KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 16.
Na rysunku mechanizmu jarzmowego cyfrą 1 oznaczono
Ilustracja przedstawia mechanizm jarzmowy, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechanika w kwalifikacjach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Jarzmo" w mechanizmie jarzmowym to charakterystyczny element współpracujący z częścią napędzającą i prowadzący ruch w układzie. Na rysunku jest ono wyróżnione geometrią i połączeniami kinematycznymi, dlatego oznaczenie 1 odpowiada właśnie jarzmu, a nie suwakowi, czopowi ani sworzniowi.

Pełne wyjaśnienie:

W mechanizmie jarzmowym element nazywany jarzmem jest częścią, która w typowym schemacie odpowiada za współpracę z elementem napędzającym i przenoszenie ruchu zgodnie z założeniami kinematycznymi danego układu. W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznaje się je przede wszystkim po kształcie oraz po tym, z czym i w jaki sposób jest połączone (jakie pary kinematyczne tworzy z innymi elementami).

Odpowiedź "jarzmo." jest poprawna, ponieważ oznaczenie 1 wskazuje element będący zasadniczą częścią jarzmową mechanizmu, a nie elementem łączącym lub czysto obrotowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "suwak." – suwak to element wykonujący głównie ruch postępowy w prowadnicy; w schemacie mechanizmu jarzmowego nie każdy element "przesuwający się" jest suwakiem. O rozróżnieniu decyduje rola w układzie i sposób prowadzenia.
  • "czop." – czop jest częścią wału/osi stanowiącą powierzchnię współpracującą np. z łożyskowaniem; zwykle rozpoznaje się go jako fragment cylindryczny pełniący funkcję obrotową, a nie jako samodzielny element jarzmowy.
  • "sworzeń." – sworzeń to element złączny (trzpień) używany w połączeniach przegubowych; na rysunkach bywa niewielkim detalem łączącym, a nie zasadniczym członem mechanizmu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji elementów na rysunku zawsze najpierw ustal, który człon jest łącznikiem (np. sworzeń), który jest powierzchnią wału (czop), a dopiero potem nazwij główne człony mechanizmu (np. jarzmo, suwak). To ogranicza pomyłki wynikające z podobnych nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mechanizm jarzmowy to układ kinematyczny, w którym charakterystyczny element (jarzmo) współpracuje z częścią napędzającą, aby uzyskać określony ruch (często postępowo-zwrotny). Na egzaminie zwykle rozpoznaje się go po schemacie i powiązaniach między członami.
"Jarzmo" to nazwany element/człon mechanizmu, który stanowi zasadniczą część układu jarzmowego. Rozpoznaje się je po tym, że nie jest tylko łącznikiem (jak sworzeń) ani fragmentem wału (jak czop), lecz pełni rolę głównego członu współpracującego z innymi częściami.
Suwak identyfikuje się po prowadzeniu w prowadnicy i dominującym ruchu postępowym. Jarzmo rozpoznaje się po roli w mechanizmie jarzmowym i po połączeniach kinematycznych z innymi członami. Zawsze analizuj, czy element jest prowadzony jak suwak, czy jest częścią "jarzmową" układu.
Sworzeń to najczęściej element złączny (trzpień) tworzący przegub. Jest detalem łączącym człony, a nie członem nadającym funkcję całemu mechanizmowi. W zadaniach z oznaczeniami na rysunku sworzeń bywa mały i pełni rolę połączenia, co odróżnia go od jarzma.
Czop to część wału lub osi, zwykle cylindryczna, współpracująca z łożyskowaniem lub innym elementem podpierającym. Na rysunkach technicznych czop nie jest zwykle przedstawiany jako osobny człon mechanizmu, tylko jako fragment wału/osi o określonej funkcji i wymiarach.
Najczęściej mylone są: jarzmo i suwak (bo oba mogą być kojarzone z ruchem postępowym), a także czop i sworzeń (bo oba mają "kształt trzpienia"). Pomaga sprawdzenie funkcji: czy element jest członem mechanizmu, czy tylko łącznikiem albo fragmentem wału.
Oznaczenia liczbowe identyfikują elementy pokazane na rysunku, a poprawna odpowiedź wynika z dopasowania numeru do konkretnego kształtu i połączeń. W praktyce warto śledzić, które elementy wykonują ruch obrotowy, które postępowy i jakie połączenia (przegubowe/prowadzące) je łączą.
Tak, choć na poziomie podstawowym. Rozpoznanie, czy połączenie jest przegubem (często z użyciem sworznia), czy prowadnicą (typową dla suwaka), ułatwia przypisanie nazw elementów. Dzięki temu nie opierasz się tylko na intuicji, ale na funkcji połączeń w układzie.
Najczęściej podczas analizy dokumentacji technicznej, zgłaszania usterek, zamawiania części, nadzorowania montażu i sporządzania opisów operacji technologicznych. Precyzyjne nazwy ograniczają ryzyko pomyłek w produkcji i utrzymaniu ruchu.
Ćwicz na wielu schematach: najpierw nazwij typ mechanizmu, potem wskaż człony główne, na końcu detale (łączniki). Twórz własną listę cech rozpoznawczych: co jest łącznikiem, co jest prowadzone, co jest częścią wału. To buduje nawyk analizy zamiast zgadywania.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Jarzmo" w mechanizmie jarzmowym to charakterystyczny element współpracujący z częścią napędzającą i prowadzący ruch w układzie.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw konstrukcji maszyn (dział: mechanizmy płaskie)
  • Atlas/części maszyn – rysunki i nazewnictwo połączeń (czop, sworzeń, suwak)
  • Zadania treningowe z identyfikacji elementów na schematach mechanizmów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego