KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 7.
Na podstawie zapisów na kontach księgowych ustal wartość bilansową materiałów.
Ilustracja przedstawia fragment kont księgowych związanych z materiałami w kontekście kwalifikacji zawodowej technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić wartość bilansową materiałów, oblicza się saldo konta 310 oraz koryguje je saldem konta 320. Z konta 310 wynika 16 000 zł Wn. Konto 320 ma saldo 600 zł po stronie Ma (odchylenia kredytowe), więc zmniejsza wartość: 16 000 − 600 = 15 400 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość bilansowa materiałów to wartość, którą jednostka wykazuje w bilansie po uwzględnieniu korekt wynikających z różnic między ceną ewidencyjną (planowaną) a ceną rzeczywistą. W praktyce, gdy materiały prowadzi się w cenach ewidencyjnych, konto 310 "Materiały" pokazuje wartość w cenach ewidencyjnych, a konto 320 "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" służy do jej skorygowania.

1) Ustalenie salda konta 310
Na koncie 310 po stronie Wn są zwiększenia: saldo początkowe 17 000 zł oraz przyjęcie materiałów (Pz) 2 000 zł. Po stronie Ma jest zmniejszenie (Rw) 3 000 zł. Saldo końcowe konta 310 wynosi więc:
(17 000 + 2 000) − 3 000 = 16 000 zł (saldo Wn).

2) Ustalenie salda konta 320
Na koncie 320 saldo początkowe 850 zł jest po stronie Ma, co oznacza odchylenia kredytowe (cena rzeczywista niższa od ewidencyjnej). W okresie ujęto po stronie Wn odchylenia rozchodowane 150 zł i 100 zł, razem 250 zł. Saldo końcowe konta 320 to:
850 − 250 = 600 zł po stronie Ma.

3) Wyznaczenie wartości bilansowej
Wartość bilansowa = saldo konta 310 skorygowane o saldo konta 320. Kluczowa zasada: saldo Ma konta 320 (odchylenia kredytowe) zmniejsza wartość materiałów, więc je odejmujemy. Otrzymujemy:
16 000 − 600 = 15 400 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 12 400 zł – wskazuje na błędną korektę lub pominięcie części zapisów na 310/320.
  • 16 000 zł – to tylko saldo konta 310 bez uwzględnienia odchyleń, czyli wartość niekorygowana.
  • 16 600 zł – powstaje zwykle przez błędne dodanie salda Ma konta 320 zamiast jego odjęcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość bilansowa materiałów to kwota wykazywana w bilansie na dzień bilansowy po uwzględnieniu korekt. Gdy stosuje się ceny ewidencyjne, punktem wyjścia jest saldo konta 310, a korektą są odchylenia z konta 320 (dodawane lub odejmowane zależnie od salda).
Saldo konta 310 ustalasz jak dla typowego konta aktywów: sumujesz zapisy po stronie Wn (zwiększenia, w tym saldo początkowe) i odejmujesz sumę zapisów po stronie Ma (zmniejszenia/rozchód). Otrzymany wynik to saldo końcowe, zwykle po stronie Wn.
Saldo po stronie Ma konta 320 oznacza odchylenia kredytowe: cena rzeczywista materiałów jest niższa od ceny ewidencyjnej. Taka sytuacja powoduje, że wartość ewidencyjna z konta 310 jest zawyżona i trzeba ją skorygować w dół, czyli odjąć saldo Ma konta 320.
Gdy konto 320 ma saldo Wn, oznacza to odchylenia debetowe (cena rzeczywista wyższa od ewidencyjnej). Wtedy wartość ewidencyjna materiałów z konta 310 jest zaniżona. Aby dojść do wartości bilansowej, do salda konta 310 należy dodać saldo Wn konta 320.
To częsty błąd, bo nawykowo kojarzy się stronę Ma z "większą kwotą". Konto 320 jest jednak kontem korygującym, a nie "zwykłym" aktywem. Trzeba najpierw ustalić, czy saldo jest Wn czy Ma i co to oznacza (odchylenia debetowe/kredytowe), a dopiero potem dodać lub odjąć.
Nie, jeśli materiały są prowadzone w cenach ewidencyjnych i występują odchylenia. Samo saldo konta 310 pokazuje wartość "w planie", a nie w cenach rzeczywistych. Dopiero uwzględnienie salda konta 320 (po odpowiedniej stronie) daje wartość bilansową po korektach.
Na 310 typowo trafiają przyjęcia materiałów (np. Pz) po stronie Wn oraz rozchody do zużycia (np. Rw) po stronie Ma. Na 320 ujmuje się odchylenia między ceną ewidencyjną a rzeczywistą; mogą być przenoszone z poprzedniego okresu (saldo początkowe) i rozliczane przy rozchodzie materiałów.
Najczęściej: (1) pominięcie salda początkowego konta 320, (2) potraktowanie obrotów Wn jako zwiększenia wartości bilansowej bez sprawdzenia salda końcowego, (3) przyjęcie, że saldo Ma zawsze się dodaje, (4) uznanie salda 310 za wynik końcowy bez korekty odchyleniami.
Gdy saldo konta 320 jest po stronie Ma, odchylenia są kredytowe, czyli cena rzeczywista jest niższa od ewidencyjnej. Wtedy wartość z konta 310 jest "za wysoka" i w bilansie należy ją pomniejszyć o saldo Ma konta 320. To daje wartość po korekcie do cen rzeczywistych.
Ćwicz schemat: (1) policz saldo 310, (2) policz saldo 320 z uwzględnieniem salda początkowego i obrotów, (3) zastosuj zasadę korekty: saldo Wn 320 dodaj, saldo Ma 320 odejmij. Pomaga też zapisanie krótkiej reguły: "Ma na 320 = minus dla materiałów".
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby ustalić wartość bilansową materiałów, oblicza się saldo konta 310 oraz koryguje je saldem konta 320."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z 29.09.1994, art. 28 ust. 1 pkt 6, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – przepisy o wycenie aktywów obrotowych (materiałów) i zasadach wyceny bilansowej
  • Podręczniki/kompendia do kwalifikacji EKA.7 dotyczące ewidencji materiałów i kont odchyleń (310/320)
  • Zadania ćwiczeniowe z ustalania sald kont T oraz wyceny zapasów przy cenach ewidencyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego