KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 10.
Na przedstawionym rysunku liczbą 1 oznaczono
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek elementów związanych z tłokiem silnika spalinowego, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "piastę tłoka" jest poprawna, ponieważ numer 1 (linia odnośnika) wskazuje otwór/gniazdo sworznia w tłoku, czyli wzmocnioną część wewnętrzną, w której pracuje sworzeń. "Sworzeń tłoka" to osobny walcowy element, a "część prowadząca" (płaszcz) jest na zewnętrznej powierzchni tłoka.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunkach złożeniowych kluczowe jest śledzenie linii odnośnika, a nie położenia samego numeru. Wskazanie numerem 1 kończy się grotem strzałki na otworze sworzniowym w tłoku. Ten obszar to piasta tłoka (gniazdo sworznia) – wzmocniona, pogrubiona część tłoka, która przenosi duże obciążenia z tłoka na korbowód poprzez sworzeń.

Dlaczego nie "sworzeń tłoka"? Sworzeń jest oddzielnym detalem (walcowym trzpieniem) montowanym w tłoku i łączącym go z korbowodem. Poprawna byłaby ta odpowiedź tylko wtedy, gdyby strzałka wskazywała bezpośrednio na walec sworznia, a nie na otwór w tłoku.

Dlaczego nie "część prowadząca tłoka"? Część prowadząca (płaszcz) to zewnętrzna powierzchnia tłoka poniżej rowków pierścieni, która prowadzi tłok w cylindrze i przenosi siły boczne. Na rysunku wskazanie dotyczy elementu wewnętrznego w rejonie sworznia, więc nie jest to płaszcz.

Dlaczego nie "prowadnica tłoka"? W terminologii silników samochodowych nie jest to standardowa nazwa części tłoka; bywa używana potocznie na określenie funkcji prowadzenia, ale technicznie właściwsze jest "część prowadząca" lub "płaszcz". W zadaniu dodatkowo nie pasuje do miejsca wskazanego strzałką.

W praktyce warsztatowej rozróżnienie "piasta" vs "sworzeń" ma znaczenie przy ocenie luzów, pęknięć oraz zużycia węzła sworznia, a także przy poprawnym doborze elementów podczas napraw silnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piasta tłoka to wzmocniona część tłoka w okolicy otworu sworznia. W tej strefie znajduje się gniazdo/otwór, w którym osadzany jest sworzeń tłokowy łączący tłok z korbowodem. Piasta przenosi bardzo duże siły i dlatego ma pogrubioną konstrukcję.
Piasta tłoka jest częścią tłoka (obszar wzmocniony z otworem). Sworzeń tłoka to oddzielny element w kształcie walca, który przechodzi przez otwór w piaście i łączy tłok z małym końcem korbowodu. Mylenie tych pojęć to częsty błąd.
W rysunku technicznym numer może być umieszczony w dogodnym miejscu, a właściwy obiekt identyfikuje dopiero linia odnośnika zakończona strzałką. Kierowanie się samą bliskością numeru prowadzi do pomyłek, zwłaszcza na rysunkach rozstrzelonych, gdzie części są rozsunięte.
Otwór sworzniowy widać jako poprzeczny otwór w bocznej części tłoka, zwykle poniżej rowków pierścieni. Na rysunku złożeniowym bywa pokazany jako okrąg/owal na ściance tłoka lub jako otwór wewnętrzny. To właśnie w tym miejscu pracuje sworzeń.
W odniesieniu do elementów samego tłoka częściej używa się określeń "część prowadząca" lub "płaszcz tłoka". Słowo "prowadnica" bywa potocznym uproszczeniem, ale na egzaminie lepiej stosować nazwy spotykane w opisach budowy silnika i w materiałach dydaktycznych.
Część prowadząca (płaszcz) to zewnętrzna powierzchnia tłoka poniżej rowków pierścieni. Jej zadaniem jest prowadzenie tłoka w cylindrze i przenoszenie sił bocznych powstających wskutek pracy układu korbowego. Nie jest to element wewnętrzny związany z otworem sworznia.
W piaście tłoka skupiają się duże obciążenia dynamiczne, bo przez sworzeń przenoszone są siły ze spalania na korbowód. Jeśli pojawi się niewłaściwy luz, niedostateczne smarowanie lub przeciążenia, może dojść do zużycia gniazda sworznia, zatarcia albo pęknięć w rejonie piasty.
Najczęściej widzisz tłok, pierścienie tłokowe, sworzeń tłokowy, zabezpieczenia sworznia (np. pierścienie sprężyste), a także korbowód ze stopą dzieloną, panewkami i śrubami. Umiejętność rozróżnienia tych części jest potrzebna w naprawach i diagnozie silnika.
Typowe pomyłki to: wybór elementu "najbliższego numerowi" zamiast wskazanego strzałką, mylenie piasty z samym sworzniem oraz mylenie części prowadzącej (płaszcza) z elementami wewnętrznymi tłoka. Pomaga nawyk: najpierw znajdź grot strzałki, dopiero potem nazwij część.
Ćwicz na rysunkach rozstrzelonych i przekrojach: tłok, pierścienie, sworzeń, korbowód. Ucz się par: część (piasta) vs oddzielny element (sworzeń). Na egzaminie zawsze sprawdzaj, gdzie kończy się linia odnośnika i co dokładnie wskazuje strzałka.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Odpowiedź "piastę tłoka" jest poprawna, ponieważ numer 1 (linia odnośnika) wskazuje otwór/gniazdo sworznia w tłoku, czyli wzmocnioną część wewnętrzną, w której pracuje sworzeń."

Materiały:

  • Podręcznik/atlas: budowa silnika spalinowego (rozdział o tłoku i układzie tłokowo-korbowym)
  • Zbiór rysunków technicznych zespołu tłok–korbowód (ćwiczenia z odczytu odnośników)
  • Materiały dydaktyczne MOT.2 dotyczące budowy i napraw silników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego