KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 37.
Na rysunku numerami rzymskimi oznaczono
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W aparaturze destylacyjnej chłodnica służy do skraplania par, a destylat to ciecz zebrana po kondensacji w odbiorniku. "Sublimat" dotyczy sublimacji (ciało stałe↔gaz), a "rozdzielacz" odnosi się do elementów poprawiających rozdział frakcji, nie do odbierania produktu destylacji.

Pełne wyjaśnienie:

Destylacja jest metodą rozdzielania mieszanin ciekłych opartą na różnicach temperatur wrzenia składników. W typowym zestawie laboratoryjnym ciecz w kolbie jest ogrzewana, powstają pary, a następnie są one skraplane w układzie chłodzącym.

Odpowiedź "I – chłodnicę, II – destylat." jest zgodna z podstawową logiką zestawu destylacyjnego: chłodnica (często typu Liebiga z płaszczem wodnym) odpowiada za odbiór ciepła i kondensację par, natomiast destylat to produkt destylacji, czyli ciecz uzyskana po skropleniu i zebrana w odbiorniku.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Warianty z "sublimatem" mylą procesy rozdzielania. Sublimat powstaje w sublimacji, gdzie substancja przechodzi ze stanu stałego do gazowego, a następnie ponownie osadza się jako ciało stałe, bez etapu cieczy. W destylacji produktem jest destylat (ciecz).
  • Warianty z "rozdzielaczem" mieszają nazwy elementów aparatury. Element poprawiający rozdział frakcji (np. kolumna frakcyjna) nie jest tym samym co chłodnica. Chłodnica ma funkcję przede wszystkim chłodzącą i kondensacyjną, a nie rozdzielającą frakcje na drodze wielokrotnych równowag parowanie–skraplanie.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: chłodnica = kondensacja par, destylat = skroplona ciecz w odbiorniku. Najczęstszą pułapką jest automatyczne wybieranie "sublimatu", bo brzmi podobnie do "destylatu", mimo że dotyczy innego zjawiska fizycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Destylat to ciecz otrzymana po skropleniu par powstałych podczas destylacji i zebrana w naczyniu odbierającym. Jest to produkt procesu destylacji, zwykle bardziej lotny składnik mieszaniny lub oczyszczony rozpuszczalnik.
Sublimat to produkt sublimacji, czyli przejścia substancji ze stanu stałego do gazowego i ponownego osadzenia jako ciało stałe. W destylacji zachodzi parowanie cieczy i kondensacja, więc produktem jest destylat, a nie sublimat.
Chłodnica odbiera ciepło od par i umożliwia ich kondensację do postaci cieczy. Dzięki przepływowi wody w płaszczu chłodzącym para zamienia się w ciecz, która następnie spływa do odbiornika jako destylat.
Chłodnica Liebiga jest zwykle przedstawiana jako prosta rurka wewnętrzna (dla par) otoczona płaszczem wodnym z króćcami dopływu i odpływu wody. Na schematach to wydłużony element po drodze par między kolbą a odbiornikiem.
Najczęściej działa podobieństwo brzmienia słów i skojarzenie, że oba są "produktami" procesu. Jeśli nie powiąże się nazwy z właściwą przemianą fazową (ciecz↔para dla destylacji, stałe↔gaz dla sublimacji), łatwo o automatyczny, błędny wybór.
W kontekście destylacji frakcyjnej "rozdzielacz" bywa rozumiany jako element poprawiający rozdział frakcji (np. kolumna frakcyjna). Jego rola to zwiększenie efektywności rozdziału, a nie skraplanie par jak w chłodnicy.
Destylację prostą stosuje się, gdy składniki mieszaniny mają wyraźnie różne temperatury wrzenia lub gdy celem jest oczyszczenie rozpuszczalnika z mniej lotnych zanieczyszczeń. Przykładem jest przygotowanie wody destylowanej lub oczyszczanie rozpuszczalników.
Typowy zestaw obejmuje kolbę destylacyjną (ogrzewanie próbki), układ prowadzenia par, chłodnicę (kondensacja), naczynie odbierające (zbiór destylatu) oraz często termometr do kontroli temperatury. Dokładna konfiguracja zależy od rodzaju destylacji.
W zadaniach typu "na rysunku oznaczono" kluczowe jest odniesienie do schematu. Bez niego nie da się jednoznacznie przypisać oznaczeń I i II do konkretnych elementów, nawet jeśli zna się teorię destylacji, bo oznaczenia zależą od rysunku.
Zwracaj uwagę na funkcję: chłodnica jest elementem chłodzącym (często z króćcami wody), a kolumna frakcyjna to część "rozbudowana" między kolbą a chłodnicą, zwiększająca rozdział frakcji. Na schematach szukaj oznak płaszcza wodnego dla chłodnicy.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w aparaturze destylacyjnej chłodnica służy do skraplania par, a destylat to ciecz zebrana po kondensacji w odbiorniku.

Materiały:

  • Instrukcje laboratoryjne z działu: destylacja prosta i frakcyjna
  • Podręcznik z technik laboratoryjnych opisujący szkło i aparaturę destylacyjną
  • Materiały dydaktyczne ze schematami aparatury destylacyjnej (np. chłodnica Liebiga)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego