KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 5.
Na rysunkach przedstawiono symbole porozumiewania się stosowane
Ilustracja przedstawia symbole komunikacyjne używane w systemie Blissa, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System Blissa to metoda AAC wykorzystująca charakterystyczne, standaryzowane znaki graficzne (ideograficzne), które składa się w komunikaty.
Rebusy piktograficzne mają formę zagadek, Makaton łączy znaki/gesty z symbolami, a słownik obrazkowy to narzędzie pomocnicze, nie odrębny system symboli.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej i szerzej w AAC (komunikacji alternatywnej i wspomagającej) spotyka się różne sposoby przedstawiania znaczeń za pomocą znaków graficznych. System Blissa (Blissymbolics) opiera się na zestawie ujednoliconych symboli, z których buduje się wypowiedzi: pojedynczy znak reprezentuje pojęcie, a łączenie symboli pozwala tworzyć bardziej złożone komunikaty. Dlatego, gdy na rysunkach widoczne są typowe, schematyczne znaki tego systemu, poprawnym wskazaniem jest "w systemie Blissa".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Rebusy piktograficzne służą przede wszystkim do odgadywania haseł (zabawa/ćwiczenie), a nie do prowadzenia codziennej komunikacji w ustrukturyzowanym systemie językowym. Mogą używać obrazków, ale ich funkcja i sposób odczytu są inne.
  • Makaton jest programem językowym, w którym kluczową rolę odgrywają znaki manualne (gesty) oraz wspierające je symbole. Same znaki graficzne w Makatonie mają inną konwencję niż Blissymbolics i zwykle są wprowadzane jako wsparcie do słów i gestów.
  • Słownik obrazkowy (np. komunikacyjny) to zbiór ilustracji/piktogramów pomagających wskazywać potrzeby i pojęcia, ale nie musi być tożsamy z konkretnym, formalnym systemem symboli o jasno zdefiniowanych zasadach tworzenia wypowiedzi (jak w Bliss).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie odnosi się do "symboli porozumiewania się", warto szukać cech systemowych: czy znaki są elementami spójnego zestawu o stałej konwencji (system), czy raczej luźnym zbiorem obrazków (słownik), albo materiałem zadaniowym (rebus). To pozwala szybciej dopasować właściwą odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
AAC to metody i narzędzia wspierające lub zastępujące mowę, gdy osoba ma trudności z komunikacją. Obejmuje m.in. gesty, symbole graficzne, tablice komunikacyjne i urządzenia generujące mowę. Celem jest umożliwienie wyrażania potrzeb, decyzji i uczestnictwa w życiu społecznym.
System Blissa (Blissymbolics) to zestaw standaryzowanych symboli graficznych używanych do budowania wypowiedzi w AAC. Symbole reprezentują pojęcia i mogą być łączone w bardziej złożone komunikaty. Stosuje się go, gdy osoba korzysta z komunikacji opartej na znakach wizualnych.
Symbole Blissa mają charakter schematyczny i wynikają z jednej, spójnej konwencji systemowej (zestaw znaków, które tworzą "język symboli"). Zwykłe piktogramy bywają jedynie ilustracjami pojęć bez jednolitych zasad składni. Na egzaminie szukaj powtarzalnego stylu i "systemowości" znaków.
Rebus jest z definicji zagadką: obrazki/symbole służą do odgadnięcia hasła według umownego klucza. System AAC ma umożliwiać bieżącą komunikację (prośby, wybory, opisy) i opiera się na stabilnym zestawie znaków. Podobieństwo formy (obrazki) nie oznacza tej samej funkcji.
Makaton to program językowy wspierający komunikację, w którym wykorzystuje się znaki manualne (gesty) oraz symbole. Stosuje się go m.in. u osób z trudnościami w mowie i rozumieniu języka, gdy potrzebne jest równoległe wsparcie: ruchowe (gest) i wizualne (symbol) w nauce komunikacji.
Słownik obrazkowy to narzędzie ułatwiające wskazywanie pojęć (np. potrzeby, czynności, osoby, emocje) za pomocą obrazków. Może być częścią terapii AAC, ale nie zawsze jest formalnym systemem językowym. Jego główna funkcja to szybkie wsparcie komunikacji w praktycznych sytuacjach dnia codziennego.
Najczęściej myli się pojęcia: piktogramy vs system symboli, oraz zakłada, że każda plansza z obrazkami to "konkretny program". Błąd wynika z heurystyki podobieństwa (wszystko wygląda jak obrazki). Pomaga skupienie na cechach: spójny styl, reguły łączenia znaków i przeznaczenie materiału.
AAC rozważa się, gdy mowa jest niewystarczająca do skutecznej komunikacji (czasowo lub trwale). W praktyce terapeuta analizuje potrzeby osoby, jej możliwości poznawcze, wzrokowe i motoryczne oraz środowisko. Celem jest zwiększenie samodzielności, sprawczości i ograniczenie frustracji komunikacyjnej.
Dobór opiera się na ocenie: rozumienia symboli, uwagi wzrokowej, pamięci, sprawności dłoni (wskazywanie), oraz kontekstu użycia (dom, szkoła, placówka). Zwykle zaczyna się od prostszych zestawów i stopniowo rozszerza słownictwo. Kluczowa jest też spójność w całym otoczeniu osoby.
Tak, ale z ostrożnością. Łączenie (np. gesty + symbole + komunikator) bywa bardzo skuteczne, o ile zachowana jest konsekwencja i osoba rozumie zasady użycia. Zbyt wiele różnych konwencji naraz może przeciążać poznawczo i utrudniać naukę. W praktyce warto uzgodnić standard w zespole i rodzinie.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "System Blissa to metoda AAC wykorzystująca charakterystyczne, standaryzowane znaki graficzne (ideograficzne), które składa się w komunikaty."

Źródła:

  • Blissymbolics Communication International (BCI) – strona informacyjna "What is Blissymbolics?": https://www.blissymbolics.org/about-blissymbolics/ (dostęp: 2026-02-18)
  • The Makaton Charity – "What is Makaton?": https://makaton.org/about-makaton/what-is-makaton (dostęp: 2026-02-18)
  • International Society for Augmentative and Alternative Communication (ISAAC) – opis AAC: https://www.isaac-online.org/english/what-is-aac/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu AAC dla kierunków medycznych/terapeutycznych
  • Materiały szkoleniowe producentów/organizacji rozwijających systemy symboli (opisy systemów i przykładowe znaki)
  • Zajęcia praktyczne z rozpoznawania i doboru systemów AAC (analiza przykładów, praca na tablicach komunikacyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego