KWALIFIKACJA CHM1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 9.
Na przedstawionym schemacie wtryskarki zespół zamykania i otwierania formy oznaczono cyfrą
Ilustracja przedstawia schemat wtryskarki, maszyny używanej w przetwórstwie tworzyw sztucznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zespół zamykania i otwierania formy to część wtryskarki odpowiedzialna za ruch płyt formy oraz zapewnienie siły zwarcia podczas wtrysku. Na schemacie należy wskazać oznaczenie elementu realizującego ten ruch i docisk formy; w przedstawionym rysunku odpowiada temu numer 1.

Pełne wyjaśnienie:

Zespół zamykania (często nazywany też układem zamykania/otwierania formy) ma dwa kluczowe zadania:

  • zamykać i otwierać formę (ruch płyty ruchomej względem płyty stałej),
  • zapewnić siłę zwarcia, aby podczas wtrysku połówki formy nie rozchyliły się pod wpływem ciśnienia tworzywa.

Dlatego na schemacie wtryskarki zespół ten rozpoznaje się po elementach związanych z formą: płytach mocujących, prowadnicach/kolumnach oraz mechanizmie napędzającym ruch zamykania (np. układ kolanowy lub siłownik w zależności od konstrukcji). W pytaniu trzeba wskazać oznaczenie, które obejmuje właśnie ten obszar funkcjonalny, a nie zespół wtryskowy.

Odpowiedź "1" jest poprawna, ponieważ na przedstawionym schemacie odpowiada zespołowi realizującemu zamykanie i otwieranie formy (część zaciskowa/clamping unit).

Pozostałe numery są niepoprawne, ponieważ w typowym schemacie wtryskarki odnoszą się do innych obszarów maszyny, np.:

  • elementów zespołu wtryskowego (uplastycznianie i podawanie tworzywa: cylinder, ślimak, dysza),
  • układów napędowych lub pomocniczych (hydraulika/elektryka),
  • sterowania i osłon, które nie realizują ruchu zamykania formy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "zamykania i otwierania formy", szukaj na rysunku tej części maszyny, która bezpośrednio współpracuje z formą i odpowiada za jej docisk oraz rozwarcie – nie myl jej z częścią, która jedynie wtryskuje tworzywo do kanałów formujących.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zespół zamykania to część wtryskarki, która zamyka i otwiera formę oraz zapewnia siłę zwarcia podczas wtrysku. Obejmuje m.in. płyty mocujące formę, mechanizm ruchu płyty ruchomej i układ przenoszący siłę docisku, aby forma nie rozszczelniła się pod ciśnieniem.
Zespół zamykania jest bezpośrednio związany z formą: widać tam płyty formy i elementy odpowiadające za docisk oraz rozwarcie. Zespół wtryskowy rozpoznasz po cylindrze uplastyczniającym, ślimaku i dyszy, czyli po części, która podaje stopione tworzywo do formy.
Siła zwarcia przeciwdziała rozchylaniu się połów formy podczas wtrysku. Gdy jest zbyt mała, pojawia się wypływka (przelewanie na podziale formy) i spada jakość wypraski. Zbyt duża może przyspieszać zużycie formy i elementów mechanizmu zamykania.
Typowo są to płyta stała i ruchoma, płyta tylna, kolumny/prowadnice, mechanizm zamykania (np. kolanowy) lub siłownik oraz układ napędowy zapewniający docisk. Dokładny zestaw zależy od konstrukcji wtryskarki (hydrauliczna, elektryczna, hybrydowa).
Otwieranie formy to etap po chłodzeniu, w którym płyta ruchoma odsuwa się od płyty stałej, umożliwiając wyjęcie wypraski (zwykle przez wyrzutnik). To działanie realizuje właśnie zespół zamykania – steruje ruchem płyt i utrzymuje geometrię prowadzenia.
Zwykle nie. Nawet mając schemat, trzeba wiedzieć, które części odpowiadają za zamykanie/otwieranie formy, a które za uplastycznianie i wtrysk. Najczęstszy błąd to wybór numeru przy dyszy lub cylindrze, mimo że pytanie dotyczy strony formy i docisku.
Częsty błąd to wskazywanie zespołu wtryskowego, bo jest "bardziej charakterystyczny" (dysza, cylinder). Inny błąd to wybór elementu pojedynczego (np. płyty) zamiast całego zespołu funkcjonalnego. Warto szukać obszaru z formą i mechanizmem docisku.
Najczęściej pojawiają się: siła zwarcia, skok otwarcia, płyta ruchoma i stała, układ kolanowy, prowadzenie na kolumnach oraz bezpieczeństwo strefy zamykania. Te terminy pomagają zrozumieć, gdzie na schemacie znajduje się część odpowiedzialna za formę.
Nieaktualność zwykle dotyczy numeracji i wyglądu schematu, które mogą się różnić między typami maszyn lub nowszymi wersjami materiałów. Sama idea zespołu zamykania jest stała, ale oznaczenia cyframi na rysunku mogą być inne w innych opracowaniach.
Najlepiej ćwiczyć na kilku schematach: podpisuj zespół zamykania, wtryskowy i układy pomocnicze. Ucz się "po funkcji": zamykanie/otwieranie = forma i docisk, wtrysk = cylinder-ślimak-dysza. Pomaga też obejrzenie wtryskarki w pracowni i wskazanie zespołów na realnej maszynie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zespół zamykania i otwierania formy to część wtryskarki odpowiedzialna za ruch płyt formy oraz zapewnienie siły zwarcia podczas wtrysku."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wtryskiwanie (dostęp: 2026-02-28)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Injection_moulding#Injection_moulding_machine (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcja/DTR konkretnego modelu wtryskarki używanej w pracowni (rozdział: budowa i zespoły maszyny)
  • Materiały szkolne z podstaw budowy wtryskarek: schematy i nazewnictwo zespołów
  • Ćwiczenia: podpisywanie na rysunku zespołu zamykania, zespołu wtryskowego i układów pomocniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego