KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 7.
Na rysunku pokazano
Ilustracja przedstawia zasilacz impulsowy, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasilacz impulsowy służy do przetwarzania napięcia sieciowego AC na stabilizowane napięcie DC (np. 24 V) dla układów sterowania. Na ilustracjach zwykle rozpoznaje się go po oznaczeniach wejścia AC (L/N) i wyjścia DC (+/−) oraz po charakterystycznej obudowie modułowej. PLC ma złącza I/O, przekaźnik czasowy elementy nastawcze, a transformator separacyjny uzwojenia i zaciski wtórne AC.

Pełne wyjaśnienie:

Zasilacz impulsowy jest elementem zasilania układów automatyki i mechatroniki. Jego zadaniem jest zamiana napięcia sieciowego AC na napięcie stałe DC oraz utrzymanie go na zadanym poziomie (stabilizacja), aby poprawnie zasilać sterowniki, czujniki, moduły wejść/wyjść, przekaźniki czy elementy wykonawcze wymagające zasilania DC.

Rozpoznawanie na rysunku opiera się na typowych cechach zewnętrznych: obecność zacisków wejściowych dla sieci (często opisywanych jako L i N) oraz zacisków wyjściowych DC oznaczanych znakami + i . Często spotyka się też opis napięcia/prądu wyjściowego, co jest charakterystyczne dla zasilaczy. W praktyce przemysłowej zasilacze impulsowe często montuje się na szynie DIN w szafach sterowniczych.

Odpowiedź "sterownik programowalny" nie pasuje, bo PLC jest urządzeniem sterującym: ma zwykle wyraźnie wydzielone złącza wejść/wyjść (I/O) oraz elementy komunikacyjne, a jego podstawową funkcją jest realizacja programu sterowania, a nie wytwarzanie napięcia zasilającego dla innych obwodów.

Odpowiedź "przekaźnik czasowy" jest błędna, ponieważ przekaźnik czasowy realizuje funkcję opóźnienia/zwłoki w załączaniu lub wyłączaniu styków. Zwykle ma elementy nastawcze (pokrętła, przełączniki zakresów) i oznaczenia torów stykowych, a nie typowe wyjście zasilania DC dla odbiorników.

Odpowiedź "transformator separacyjny" również nie jest właściwa: transformator separacyjny pracuje z reguły na napięciach przemiennych (AC) i służy do separacji galwanicznej, a jego identyfikacja wiąże się z opisem uzwojeń pierwotnego/wtórnego oraz parametrami AC. Nie pełni on roli przetwornicy/stabilizatora DC w typowym rozumieniu zasilacza impulsowego.

Na egzaminie warto ćwiczyć porównywanie funkcji i oznaczeń: jeśli widzisz wejście sieciowe i wyjście oznaczone +/− z podanym napięciem DC, najczęściej będzie to zasilacz impulsowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasilacz impulsowy to urządzenie, które przetwarza napięcie zasilające (najczęściej AC z sieci) na stabilizowane napięcie DC, używane do zasilania układów sterowania. W mechatronice typowo zasila sterowniki, czujniki, moduły I/O i przekaźniki, np. napięciem 24 V DC.
Najczęściej po zaciskach wejściowych sieci (np. L/N) i zaciskach wyjściowych oznaczonych + i oraz opisach napięcia/prądu wyjściowego DC. Zasilacze często mają obudowę modułową na szynę DIN i nie mają typowych złącz wejść/wyjść sygnałowych jak PLC.
Zasilacz impulsowy wytwarza stabilizowane napięcie DC dla elektroniki sterującej, a transformator separacyjny zapewnia separację galwaniczną i zwykle pracuje z napięciem AC po stronie wtórnej. Transformator nie realizuje typowej stabilizacji DC jak zasilacz impulsowy.
Sterownik programowalny (PLC) odpowiada za logikę i sekwencję sterowania, czyli wykonuje program i obsługuje sygnały wejść/wyjść. Może wymagać zasilania, ale sam nie służy do zasilania innych obwodów jak zasilacz. Na obudowie PLC częściej widać złącza I/O, adresację i interfejsy.
Przekaźnik czasowy realizuje funkcje opóźnienia zadziałania lub wyłączenia styków. Zwykle ma elementy nastawcze (pokrętła, przełączniki zakresów) i oznaczenia styków przekaźnikowych. Zasilacz natomiast ma wyjście DC oznaczone +/− i parametry napięcia/prądu do zasilania odbiorników.
Najbardziej typowe są oznaczenia + i (czasem także V+ i V−). Często obok jest podane napięcie wyjściowe (np. 24 V) oraz maksymalny prąd. W zadaniach obrazkowych takie oznaczenia są silną wskazówką, że chodzi o zasilacz DC.
Stosuje się je bardzo często w automatyce przemysłowej: do zasilania czujników, elektrozaworów, przekaźników, modułów wejść/wyjść i sterowników. Napięcie 24 V DC jest popularne, bo jest względnie bezpieczne i kompatybilne z wieloma elementami sterowania spotykanymi w maszynach.
Tak, o ile jest dobrany na odpowiednie napięcie oraz ma wystarczającą wydajność prądową. W praktyce sumuje się prądy pobierane przez PLC, czujniki i przekaźniki oraz zostawia zapas. Ważne jest też poprawne okablowanie wyjść +/− i zabezpieczenie obwodów wtórnych.
Częsty błąd to wybór po samym kształcie obudowy DIN bez analizy oznaczeń zacisków. Uczniowie mylą zasilacz z PLC (bo oba są modułowe) albo z przekaźnikiem czasowym (bo ma podobną wielkość). Pomaga szukanie: wejście sieciowe oraz wyjście DC +/−.
Warto uczyć się na zdjęciach i kartach katalogowych typowych urządzeń szaf sterowniczych: zasilaczy, przekaźników, styczników, PLC i transformatorów. Ćwicz rozpoznawanie po zaciskach, oznaczeniach oraz funkcji. Na egzaminie najpierw określ: zasilanie, sygnały I/O czy tory stykowe.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Zasilacz impulsowy służy do przetwarzania napięcia sieciowego AC na stabilizowane napięcie DC (np. 24 V) dla układów sterowania."

Źródła:

  • Wikipedia: "Zasilacz impulsowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zasilacz_impulsowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Sterownik programowalny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sterownik_programowalny (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Transformator separacyjny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator_separacyjny (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw elektroniki i zasilaczy (rozdziały o przetwornicach impulsowych)
  • Karty katalogowe typowych zasilaczy impulsowych na szynę DIN (sekcje: wejście AC, wyjście DC, prąd znamionowy)
  • Materiały dydaktyczne z automatyki/elektrotechniki: aparatura modułowa w szafie sterowniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego