KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 34.
Na przedstawionym schemacie instalacji ciepłej wody użytkowej literami NW oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat instalacji ciepłej wody użytkowej, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK ENERGETYK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie "NW" na schematach instalacji wodnych bywa stosowane dla naczynia wzbiorczego (zwykle przeponowego), którego zadaniem jest kompensacja zmian objętości wody i stabilizacja ciśnienia. Pozostałe elementy (zawór bezpieczeństwa, zawór trójdrogowy, odpowietrznik) pełnią inne funkcje i zwykle mają odmienne skróty/symbole.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji ciepłej wody użytkowej wzrost temperatury powoduje zwiększenie objętości wody, a to może prowadzić do wzrostu ciśnienia w przewodach i zasobniku. Dlatego w praktyce projektowej i na schematach stosuje się element, który przejmuje nadmiar objętości i stabilizuje parametry pracy układu.

Odpowiedź "naczynie wzbiorcze przeponowe" jest właściwa, ponieważ naczynie wzbiorcze (najczęściej przeponowe) działa jak bufor objętości: elastyczna membrana oddziela wodę od przestrzeni gazowej, dzięki czemu zmiany objętości wody nie powodują gwałtownych skoków ciśnienia. Na schematach spotyka się skróty odnoszące się właśnie do naczynia wzbiorczego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "zawór bezpieczeństwa" to element zabezpieczający przed przekroczeniem dopuszczalnego ciśnienia poprzez kontrolowany zrzut medium. Nie pełni funkcji kompensacji objętości, a na schemacie zwykle jest oznaczany symbolem zaworu bezpieczeństwa i innym skrótem niż "NW".
  • "trójdrogowy zawór regulacyjny" służy do mieszania/rozdziału strumieni i regulacji temperatury lub przepływu (np. w węzłach, układach mieszających). To element sterowania, a nie typowe zabezpieczenie ciśnieniowe; jego oznaczenia literowe na rysunkach są inne.
  • "odpowietrznik układu" usuwa powietrze/gazy z instalacji, zapobiegając zapowietrzeniu i zakłóceniom przepływu. Nie kompensuje rozszerzalności cieplnej wody i jest rysowany jako inny symbol (często na najwyższych punktach instalacji).

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o skróty na schematach najpierw określ rodzaj instalacji (tu: CWU), a potem skojarz element z jego funkcją w tym układzie (kompensacja objętości/ciśnienia vs zrzut bezpieczeństwa vs regulacja vs odpowietrzanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naczynie wzbiorcze przeponowe to zbiornik z membraną, który przejmuje wzrost objętości wody podczas jej ogrzewania. Dzięki poduszce gazowej za membraną stabilizuje ciśnienie i ogranicza niepożądane zadziałania zabezpieczeń w instalacji ciepłej wody użytkowej.
Woda zwiększa objętość wraz ze wzrostem temperatury. Jeśli układ jest zamknięty (np. z zaworem zwrotnym), nadmiar objętości nie ma gdzie się "podziać", więc ciśnienie w przewodach i zasobniku rośnie. Naczynie wzbiorcze przeponowe ogranicza ten wzrost.
Naczynie wzbiorcze jest rysowane jako zbiornik/bańka (często z zaznaczoną przeponą), a zawór bezpieczeństwa jako symbol zaworu z funkcją upustu. Dodatkowo zawór bezpieczeństwa lokalizuje się przy podgrzewaczu/zasobniku, a naczynie zwykle na odcinku zasilania/po stronie zimnej wody (zależnie od układu).
Stosuje się je wtedy, gdy podgrzewanie wody odbywa się w układzie, w którym może powstać wzrost ciśnienia od rozszerzalności cieplnej (np. gdy jest zawór zwrotny lub reduktor ciśnienia odcinający cofkę do sieci). W praktyce jest to częsty element współpracujący z zasobnikiem CWU.
Nie. Odpowietrznik usuwa powietrze i gazy z instalacji, co poprawia pracę obiegu i ogranicza korozję oraz hałas. Naczynie wzbiorcze rozwiązuje inny problem: kompensuje zmianę objętości wody i stabilizuje ciśnienie. To są funkcje niezastępowalne.
Zawór bezpieczeństwa chroni instalację przed nadmiernym ciśnieniem, otwierając się i upuszczając wodę, gdy ciśnienie przekroczy nastawę zaworu. Jest to zabezpieczenie awaryjne/ochronne. Naczynie wzbiorcze ma ograniczać wzrost ciśnienia w normalnej pracy, aby zawór nie "kapał".
Najczęściej myli się elementy "zabezpieczające" (naczynie vs zawór bezpieczeństwa) albo zgaduje się po nazwie bez analizy symbolu na rysunku. Błąd daje też przenoszenie skrótów z innych branż/rysunków. Warto zawsze patrzeć na symbol graficzny i miejsce wpięcia w instalację.
Trójdrogowy zawór regulacyjny służy do mieszania lub rozdziału strumieni wody, np. w układach regulacji temperatury (mieszanie wody gorącej z chłodniejszą) albo w instalacjach grzewczych. To element sterowania przepływem/temperaturą, a nie kompensacji ciśnienia, więc nie odpowiada funkcji naczynia wzbiorczego.
W typowych układach spotyka się m.in. zawór bezpieczeństwa, elementy odcinające i zwrotne, a w wielu rozwiązaniach także naczynie wzbiorcze przeponowe ograniczające wzrost ciśnienia od rozszerzalności. Dokładny zestaw zależy od projektu i sposobu włączenia do instalacji.
Najlepiej ćwiczyć na wielu schematach: identyfikuj symbole, dopisuj funkcję każdego elementu i sprawdzaj jego typowe miejsce montażu. Twórz własną "legendę" skrótów używanych w materiałach szkolnych. Na egzaminie najpierw rozpoznaj układ (CWU/CO), potem szukaj elementów zabezpieczeń i regulacji.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oznaczenie "NW" na schematach instalacji wodnych bywa stosowane dla naczynia wzbiorczego (zwykle przeponowego), którego zadaniem jest kompensacja zmian objętości wody i stabilizacja ciśnienia.

Źródła:

  • PN-EN 12828, Instalacje ogrzewcze w budynkach — Projektowanie wodnych instalacji ogrzewczych (zagadnienia naczyń wzbiorczych i zabezpieczeń ciśnieniowych).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu instalacji sanitarnych (CWU, cyrkulacja, armatura zabezpieczająca)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji elektryczno-energetycznych obejmujące czytanie schematów instalacji
  • Katalogi/rysunki producentów naczyń wzbiorczych i armatury zabezpieczającej (do nauki symboli)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego