KWALIFIKACJA TWO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Na rysunku OT7 dla otworu o wymiarach H = 140 mm i R = 50 mm odległość X jest równa
Ilustracja przedstawia schemat techniczny związany z budową jednostek pływających, co jest związane z kwalifikacją M22 dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odległość X wynika bezpośrednio z zależności wymiarowej pokazanej na rysunku OT7.
Jeżeli X jest różnicą wymiaru całkowitego H i promienia zaokrąglenia R, to:
X = H − R = 140 mm − 50 mm = 90 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest odczytanie, jak zdefiniowano wymiar X na rysunku: czy jest to odległość do osi, do styczności łuku, czy do krawędzi otworu. Na rysunku OT7 (dla podanych wartości H = 140 mm oraz R = 50 mm) X jest wyznaczane jako różnica między wymiarem całkowitym H a promieniem R.

Dlatego obliczenie jest proste:

  • H = 140 mm
  • R = 50 mm
  • X = H − R = 140 − 50 = 90 mm

Odpowiedź "90 mm" jest więc zgodna z relacją geometryczną wynikającą z rysunku.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? "115 mm" zwykle pojawia się, gdy ktoś mylnie odejmuje lub dodaje niewłaściwą część wymiaru (np. miesza odległość do innego punktu odniesienia). "45 mm" często wynika z błędnego założenia, że trzeba użyć połowy promienia albo innego "połówkowego" przeliczenia bez uzasadnienia na rysunku. "40 mm" może być efektem omyłki rachunkowej lub pomylenia R z inną wartością (np. 2R/średnica), co jest typową pułapką przy łukach.

Wskazówka egzaminacyjna: przed liczeniem nazwij relację słownie, np. "X to część H po odjęciu promienia zaokrąglenia". Dopiero potem wykonuj działania w mm. To ogranicza ryzyko mechanicznego podstawiania liczb.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
H to zwykle wymiar liniowy (np. wysokość otworu lub odległość między dwiema krawędziami/osiami), a R oznacza promień zaokrąglenia (łuku) w narożu lub zakończeniu otworu. Znaczenie zależy od tego, między jakimi elementami prowadzone są linie wymiarowe.
Sprawdź końcówki linii wymiarowej X: strzałki lub kreski odniesienia pokazują elementy, między którymi jest mierzony wymiar (krawędź, oś symetrii, punkt styczności łuku). Najpierw zidentyfikuj punkty odniesienia, dopiero potem licz.
Bo wielu uczniów automatycznie zamienia promień na średnicę (2R) albo odwrotnie, szczególnie gdy na rysunku brakuje wyraźnego oznaczenia średnicy ⌀. W efekcie podstawiają do wzoru złą wartość i otrzymują wynik "z innej geometrii" niż ta z rysunku.
Gdy rysunek pokazuje, że X to "część" wymiaru H po odjęciu promienia R, stosujesz proste działanie: X = H − R. Następnie podstawiasz wartości w milimetrach i odejmujesz, zachowując te same jednostki.
X jest sumą, gdy składa się z dwóch kolejnych odcinków ułożonych "jeden za drugim" w tym samym kierunku. Jest różnicą, gdy X to "pozostała część" całkowitego wymiaru po odjęciu fragmentu (np. promienia, fazy, naddatku). Decyduje układ linii wymiarowych.
Zwykle nie w pełni, bo rysunek definiuje, czym dokładnie jest X (jakie punkty/krawędzie łączy). Jeśli jednak treść podaje lub jednoznacznie sugeruje relację (np. X = H − R), wtedy można policzyć X z samych danych liczbowych. W praktyce na egzaminie opieraj się na rysunku.
Najczęstsze to: odejmowanie w złej kolejności (R − H zamiast H − R), nieuwaga przy przenoszeniu liczb (140 → 104), oraz "dopasowywanie" wyniku do jednej z odpowiedzi bez sprawdzenia, czy ma sens geometryczny. Pomaga zapisanie wzoru przed podstawieniem.
Porównaj wielkości: jeśli X jest częścią H, to zwykle powinno być mniejsze od H. Jeśli odejmujesz promień R od H, wynik powinien być dodatni i mniejszy od H. Taka kontrola "na zdrowy rozsądek" często wyłapuje pomyłki typu 115 mm lub 45 mm.
Monter kadłubów często trasuje i kontroluje wycięcia w blachach oraz elementach usztywniających. Poprawne wyliczenie i przeniesienie wymiarów (takich jak X) ogranicza ryzyko złego dopasowania, konieczności poprawek, a także błędów montażowych przed spawaniem i pasowaniem.
Ćwicz odczytywanie linii wymiarowych i punktów odniesienia (krawędź/środek/styczność), a potem rozwiązuj krótkie zestawy zadań, gdzie X jest wyznaczane jako suma lub różnica. Dobrą metodą jest przepisywanie relacji w postaci wzoru i szybka kontrola sensu wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odległość X wynika bezpośrednio z zależności wymiarowej pokazanej na rysunku OT7.Jeżeli X jest różnicą wymiaru całkowitego H i promienia zaokrąglenia R, to:X = H − R = 140 mm − 50 mm = 90 mm."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Odejmowanie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Odejmowanie (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Promień" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Promie%C5%84 (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt do rysunku technicznego (wymiarowanie, promienie, łuki)
  • Zadania z czytania rysunku warsztatowego (proste zależności: suma/różnica wymiarów)
  • Ćwiczenia z trasowania na blasze z użyciem przymiarów i szablonów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego