KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 31.
Na rysunku przedstawiającym schemat napędu układu wykonawczego maszyny drogowej cyframi oznaczono odpowiednio:
Ilustracja przedstawia schemat napędu układu wykonawczego maszyny drogowej, prawdopodobnie frezarki do nawierzchni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny zestaw opisuje typowy tor przeniesienia napędu w układzie wykonawczym: silnik napędza przekładnię redukcyjną, dalej moment jest przekazywany przez wał i napęd pasowy na bęben skrawający. Pozostałe warianty mylą elementy napędu pasowego lub wskazują zespoły niezwiązane z układem wykonawczym.

Pełne wyjaśnienie:

W schemacie napędu układu wykonawczego maszyny drogowej kluczowe jest odtworzenie ciągu przeniesienia mocy od źródła energii do elementu roboczego. W typowym rozwiązaniu:

  • Silnik jest źródłem mocy (wytwarza moment obrotowy).
  • Przekładnia redukcyjna zmniejsza prędkość obrotową i zwiększa moment, aby dostosować parametry do pracy narzędzia.
  • Wał napędowy przenosi moment pomiędzy zespołami, zapewniając sztywne połączenie w osi obrotu.
  • Pas napędowy realizuje przeniesienie momentu w napędzie pasowym (zwykle pomiędzy kołami pasowymi), umożliwiając pewną elastyczność i tłumienie drgań.
  • Bęben skrawający jest elementem wykonawczym, który bezpośrednio oddziałuje na materiał (np. nawierzchnię), więc znajduje się na końcu toru mocy.

Zestaw odpowiedzi wskazujący kolejno: wał napędowy, pas napędowy, przekładnię redukcyjną, silnik i bęben skrawający jest spójny funkcjonalnie z takim torem energii i typowym nazewnictwem podzespołów.

Pozostałe propozycje są błędne z następujących powodów:

  • Wariant z elementem "koło pasowe" zamiast właściwego oznaczenia w danym miejscu wprowadza typową pomyłkę: na schemacie napędu pasowego można widzieć koła pasowe i pas, ale odpowiedź miesza kolejność i nazwy elementów, przez co opis nie odpowiada logicznie ciągowi przeniesienia mocy.
  • Wariant z "napędem gąsienic" i "kołem napinającym" dotyczy raczej układu jezdnego, a nie napędu układu wykonawczego; to inny zespół maszyny i inny cel działania.
  • Wariant z "przekładnią łańcuchową" myli rodzaj przeniesienia napędu: jeśli na schemacie występuje pas, to nie jest to przekładnia łańcuchowa. To błąd polegający na podstawieniu innego, choć spotykanego w technice, rozwiązania.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj źródło mocy (silnik) i element roboczy (bęben), a następnie "po drodze" dopasuj elementy pośrednie (redukcja, wał, pas) tak, aby tworzyły konsekwentny łańcuch kinematyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ wykonawczy to zespół elementów, które bezpośrednio wykonują pracę roboczą na materiale (np. skrawanie, frezowanie, profilowanie). Obejmuje narzędzie (np. bęben) oraz napęd i przeniesienie mocy, które doprowadza moment obrotowy do tego narzędzia.
Silnik jest zwykle pokazany jako pierwszy element toru mocy (źródło napędu). Na schematach napędu układu wykonawczego znajduje się "na początku" ciągu: od niego wychodzi połączenie do przekładni lub bezpośrednio do elementu przeniesienia (wał, pas).
Przekładnia redukcyjna służy do zmniejszenia prędkości obrotowej i jednoczesnego zwiększenia momentu na wyjściu. Dzięki temu narzędzie robocze (np. bęben skrawający) ma parametry odpowiednie do obciążenia podczas pracy w materiale.
Napęd pasowy przedstawia się jako pas współpracujący z kołami pasowymi (ciągły element elastyczny). Przekładnia łańcuchowa odnosi się do łańcucha i kół łańcuchowych. W zadaniach egzaminacyjnych pomyłka wynika często z "podstawienia" innego typu przeniesienia mocy.
Wał napędowy przenosi moment obrotowy pomiędzy zespołami napędu, zapewniając sztywne połączenie i współosiowość elementów wirujących. W praktyce jego stan wpływa na drgania, hałas i trwałość łożysk oraz przekładni w układzie wykonawczym.
Bęben skrawający to element roboczy, który poprzez obrót i uzbrojenie (np. narzędzia skrawające) oddziałuje na materiał. W maszynach drogowych spotyka się go m.in. w rozwiązaniach realizujących skrawanie/frezowanie nawierzchni. Na schemacie jest zwykle końcowym elementem toru mocy.
Tak. Najpierw ustala się źródło mocy (silnik) i odbiornik (narzędzie robocze), a potem elementy pośrednie tak, by tworzyły logiczny ciąg. Błędy często wynikają z dopasowania samych nazw bez sprawdzenia, czy opisuje to realną drogę przeniesienia momentu.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie wału z elementami napędu pasowego (np. kołem pasowym), wybór innego typu przeniesienia (łańcuch zamiast pasa) oraz przenoszenie elementów z innego układu maszyny (np. układ jezdny) na układ wykonawczy.
Napęd pasowy stosuje się, gdy potrzebna jest prosta i elastyczna transmisja momentu, możliwość tłumienia drgań oraz łatwa obsługa (np. kontrola naciągu, wymiana). W praktyce jest spotykany jako jeden z elementów przeniesienia napędu na zespół roboczy.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie elementów: silnik, przekładnia, wał, pas, narzędzie na różnych schematach. Pomaga też zasada "od źródła do narzędzia": prześledź tor mocy i sprawdź, czy każda nazwa pasuje do funkcji i miejsca w układzie wykonawczym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawny zestaw opisuje typowy tor przeniesienia napędu w układzie wykonawczym: silnik napędza przekładnię redukcyjną, dalej moment jest przekazywany przez wał i napęd pasowy na bęben skrawający."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wa%C5%82_(mechanika) - dostęp 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_mechaniczna - dostęp 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_pasowa - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn drogowych z opisem układu wykonawczego i napędu
  • Podręczniki z podstaw budowy maszyn (wały, przekładnie, napędy pasowe)
  • Materiały szkoleniowe producentów dotyczące obsługi układów napędowych i diagnostyki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego