Zapory pyłowe są elementem profilaktyki przeciwwybuchowej w wyrobiskach podziemnych. Na półkach zapory układa się pył kamienny (wapienny). W razie wybuchu fala uderzeniowa zrzuca pył z półek, tworząc obłok, który zwiększa udział części niepalnych w mieszaninie i w ten sposób ogranicza rozprzestrzenianie się wybuchu pyłu węglowego.
Wymagana ilość środka gaśniczego zależy od konstrukcji półki, w tym od długości deseczek. Dla półki z deseczkami o długości 0,50 m minimalna ilość wynosi 45 kg pyłu kamiennego na 1 m bieżący półki. Ta wartość jest parametrem granicznym: ma zapewnić, że po zadziałaniu zapory w powietrzu pojawi się wystarczająca ilość pyłu kamiennego do skutecznego "zobojętnienia" pyłu węglowego.
Odpowiedzi z mniejszymi masami (np. 15 kg, 25 kg, 30 kg) są nieprawidłowe w tym wariancie, ponieważ zaniżają ilość pyłu wymaganą dla deseczek 0,50 m. Najczęstsze nieporozumienie polega na przenoszeniu wartości kojarzonej z innym wariantem (np. krótszymi deseczkami) albo na założeniu, że każda zapora ma identyczny wymagany zasyp niezależnie od konstrukcji.
W praktyce, poza samą masą pyłu, istotna jest też jego lotność: pył zawilgocony lub zbrylony może nie zostać skutecznie rozproszony, dlatego zapory wymagają regularnych kontroli i uzupełniania materiału.
