KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
Na przedstawionym rysunku wyrobisko ślepe przewietrzane jest
Ilustracja przedstawia schemat przewietrzania wyrobiska ślepego za pomocą lutni wirowej, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lutnia wirowa oznacza przewietrzanie wyrobiska ślepego w sposób wymuszony: strumień powietrza jest doprowadzany (lub odprowadzany) przewodem lutniowym współpracującym z urządzeniem wytwarzającym przepływ. "Dyfuzja" dotyczy samoistnego mieszania, a "obiegowy prąd" wymaga układu obiegowego, którego nie zastępuje sama lutnia.

Pełne wyjaśnienie:

Wyrobisko ślepe (bez przelotu) ma ograniczoną naturalną wymianę powietrza, dlatego w praktyce bardzo często stosuje się wentylację pomocniczą, czyli doprowadzanie lub odprowadzanie powietrza w rejon przodka za pomocą dodatkowych urządzeń.

Odpowiedź "lutnią wirową" wskazuje na przewietrzanie wymuszone z użyciem przewodu lutniowego współpracującego z wentylatorem (wytwarzającym różnicę ciśnień i strumień powietrza). Taki układ umożliwia kierunkowe doprowadzenie świeżego powietrza możliwie blisko przodka albo skuteczne odciągnięcie powietrza zużytego, co poprawia warunki pracy (gazy, temperatura, wilgotność, zapylenie).

Odpowiedź "przez dyfuzję" jest nieadekwatna, gdy na rysunku rozpoznawalny jest układ przewodu/urządzenia wymuszającego przepływ. Dyfuzja to zjawisko samoistnego mieszania się gazów i nie zapewnia kontrolowanego, wystarczającego strumienia w końcówce ślepego wyrobiska, szczególnie przy prowadzeniu robót w przodku.

Odpowiedź "obiegowym prądem powietrza" sugeruje cyrkulację w pętli przepływu. Dla wyrobiska ślepego typowym problemem jest brak naturalnego przelotu, więc sam "obieg" nie jest rozwiązaniem, jeśli nie ma warunków do utworzenia stabilnej drogi dopływu i odpływu. W zadaniu kluczowe jest rozpoznanie konkretnego sposobu przewietrzania pokazanej sytuacji.

Odpowiedź "pomocniczym urządzeniem wentylacyjnym" jest zbyt ogólna. Lutnia jest elementem instalacji wentylacji pomocniczej, ale pytanie wymaga wskazania konkretnej metody/środka widocznego na rysunku, a nie samej kategorii "urządzeń pomocniczych". Na egzaminie warto zwracać uwagę na to, czy odpowiedź jest nazwą rozwiązania (np. lutnia) czy tylko ogólnym opisem grupy sprzętu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "na rysunku" najpierw nazwij elementy (przewód, kierunek strumienia, wentylator), a dopiero potem dobierz termin. To ogranicza wybór odpowiedzi skojarzeniowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobisko ślepe to wyrobisko, które nie ma przelotu (zwykle ma jedno połączenie z siecią wyrobisk). Oznacza to gorszą naturalną wymianę powietrza, dlatego często wymaga wentylacji pomocniczej, aby świeże powietrze docierało do przodka.
Przewietrzanie lutnią polega na prowadzeniu strumienia powietrza wzdłuż wyrobiska przewodem lutniowym. W zależności od układu powietrze jest tłoczone do przodka albo odciągane z rejonu przodka. Daje to bardziej kontrolowany przepływ niż samo mieszanie się powietrza.
Dyfuzja jest zjawiskiem samoistnym i zwykle zbyt słabym, by zapewnić wymagany dopływ świeżego powietrza i usuwanie zanieczyszczeń w rejonie robót. W przodku potrzeba przepływu wymuszonego, aby ograniczać nagromadzenie gazów i zapylenia oraz poprawić komfort pracy.
Najczęściej spotyka się wentylatory pomocnicze oraz przewody lutniowe (różnych typów i średnic), a także osprzęt montażowy i uszczelniający. Celem jest doprowadzenie powietrza do miejsc, gdzie wentylacja główna nie zapewnia wystarczającej wymiany, np. w wyrobiskach ślepych.
Zwykle widać przewód lutniowy poprowadzony w wyrobisku oraz element wymuszający przepływ (wentylator) współpracujący z lutnią. Kluczowa jest obecność instalacji, która kierunkowo doprowadza lub odprowadza powietrze, a nie tylko ogólne strzałki naturalnego ruchu powietrza.
Określenie to wiąże się z przepływem, który tworzy zamkniętą drogę ruchu powietrza w układzie wyrobisk. Dla wyrobiska ślepego problemem jest brak naturalnego przelotu, więc samo pojęcie "obiegowego prądu" nie opisuje typowego rozwiązania doprowadzenia powietrza do przodka.
Tak. Jeśli pytanie oczekuje wskazania konkretnego sposobu przewietrzania lub konkretnego środka (np. lutni), to odpowiedź ogólna może nie spełniać kryterium jednoznaczności. Na testach liczy się dopasowanie poziomu szczegółowości odpowiedzi do tego, co da się rozpoznać na rysunku.
Typowe błędy to wybór odpowiedzi "z definicji" bez analizy rysunku, mylenie dyfuzji z przepływem wymuszonym oraz preferowanie najbardziej ogólnej opcji. Pomaga metoda: najpierw nazwać elementy na schemacie (przewód, kierunek, urządzenie), a dopiero potem wybrać termin.
Stosuje się ją wtedy, gdy wentylacja główna nie zapewnia odpowiedniej ilości świeżego powietrza w miejscu pracy, szczególnie w przodkach, komorach roboczych i wyrobiskach ślepych. Jej zadaniem jest poprawa wymiany powietrza i ograniczenie lokalnych zanieczyszczeń.
Ćwicz rozpoznawanie schematów wentylacji pomocniczej (tłoczącej i odciągowej), zapamiętaj funkcje lutni i wentylatorów oraz typowe zastosowania w wyrobiskach ślepych. Pomaga też rozwiązywanie zadań z rysunkami i omawianie, jakie elementy wskazują na dany sposób przewietrzania.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: ""Dyfuzja" dotyczy samoistnego mieszania, a "obiegowy prąd" wymaga układu obiegowego, którego nie zastępuje sama lutnia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń (wentylacja główna i pomocnicza)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące stosowania lutni i wentylatorów pomocniczych (jeśli dostępne w szkole/zakładzie)
  • Zestawy rysunków/schematów wentylacji wyrobisk ślepych do ćwiczeń rozpoznawania rozwiązań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego