KWALIFIKACJA OGR4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 17.
Na rysunku pokazano przekrój przez skarpę przeznaczoną pod budowę schodów jednobiegowych. Stopnica stopni ma mieć głębokość 42 cm a podstopnica wysokość 10 cm. Ile stopni należy zaprojektować?
Ilustracja przedstawia przekrój przez skarpę, która jest przygotowana pod budowę schodów jednobiegowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę stopni wyznacza się z różnicy poziomów: n = H / h. Z rysunku H=70 cm, a wysokość podstopnicy h=10 cm, więc n=70/10=7. Sprawdzenie po poziomie: 252/42=6 stopnic, a stopnic jest o 1 mniej niż stopni, więc 6=7−1.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest poprawne rozróżnienie pojęć używanych przy projektowaniu schodów:

  • stopnica – część pozioma stopnia (miejsce stawiania stopy), jej wymiar to głębokość s,
  • podstopnica – część pionowa (wzniesienie), jej wymiar to wysokość h,
  • stopień – jednostka schodowa; w praktyce projektowej liczba stopni w biegu odpowiada liczbie podstopnic (liczbie wzniesień).

1) Obliczenie liczby stopni z wysokości skarpy
Najpierw korzysta się z danych pionowych, bo to one określają liczbę wzniesień. Z rysunku różnica poziomów wynosi H=70 cm. Wysokość podstopnicy ma wynosić h=10 cm, więc:

n = H / h = 70 / 10 = 7

Oznacza to, że należy zaprojektować 7 stopni (czyli 7 podstopnic).

2) Kontrola wyniku z wymiaru poziomego
W zadaniu podano także długość poziomą skarpy L=252 cm oraz głębokość stopnicy s=42 cm. Liczba stopnic (poziomych "półek") wyniesie:

L / s = 252 / 42 = 6

To nie jest sprzeczność. W biegu schodów liczba stopnic jest zwykle o 1 mniejsza niż liczba stopni (ostatnie wzniesienie "dochodzi" do poziomu górnego podestu/terenu), więc 6 stopnic = 7 stopni − 1. To potwierdza, że wybór 7 jest spójny z geometrią.

3) Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 6 stopni – to typowy błąd wynikający z pomylenia liczby stopni z liczbą stopnic, bo 252/42 daje 6. Jednak liczba stopni wynika z wysokości H i h.
  • 5 stopni – dawałoby wysokość 5×10=50 cm, czyli nie pokrywałoby różnicy poziomów 70 cm; schody nie "dosięgłyby" do góry skarpy.
  • 8 stopni – dawałoby 8×10=80 cm, czyli przekroczyłoby wymaganą różnicę poziomów; schody "wyszłyby" powyżej poziomu docelowego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu masz jednocześnie H i L, policz najpierw liczbę stopni z H/h, a dopiero potem wykonaj kontrolę z L/s. To ogranicza ryzyko pomylenia "stopni" ze "stopnicami".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopnica to pozioma część stopnia (głębokość s). Z wymiaru stopnicy obliczysz zwykle liczbę stopnic w rzucie poziomym (L/s). To nie zawsze jest to samo co liczba stopni, bo w jednym biegu liczba stopnic bywa o 1 mniejsza niż liczba stopni.
Podstopnica to pionowe wzniesienie o wysokości h. Liczba stopni w biegu jest równa liczbie takich wzniesień, więc najpewniejszy sposób to policzyć n=H/h (H to całkowita różnica poziomów). To pozwala uniknąć pomylenia stopni ze stopnicami.
Stosujesz prosty wzór: n = H / h, gdzie H to różnica poziomów (wysokość), a h to wysokość podstopnicy. Wynik powinien być liczbą całkowitą; jeśli nie jest, w praktyce trzeba dobrać inne h lub skorygować założenia projektowe.
Bo stopień liczysz jako wzniesienie (podstopnicę), a stopnica to "półka" pozioma. Ostatnie wzniesienie doprowadza do poziomu górnego, ale nie musi tworzyć dodatkowej stopnicy w obrębie biegu. Stąd często: stopnic = stopni − 1.
Tak, to dobra kontrola. Liczysz liczbę stopnic z L/s. Następnie porównujesz z liczbą stopni wyznaczoną z H/h. Jeśli układ jest typowy, często wyjdzie zgodność relacji: stopnic = stopni − 1. Rozbieżność sygnalizuje błąd lub złe założenia.
To formuła Blondela, używana do oceny wygody chodzenia po schodach: 2h + s powinno mieścić się w typowym zakresie ergonomii. Jeśli wynik jest zbyt mały lub zbyt duży, schody będą nienaturalne w użytkowaniu (za strome lub za płaskie).
Najczęstszy błąd to pomylenie stopni ze stopnicami: uczeń bierze L/s i uznaje wynik za liczbę stopni. Drugi błąd to pominięcie kontroli pion/poziom, mimo że są dwie niezależne informacje. Pomaga zapamiętać: stopnie liczy się z wysokości.
Schody ogrodowe projektuje się z myślą o terenie, obuwiu i warunkach zewnętrznych, dlatego często mają niższe podstopnice i głębsze stopnice, aby były bezpieczniejsze. W praktyce dobiera się h i s tak, by pasowały do różnicy poziomów i dostępnego miejsca.
Gdy H/h nie daje liczby całkowitej albo gdy po kontroli z L/s schody nie mieszczą się w terenie. Wtedy koryguje się h (i zwykle także s), aby uzyskać całkowitą liczbę stopni, wygodę użytkowania oraz dopasowanie do dostępnej długości na działce.
Ćwicz trzy elementy: terminologię (stopień/stopnica/podstopnica), obliczenia (n=H/h oraz kontrola L/s) i odczyt rysunku (wymiary, jednostki). Na egzaminie zapisuj najpierw dane H i L, a potem wykonuj obliczenia krok po kroku.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Liczbę stopni wyznacza się z różnicy poziomów: n = H / h."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Schody" (terminologia: stopnica, podstopnica) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Schody (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Formuła Blondela" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Formu%C5%82a_Blondela (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki z rysunku technicznego budowlanego (odczyt wymiarów, przekroje)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu małej architektury krajobrazu (schody terenowe)
  • Opracowania o ergonomii schodów (m.in. zależność 2h+s)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego