KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 22.
Na rysunku podziałki mikrometru wewnętrznego wynik pomiaru ma wartość
Zdjęcie przedstawia fragment skali mikrometru, prawdopodobnie mikrometru wewnętrznego lub głębokościomierza, ze względu na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik odczytu z mikrometru to suma wskazań dwóch skal.
Z tulei odczytuje się ostatnią w pełni widoczną kreskę milimetrową: 13 mm. Następnie z bębna odczytuje się kreskę pokrywającą się z linią odniesienia: 0,35 mm. Razem: 13,35 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr wewnętrzny ma dwie skale, a poprawny wynik pomiaru uzyskuje się przez zsumowanie ich odczytów.

1) Skala główna (tuleja)
Najpierw znajduje się ostatnią w pełni widoczną kreskę milimetrową, którą odsłania krawędź bębna. Na rysunku krawędź bębna odsłania kreskę odpowiadającą wartości 13 mm. W praktyce trzeba też sprawdzić, czy widoczna jest kreska półmilimetrowa (0,5 mm); tutaj nie jest ona podstawą odczytu, więc nie dodaje się 0,5 mm.

2) Skala bębna (naparstek)
Następnie odczytuje się działkę bębna, która dokładnie pokrywa się z linią odniesienia na tulei. Każda działka odpowiada 0,01 mm. Linia odniesienia pokrywa się z oznaczeniem 35, czyli 0,35 mm.

3) Zsumowanie
Dodajemy odczyty: 13 mm + 0,35 mm = 13,35 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "14,35 mm" wynika z pomylenia kreski milimetrowej na tulei (przyjęcia 14 zamiast 13), co jest częste przy nietypowej, malejącej numeracji.
  • "13,85 mm" sugeruje błędny odczyt bębna (np. 0,85 mm) lub mylenie, która kreska pokrywa się z linią odniesienia.
  • "16,85 mm" to jednocześnie błąd na tulei i na bębnie; taka wartość nie odpowiada położeniu krawędzi bębna na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj odczyt w kolejności: tuleja (mm i ewentualnie 0,5) → bęben (setne) → suma. To ogranicza pomyłki przy skali o malejącej numeracji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mikrometr wewnętrzny to przyrząd do precyzyjnego pomiaru wymiarów wewnętrznych, np. średnic otworów, rowków lub szczelin. Stosuje się go w warsztacie i kontroli jakości, gdy potrzebna jest większa dokładność niż przy suwmiarce i gdy mierzony wymiar jest wewnątrz elementu.
Najpierw odczytuje się skalę główną na tulei (ostatnia w pełni widoczna kreska mm, ewentualnie +0,5 mm). Dopiero potem odczytuje się bęben, czyli działkę setnych milimetra pokrywającą się z linią odniesienia. Na końcu wykonuje się sumę obu wskazań.
Mikrometr rozdziela odczyt na dwie części: tuleja daje wartość w milimetrach (i czasem 0,5 mm), a bęben doprecyzowuje wynik w setnych milimetra. Mechanizm śruby mikrometrycznej zamienia obrót bębna na przesunięcie, więc pełny wynik to zawsze suma: tuleja + bęben.
Oznaczenie 35 na bębnie odpowiada 0,35 mm, bo każda działka bębna to 0,01 mm. Warunkiem jest, aby właśnie ta kreska pokrywała się z linią odniesienia na tulei. Jeśli pokrywa się inna kreska, odczyt bębna będzie inny.
Najczęściej pojawia się: pomylenie kierunku numeracji (czasem skala jest malejąca), pominięcie kreski 0,5 mm, mylenie działki 0,01 mm z 0,1 mm oraz błędne wskazanie, która kreska bębna dokładnie pokrywa się z linią odniesienia. Pomaga stała kolejność odczytu.
W wielu typowych mikrometrach działka bębna wynosi 0,01 mm, ale dokładność zależy od konstrukcji i wersji przyrządu. Na egzaminach najczęściej spotyka się standardowy podział 0,01 mm. W praktyce należy sprawdzić oznaczenia na przyrządzie i instrukcję producenta.
0,5 mm dolicza się wtedy, gdy na tulei (oprócz pełnych mm) widoczna jest jeszcze kreska półmilimetrowa odsłonięta przez krawędź bębna. Jeśli ta kreska jest już "na zewnątrz" i widać ją w całości, oznacza to, że przesunięcie przekroczyło pełny mm o dodatkowe 0,5 mm.
W niektórych rozwiązaniach konstrukcyjnych (np. specyficzne głębokościomierze lub mikrometry o innej geometrii) numeracja na tulei może być prowadzona w kierunku malejącym. Rozpoznasz to po tym, że kolejne liczby na tulei zmniejszają się w prawo. Wtedy nie wolno "dopowiadać" rosnącej wartości z przyzwyczajenia.
Najlepiej ćwiczyć seriami: wykonaj 10–20 odczytów i za każdym razem zapisuj trzy kroki: (1) wartość z tulei w mm, (2) ewentualnie +0,5 mm, (3) wartość z bębna w setnych mm. Na koniec zapisuj sumę. Taka "procedura" ogranicza błędy uwagi i pośpiechu.
Nie powinno się zgadywać, bo różnice między odpowiedziami wynikają z typowych pomyłek (mm na tulei lub setne na bębnie) i bez poprawnego odczytu łatwo trafić źle. Poprawna strategia to zawsze odczyt z rysunku: najpierw tuleja, potem bęben, następnie suma i dopiero wybór wartości z odpowiedzi.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Mikrometr (przyrząd pomiarowy)" – opis zasady odczytu skali tulei i bębna: https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrz%C4%85d_pomiarowy) (dostęp: 2026-02-27)
  • Mitutoyo, "How to Read a Micrometer" (materiał instruktażowy – zasada sumowania wskazań skali głównej i bębna): https://www.mitutoyo.com/webfoo/wp-content/uploads/2016/05/HowToReadMicrometer.pdf (dostęp: 2026-02-27)
  • Engineering Metrology – Micrometer (zasada odczytu: sleeve/main scale + thimble scale, działka 0.01 mm): https://www.slideshare.net/ (strona tematyczna: "Engineering Metrology - Micrometer", dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcja obsługi mikrometru wewnętrznego (dowolnego producenta) – rozdział: odczyt skali
  • Podręcznik metrologii warsztatowej – dział: przyrządy mikrometryczne
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu mikrometru i suwmiarki

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego