KWALIFIKACJA ELE5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 18.
Na przedstawionym schemacie układu pomiarowego silnika jednofazowego woltomierz V1 wskazał U = 0 V, a woltomierz V2 wskazał U = 235 V. Oznacza to, że
Schemat przedstawia układ pomiarowy silnika jednofazowego, który jest częścią egzaminu kwalifikacyjnego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskazanie 0 V na V1 oznacza brak spadku napięcia na badanym elemencie, co typowo odpowiada zwarciu (element "zastąpiony przewodem"). Jednocześnie V2 pokazuje ok. 235 V, czyli napięcie zasilania jest obecne w układzie, a kondensator nie jest zwarty (zwarcie zwykle "ściągałoby" napięcie).

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce obwodów silnika jednofazowego kluczowe jest powiązanie wartości napięcia z miejscem wpięcia woltomierza na schemacie. Jeśli woltomierz mierzy spadek napięcia na danym elemencie, to:

  • 0 V oznacza, że na tym elemencie nie odkłada się napięcie. Najczęściej dzieje się tak, gdy element ma bardzo małą impedancję w porównaniu do reszty toru, czyli zachowuje się jak zwarcie.
  • około 235 V jest zbliżone do napięcia sieci i wskazuje, że zasilanie w danym punkcie układu jest obecne oraz nie zostało "ściągnięte" przez zwarcie w torze, w którym wykonywany jest pomiar.

W treści zadania podano, że V1 wskazał U = 0 V, a V2 U = 235 V. Taki zestaw wyników jest spójny z wnioskiem: uzwojenie Z1–Z2 jest zwarte, kondensator C jest dobry. Zwarcie uzwojenia powoduje, że na jego zaciskach (w miejscu pomiaru V1) nie obserwuje się spadku napięcia. Równocześnie odczyt z V2 na poziomie napięcia sieciowego sugeruje, że kondensator nie stanowi zwarcia w obwodzie (gdyby był zwarty, w zależności od topologii układu mógłby powodować nienaturalne spadki napięć i zaburzenia rozkładu potencjałów).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "uzwojenie Z1–Z2 jest dobre, kondensator C jest dobry" – przy sprawnym uzwojeniu, w typowym układzie pomiarowym, oczekuje się niezerowego spadku napięcia w zależności od wpięcia przyrządów; wskazanie 0 V jest sygnałem alarmowym.
  • "kondensator C jest zwarty, uzwojenie Z1–Z2 jest dobre" – zwarcie kondensatora zwykle zmienia rozkład napięć w gałęzi z kondensatorem; sama obserwacja 235 V na V2 nie wspiera tezy o zwarciu kondensatora.
  • "kondensator C jest zwarty, uzwojenie Z1–Z2 jest zwarte" – dwa zwarcia naraz powinny dawać bardziej skrajne/niezgodne objawy w układzie; ponadto wniosek o zwarciu kondensatora nie wynika z podanych wskazań.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze interpretuj pomiar woltomierzem jako pomiar spadku napięcia między dwoma punktami. Zanim wybierzesz odpowiedź, zidentyfikuj na schemacie, czy mierzysz element "wprost" (na jego zaciskach), czy napięcie w gałęzi/odcinku obwodu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza brak spadku napięcia między punktami pomiaru. W praktyce bywa to typowy objaw zwarcia (element ma bardzo małą impedancję), ale może też wynikać z tego, że oba punkty mają ten sam potencjał. Zawsze trzeba odnieść wynik do schematu połączeń.
W instalacjach 230 V AC typowe wartości w pomiarach bez obciążenia mieszczą się w pobliżu napięcia znamionowego (np. 235 V). Taki odczyt zwykle potwierdza, że zasilanie dochodzi do badanego punktu oraz że nie występuje "ściągnięcie" napięcia przez ciężkie zwarcie w tym torze.
To zależy od miejsca pomiaru. Często zwarcie daje 0 V spadku na uzwojeniu, bo zachowuje się jak przewód. Przerwa natomiast może dawać pełne napięcie na zaciskach "otwartego" elementu. Bez schematu nie wolno stosować jednej reguły w każdym przypadku.
Zwarcie kondensatora powoduje bardzo małą impedancję w gałęzi kondensatorowej. Może to prowadzić do dużych prądów, zadziałania zabezpieczeń oraz nietypowych rozkładów napięć w obwodzie. W zależności od połączeń napięcie w niektórych punktach może wyraźnie spadać.
Typowe objawy to trudności z rozruchem, buczenie, spadek momentu, przegrzewanie oraz niestabilna praca. W pomiarach można obserwować odchylenia napięć/prądów od typowych wartości. Dla pewności wykonuje się także pomiar pojemności oraz test pod obciążeniem.
Pracuj na sprawnych miernikach, używaj przewodów pomiarowych w dobrym stanie i stosuj zasady BHP dla pomiarów przy napięciu sieciowym. Mierz jedną ręką, unikaj dotykania elementów metalowych, zapewnij stabilne podłączenia i wyłącz zasilanie przed zmianą konfiguracji połączeń.
Nie zawsze. Pomiar napięcia jest wskazówką, ale pełna diagnoza zwykle wymaga też pomiaru rezystancji uzwojeń, sprawdzenia izolacji (np. miernikiem rezystancji izolacji), oceny prądu pracy oraz oględzin połączeń. Dopiero z kilku pomiarów buduje się pewny wniosek.
Najczęstsze błędy to: traktowanie 0 V jako przerwy "z automatu", ignorowanie punktów wpięcia miernika, nieuwzględnienie wpływu zwarcia na rozkład potencjałów oraz pomijanie faktu, że napięcie zasilania może być obecne mimo uszkodzenia elementu w innej gałęzi obwodu.
Te same wartości (0 V i 235 V) mogą oznaczać coś innego w zależności od tego, między jakimi punktami wykonano pomiar. Schemat mówi, czy woltomierz mierzy spadek na elemencie, napięcie zasilania gałęzi, czy różnicę potencjałów między węzłami obwodu.
Ćwicz analizę schematów: zaznacz węzły, gałęzie i miejsca pomiaru, a potem przewiduj spadki napięć dla zwarcia i przerwy. Pomaga też rozwiązywanie zestawów zadań z diagnostyki oraz praktyka z miernikiem na stanowisku dydaktycznym pod nadzorem nauczyciela.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wskazanie 0 V na V1 oznacza brak spadku napięcia na badanym elemencie, co typowo odpowiada zwarciu (element "zastąpiony przewodem")."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki: pomiary w obwodach AC
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki maszyn elektrycznych (silniki jednofazowe, kondensatory)
  • Instrukcje BHP dotyczące wykonywania pomiarów elektrycznych przy napięciu sieciowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego