunkowości nie "kompensuje się" ich automatycznie w jedno saldo, jeżeli wynikają z różnych tytułów/kontrahentów w analityce.
Odpowiedzi z wyłącznie jednym saldem są typowym uproszczeniem: zakładają, że rozrachunki publicznoprawne zawsze kończą się tylko zobowiązaniem albo tylko należnością. To nie musi być prawdą, bo w tym samym okresie można mieć np. podatek do zapłaty oraz nadpłatę innego zobowiązania.
Wariant "saldo debetowe 4 000,00 zł i saldo kredytowe 2 000,00 zł" odwraca strony/kwoty w porównaniu do danych wynikających z zestawienia analitycznego, co wskazuje na błąd interpretacji: pomylenie, po której stronie konto wykazuje należność (Wn) i zobowiązanie (Ma) lub błędne przepisanie kwot z analityki do syntetyki.
Na egzaminie warto pamiętać: saldo Wn na koncie rozrachunkowym najczęściej oznacza należność, a saldo Ma najczęściej oznacza zobowiązanie, przy czym kluczowe są zawsze konkretne dane z zapisów i analityki.
