KWALIFIKACJA TWO9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 3.
Na przedstawionym schemacie za kontrolę i regulację wysokiego ciśnienia wody morskiej na odpływie z odsalarki osmotycznej odpowiada element oznaczony cyfrą
Ilustracja przedstawia schemat systemu odsalania wody morskiej metodą osmozy odwróconej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układach odsalarek RO regulacja wysokiego ciśnienia po stronie wody morskiej realizowana jest przez element armatury sterującej (np. zawór regulacyjny/ciśnieniowy) na odpowiedniej gałęzi instalacji. W tym zadaniu na schemacie tę funkcję przypisano elementowi oznaczonemu numerem 3, pozostałe numery dotyczą innych funkcji układu.

Pełne wyjaśnienie:

W odsalarkach osmotycznych (RO) kluczowym parametrem pracy jest ciśnienie po stronie wody morskiej. To ono umożliwia wymuszenie przepływu przez membrany i uzyskanie permeatu (wody odsolonej). Z tego powodu instalacja zawiera elementy, które nie tylko mierzą ciśnienie, ale przede wszystkim je kontrolują i stabilizują w różnych stanach pracy (rozruch, praca ustalona, zmienne zasolenie i temperatura, zmiany oporów filtrów i membran).

Kontrola i regulacja wysokiego ciśnienia jest realizowana przez element wykonawczy armatury (np. zawór regulacyjny/ciśnieniowy, zawór utrzymujący ciśnienie, element dławienia przepływu). Taki element zmienia warunki przepływu tak, aby utrzymać wymaganą wartość ciśnienia lub ograniczyć jego wzrost. Sam przyrząd pomiarowy (np. manometr/przetwornik) może wskazywać wartość, ale nie reguluje jej bezpośrednio.

W pytaniu wskazano obszar: "na odpływie z odsalarki osmotycznej" po stronie wody morskiej. W praktyce odpływ może dotyczyć strumienia solanki/koncentratu, a element regulacyjny bywa umieszczony tak, aby utrzymywać właściwe warunki ciśnieniowe w części wysokociśnieniowej instalacji. Dlatego poprawny wybór wymaga rozpoznania symbolu armatury na schemacie oraz zrozumienia jej funkcji w układzie.

Odpowiedź "3" jest poprawna, ponieważ w tym zadaniu element oznaczony numerem 3 pełni funkcję kontroli i regulacji wysokiego ciśnienia na wskazanym odcinku instalacji. Pozostałe odpowiedzi są błędne, gdyż odnoszą się do elementów, które typowo pełnią inne role (np. pomiar, filtracja, odcięcie, obejście) albo znajdują się w części układu, gdzie nie realizuje się właściwej regulacji wysokiego ciśnienia.

  • Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj symbol (zawór regulacyjny/zawór bezpieczeństwa/manometr), a dopiero potem numer. Numer bez funkcji nic nie mówi.
  • Typowa pułapka: wybór manometru jako "regulacji", bo jest powiązany z ciśnieniem – to element pomiarowy, nie wykonawczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odsalarka osmotyczna (RO) to urządzenie wytwarzające wodę słodką z wody morskiej przez przepływ pod wysokim ciśnieniem przez membrany. Membrany zatrzymują większość soli i zanieczyszczeń, a po stronie permeatu otrzymuje się wodę odsoloną, wykorzystywaną w instalacjach statkowych.
Wysokie ciśnienie jest potrzebne, aby pokonać ciśnienie osmotyczne i wymusić przepływ cząsteczek wody przez membranę w kierunku permeatu. Gdy ciśnienie jest zbyt niskie, spada wydajność produkcji wody, a gdy zbyt wysokie, rośnie ryzyko przeciążeń i uszkodzeń elementów instalacji.
Regulację ciśnienia realizują elementy wykonawcze armatury, np. zawory regulacyjne/ciśnieniowe, dławiki lub inne zawory utrzymujące nastawę. W przeciwieństwie do nich manometr lub czujnik jedynie mierzy ciśnienie. Na schemacie trzeba odróżnić symbol pomiaru od symbolu regulacji.
Zwykle chodzi o taki dobór oporu przepływu na gałęzi odpływowej (często solanki/koncentratu), aby utrzymać wymagane warunki ciśnieniowe w części wysokociśnieniowej instalacji. Regulacja nie musi "dodawać" ciśnienia, lecz może je stabilizować poprzez kontrolowane dławienie przepływu.
Manometr/przetwornik ciśnienia jest elementem pomiarowym i na schematach bywa przedstawiony jako przyrząd podłączony do rurociągu (często z linią impulsową). Element regulacyjny to zwykle zawór o symbolu wskazującym możliwość sterowania/nastawy. W zadaniach egzaminacyjnych najpierw identyfikuj symbol, potem numer.
To częsty błąd, bo oba elementy "dotyczą ciśnienia". Zawór bezpieczeństwa działa awaryjnie i otwiera się po przekroczeniu progu, nie służy do stabilnej regulacji w czasie normalnej pracy. Regulację w trybie ciągłym realizuje zawór regulacyjny/ciśnieniowy lub dławik, zależnie od konstrukcji układu.
Typowe objawy to wahania wskazań ciśnienia, spadek wydajności permeatu, częstsze alarmy, nietypowe obciążenie pompy wysokociśnieniowej lub wzrost temperatury pracy. Przyczyną może być zabrudzenie filtrów, zmiany oporów membran, nieszczelności albo niesprawność elementu regulacyjnego.
Nie zawsze. Zależy to od konstrukcji instalacji i filozofii sterowania: element regulacyjny może być na odpływie solanki, na obejściu (by-pass) albo w innej gałęzi części wysokociśnieniowej. Na egzaminie decyduje konkretny schemat: rozpoznanie symbolu i tego, jaki odcinek układu jest opisany w pytaniu.
Ćwicz rozpoznawanie symboli armatury (zawory regulacyjne, odcinające, zwrotne, bezpieczeństwa), przyrządów pomiarowych oraz pomp i filtrów. Następnie ucz się łączyć funkcję z lokalizacją w układzie: zasilanie, by-pass, odpływ, powrót. To ogranicza zgadywanie numerów na rysunku.
Najczęstsze błędy to wybór elementu "kojarzącego się" z ciśnieniem (np. manometru) zamiast elementu wykonawczego, ignorowanie opisu miejsca (np. odpływ), oraz czytanie schematu odruchowo bez sprawdzenia symbolu. Pomaga metoda: (1) znajdź odcinek, (2) rozpoznaj symbol, (3) dopiero odczytaj numer.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W układach odsalarek RO regulacja wysokiego ciśnienia po stronie wody morskiej realizowana jest przez element armatury sterującej (np. zawór regulacyjny/ciśnieniowy) na odpowiedniej gałęzi instalacji."

Materiały:

  • Instrukcja eksploatacji odsalarki RO stosowanej na jednostce (manual producenta) – rozdział: schemat hydrauliczny i armatura regulacyjna
  • Podręcznik z zakresu urządzeń pomocniczych siłowni okrętowej/instalacji wody morskiej – dział: odsalanie i uzdatnianie wody
  • Materiały szkolne/rysunki szkoleniowe: symbole armatury na schematach P&ID oraz schematy instalacji RO

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego