W mikrometrze zewnętrznym wynik pomiaru odczytuje się jako sumę dwóch wskazań: skali na tulei (skala główna) oraz skali na bębenku (skala pomocnicza).
1) Skala tulei (mm i 0,5 mm)
Najpierw odczytuje się ostatni w pełni widoczny milimetr na górnej podziałce tulei. Na rysunku widać, że po wartości 20 jest jeszcze jedna kreska odpowiadająca 21 mm, więc baza to 21,00 mm. Następnie sprawdza się dolną podziałkę (połówki milimetra): jeżeli kreska 0,5 mm jest widoczna, dodaje się 0,50 mm. Tutaj kreska połówkowa za 21 mm jest zasłonięta przez bębenek, więc nie dodaje się 0,50 mm.
2) Skala bębenka (setne mm)
Bębenek ma 50 działek na obrót, a przy typowym skoku śruby 0,5 mm oznacza to, że jedna działka to 0,01 mm. Odczytu dokonuje się na podstawie tego, która kreska bębenka pokrywa się z linią odniesienia tulei. Na rysunku linia odniesienia pokrywa się z kreską o jedną działkę poniżej liczby 15, czyli z 14. działką. Daje to 14 × 0,01 mm = 0,14 mm.
3) Suma
Całkowity wynik to: 21,00 mm + 0,14 mm = 21,14 mm.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "21,64 mm" sugeruje dopisanie 0,64 mm z bębenka, co nie zgadza się z pozycją linii odniesienia (nie trafia ona w okolice 64. setnej, lecz w 14. działkę).
- "20,34 mm" wynika z błędu na skali tulei (przestawienie bazy na 20 mm zamiast 21 mm) oraz dodatkowo z innego odczytu bębenka.
- "22,14 mm" to typowy błąd o 1 mm: mechaniczne "przeskoczenie" na kolejny milimetr na tulei mimo że na rysunku nie widać odsłoniętego 22 mm.
Wskazówki egzaminacyjne: zawsze wykonuj odczyt w kolejności: (1) pełne mm, (2) ewentualne 0,5 mm, (3) setne mm z bębenka. To ogranicza pomyłki o 0,5 mm i o 1 mm.
