KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 35.
Na rysunku przedstawiona jest
Ilustracja przedstawia wnętrze kopalni z elementami infrastruktury górniczej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama regulacyjna to budowla wentylacyjna służąca do sterowania (dławienia lub kierowania) przepływem powietrza w wyrobiskach. Na rysunkach rozpoznaje się ją po rozwiązaniach umożliwiających zmianę przekroju lub kontrolę strugi. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych funkcji: oddzielania rejonów, pomiarów lub zabezpieczeń.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalniach podziemnych budowle wentylacyjne stosuje się po to, aby kształtować przepływ powietrza w sieci wyrobisk: rozdzielać strugi, ograniczać przepływ w wybranych odcinkach oraz kierować powietrze tam, gdzie jest ono wymagane ze względu na prowadzone roboty.

Odpowiedź "tama regulacyjna" jest właściwa, gdy obiekt pokazany na rysunku ma cechy typowe dla budowli, której zadaniem jest regulacja (czyli zmiana oporów przepływu, dławienie lub sterowanie kierunkiem strugi). W praktyce takie tamy wykorzystuje się m.in. przy korektach przewietrzania rejonów, gdy trzeba zwiększyć dopływ powietrza do jednego wyrobiska kosztem innego albo ustabilizować warunki przewietrzania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego rozpoznania?

  • "Tama oddzielająca" (izolacyjna) ma przede wszystkim odciąć lub rozdzielić przestrzenie wentylacyjne, ograniczając mieszanie się powietrza między rejonami. Jej istotą jest separacja, a nie możliwość płynnej regulacji strugi.
  • "Stacja pomiarowa powietrza" kojarzy się z miejscem wykonywania pomiarów parametrów wentylacyjnych (np. prędkości, wydatku, składu). To nie jest budowla służąca do dławienia lub kierowania przepływem, tylko punkt/układ pomiarowy.
  • "Tama bezpieczeństwa z drzwiami stalowymi" odnosi się do rozwiązań nastawionych na bezpieczeństwo i kontrolę dostępu lub izolację, a nie na typową regulację oporów przepływu w sposób eksploatacyjny.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "Na rysunku przedstawiona jest…" najpierw ustal, jaką funkcję pełni obiekt (regulacja, separacja, pomiar, zabezpieczenie), a dopiero potem dopasuj nazwę. To zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama regulacyjna to budowla wentylacyjna, której zadaniem jest sterowanie przepływem powietrza w wyrobiskach, zwykle przez zwiększanie lub zmniejszanie oporu (dławienie) albo kierowanie strugi. Stosuje się ją, gdy trzeba skorygować rozdział powietrza w rejonie robót.
Kluczowa jest funkcja: tama oddzielająca ma separować rejony i ograniczać mieszanie strug, a tama regulacyjna ma umożliwiać regulację (np. zmianę "prześwitu" lub dławienie). Na rysunkach szukaj elementów sugerujących nastawność/sterowanie przepływem.
Regulacja jest potrzebna, aby dopasować ilość powietrza do aktualnych robót i zagrożeń (np. zwiększyć przewietrzanie przodka). Sieć wyrobisk zmienia się w czasie, więc przez budowle regulacyjne koryguje się rozdział strug i stabilizuje warunki wentylacyjne.
Najczęściej myli się obiekty o podobnych nazwach (np. "regulacyjna" vs "oddzielająca") i wybiera odpowiedź na podstawie skojarzenia, a nie cech rysunku. Pomaga strategia: najpierw nazwij funkcję (regulacja/separacja/pomiar), dopiero potem dobierz termin.
Nie. Stacja pomiarowa służy do wykonywania pomiarów parametrów powietrza (np. prędkości lub wydatku), a tama jest budowlą wpływającą na przepływ (np. rozdział, odcięcie lub regulację). To różne cele i inne elementy wyposażenia.
Tamy mogą m.in. oddzielać rejony wentylacyjne, regulować przepływ (dławienie/sterowanie strugą), a także pełnić funkcje izolacyjne w określonych sytuacjach eksploatacyjnych. Na egzaminie warto kojarzyć nazwę tamy z jej podstawową rolą.
Gdy zmienia się układ robót lub zapotrzebowanie na powietrze w rejonie (np. uruchomienie nowego przodka, zmiana kierunku przewietrzania, korekta rozdziału strug). Zwykle odbywa się to według poleceń dozoru, aby nie pogorszyć warunków w innych częściach kopalni.
Najczęściej są to cechy wskazujące na możliwość kontrolowanego ograniczenia przepływu, np. rozwiązania pozwalające zmieniać opór lub "prześwit". Nie należy opierać się wyłącznie na jednym detalu; liczy się cała funkcja obiektu w układzie przewietrzania.
Wystarczy solidnie rozróżniać kilka podstawowych typów i ich funkcje: regulacja przepływu, oddzielanie rejonów, rozwiązania związane z bezpieczeństwem oraz elementy pomiarowe. Egzamin często sprawdza praktyczne rozpoznanie po cechach i przeznaczeniu, nie definicje encyklopedyczne.
Najlepiej ćwiczyć na zestawach rysunków/schematów: dla każdego obiektu dopisz funkcję, typowe cechy i zastosowanie. Potem wykonuj krótkie serie powtórek (flashcards): "rysunek → funkcja → nazwa". To ogranicza mylenie pojęć i poprawia szybkość odpowiedzi.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Tama regulacyjna to budowla wentylacyjna służąca do sterowania (dławienia lub kierowania) przepływem powietrza w wyrobiskach."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń (aerologia górnicza) używane w kształceniu zawodowym
  • Instrukcje zakładowe dotyczące budowli wentylacyjnych i ich oznaczeń (jeśli dostępne w kopalni/szkole)
  • Atlas/zeszyt rysunków i schematów budowli wentylacyjnych do rozpoznawania na egzamin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego