KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 37.
Na rysunku pokazano obudowę mostka Graetza. Do których wyprowadzeń tego mostka należy podłączyć uzwojenie wtórne transformatora?
Ilustracja przedstawia mostek Graetza, który jest elementem elektronicznym używanym do prostowania prądu zmiennego na prąd
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uzwojenie wtórne transformatora podłącza się do dwóch zacisków wejściowych AC mostka Graetza (oznaczanych zwykle symbolem "~"). Zaciski "+" i "−" są wyjściem napięcia stałego i nie służą do podłączenia transformatora. Na rysunku zaciski AC odpowiadają wyprowadzeniom 2 i 3.

Pełne wyjaśnienie:

Mostek Graetza (prostownik mostkowy) składa się z czterech diod połączonych tak, aby z napięcia przemiennego na wejściu uzyskać napięcie stałe na wyjściu. Kluczowe jest rozróżnienie dwóch par zacisków:

  • wejście AC – dwa zaciski przeznaczone do podłączenia napięcia przemiennego z uzwojenia wtórnego transformatora; na obudowach są one zazwyczaj oznaczane symbolem "~",
  • wyjście DC – zacisk dodatni "+" i zacisk ujemny "−", z których zasila się dalszy układ (np. filtr pojemnościowy, stabilizator).

Dlaczego uzwojenie wtórne transformatora musi trafić na wejście AC? Ponieważ transformator dostarcza napięcie przemienne, a mostek dopiero je prostuje. Podłączenie transformatora do zacisków "+" i "−" byłoby błędem: te zaciski są wyjściem układu prostującego, więc nie zapewniają prawidłowej pracy i mogą prowadzić do nieoczekiwanych prądów oraz uszkodzeń (np. bezpiecznika, uzwojenia, mostka).

Poprawna odpowiedź wskazuje parę "2 i 3", ponieważ na pokazanej obudowie to właśnie te wyprowadzenia odpowiadają wejściu AC (czyli miejscom, gdzie należy podłączyć końce uzwojenia wtórnego). Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo obejmują co najmniej jedno wyprowadzenie należące do wyjścia DC (zacisk "+" lub "−") albo tworzą parę niewłaściwą dla zasilania przemiennego.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z mostkiem Graetza najpierw zidentyfikuj na rysunku/obudowie oznaczenia "~", "+", "−". Dopiero potem mapuj je na numery wyprowadzeń. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z samej numeracji, która zależy od konkretnej obudowy i widoku elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mostek Graetza to prostownik mostkowy z czterech diod, który zamienia napięcie przemienne (AC) na napięcie stałe (DC). Stosuje się go m.in. w zasilaczach, aby z uzwojenia wtórnego transformatora uzyskać zasilanie dla układów elektronicznych.
Najczęściej obudowa ma oznaczenia: dwa zaciski z symbolem "~" to wejście AC, a pozostałe to wyjście DC: "+" (dodatni) i "−" (ujemny). Jeśli nie ma symboli, trzeba sprawdzić datasheet konkretnego typu.
Uzwojenie wtórne daje napięcie przemienne, więc musi trafić na wejście AC mostka. Diody w mostku automatycznie "przełączają" przewodzenie tak, aby na wyjściu +/− uzyskać jednokierunkowy prąd. Podłączenie do +/− omija poprawną drogę prostowania.
Układ nie będzie działał jak prostownik mostkowy. W zależności od konstrukcji może dojść do nieprawidłowych prądów, nagrzewania elementu, zadziałania zabezpieczeń (bezpiecznik), a nawet uszkodzenia mostka lub transformatora. To typowy błąd montażowy.
Bez filtra pojemnościowego na wyjściu +/− otrzymujesz napięcie tętniące (pulsujące) po prostowaniu dwupołówkowym. Ma ono dodatnią polaryzację, ale nie jest "gładkim" DC. Dopiero kondensator i/lub stabilizator zmniejszają tętnienia.
Typowy tor zasilania to: transformator → mostek Graetza → kondensator elektrolityczny (filtr) → ewentualnie stabilizator napięcia → obciążenie. Często spotkasz też bezpiecznik i rezystor/termistor ograniczający prąd ładowania kondensatora.
W trybie testu diody można znaleźć pary złącz: z każdego zacisku "~" powinny być widoczne połączenia diodowe do "+" i do "−" (w przeciwnych kierunkach). Dokładna interpretacja zależy od przyrządu, więc najlepiej łączyć pomiar z oznaczeniami na obudowie lub datasheet.
Dla samego prostowania w mostku Graetza kolejność przewodów na wejściu AC zwykle nie ma znaczenia, bo mostek prostuje obie połówki. Znaczenie ma natomiast zachowanie poprawnej polaryzacji na wyjściu +/− względem masy układu i dalszych połączeń.
Najczęściej myli się wejście AC z wyjściem DC, ignoruje oznaczenia "~/+/-" i sugeruje samą numeracją pinów. Drugi błąd to przenoszenie nawyków z pojedynczej diody (jedna strona "masa") na mostek, gdzie wejście jest dwuzaciskowe.
Najpierw znajdź na rysunku/obudowie dwa zaciski oznaczone "~" – to zawsze wejście transformatora. Dopiero potem dopasuj je do numerów wyprowadzeń w odpowiedziach. Jeśli widzisz "+" i "−", potraktuj je jako wyjście i nie wybieraj ich do podłączenia uzwojenia.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Uzwojenie wtórne transformatora podłącza się do dwóch zacisków wejściowych AC mostka Graetza (oznaczanych zwykle symbolem "~")."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prostownik" – opis prostowania i mostka Graetza, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostownik (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: "Bridge Rectifier" – omówienie zacisków AC i wyjścia +/−, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-3/bridge-rectifiers/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektroniki (dział: prostowniki i zasilacze)
  • Noty katalogowe (datasheet) mostków prostowniczych różnych obudów – ćwiczenie identyfikacji zacisków
  • Ćwiczenia laboratoryjne: budowa prostownika mostkowego z filtrem pojemnościowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego