KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 9.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia narzucarkę, maszynę używaną w procesie odlewniczym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzucarka zagęszcza masę formierską mechanicznie, narzucając ją do skrzyni siłą odśrodkową. Rozpoznaje się ją po głowicy z wirnikiem łopatkowym (często pokazanym na przekroju) oraz konstrukcji wysięgnikowej umożliwiającej kierowanie strumienia masy na model.

Pełne wyjaśnienie:

Narzucarka to maszyna formierska służąca do mechanicznego zagęszczania masy formierskiej w skrzyniach, szczególnie przy dużych formach (np. formach podłogowych). Jej zasada działania polega na narzucaniu masy siłą odśrodkową: w głowicy roboczej obraca się wirnik łopatkowy, który wyrzuca masę w kierunku formy, a operator steruje położeniem głowicy, aby równomiernie wypełnić i zagęścić kolejne obszary skrzyni.

Dlatego prawidłową odpowiedzią jest: narzucarkę – wskazują na to cechy typowe dla tego urządzenia: wysięgnikowa konstrukcja z operatorem oraz przekrój głowicy pokazujący element wirujący (łopatki), który realizuje wyrzut materiału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wstrzeliwarka działa na zasadzie pneumatycznej: masa jest wtłaczana do skrzyni za pomocą sprężonego powietrza z komory ciśnieniowej. Nie jest typowa dla niej głowica z wirnikiem odśrodkowym.
  • Przenośnik pneumatyczny służy do transportu materiałów sypkich rurociągami; jego celem nie jest zagęszczanie masy w skrzyni formierskiej, a budowa i funkcja są inne niż w maszynach formierskich.
  • Oddzielacz elektromagnetyczny to urządzenie separacyjne do wyłapywania zanieczyszczeń metalicznych z materiału. Nie ma głowicy narzucającej ani stanowiska operatora do kierowania strumieniem masy do formy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widać wirnik łopatkowy i wyrzut materiału do skrzyni, zwykle chodzi o narzucarkę (mechanicznie/odśrodkowo), a nie o urządzenie pneumatyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Narzucarka to maszyna formierska do mechanicznego zagęszczania masy formierskiej w skrzyniach. Masa jest wyrzucana z głowicy roboczej siłą odśrodkową (przez wirnik łopatkowy) i kierowana na model, aby równomiernie wypełnić oraz dogęścić formę.
Wirnik łopatkowy obraca się w głowicy roboczej i "rozrzuca" masę formierską. Dzięki prędkości obrotowej masa uzyskuje energię kinetyczną i jest wyrzucana na formę siłą odśrodkową, co ułatwia jednocześnie wypełnianie i zagęszczanie w skrzyni.
Różnica dotyczy mechanizmu: narzucarka działa mechanicznie (odśrodkowo) i ma głowicę z wirnikiem, natomiast wstrzeliwarka wtłacza masę pneumatycznie sprężonym powietrzem z komory ciśnieniowej. Na rysunkach szukaj więc wirnika vs komory.
Najbardziej charakterystyczne są: głowica robocza z widocznym (często w przekroju) wirnikiem łopatkowym oraz wyrzut strumienia masy do skrzyni formierskiej. Często występuje też konstrukcja wysięgnikowa i stanowisko operatora do kierowania głowicą.
Narzucarkę stosuje się głównie przy większych formach, gdzie istotne jest skuteczne i równomierne zagęszczanie masy w skrzyni (np. formy podłogowe i większe gabaryty). Operator może prowadzić strumień masy po kolejnych fragmentach formy.
Najczęstszy błąd to mylenie narzucarki z wstrzeliwarką, bo obie dotyczą podawania masy do skrzyni. Uczniowie patrzą na ogólny zarys maszyny, a pomijają detal głowicy. Warto zawsze szukać wirnika łopatkowego i zasady odśrodkowej.
Może występować w tej samej linii technologicznej, ale pełni inną funkcję: transportuje materiał rurociągami, a nie zagęszcza go w skrzyni. Na rysunkach przenośnik kojarzy się z instalacją rurową i podajnikiem, a nie z głowicą wyrzucającą masę na model.
Oddzielacz (separator) elektromagnetyczny służy do separacji zanieczyszczeń metalicznych z materiałów sypkich. Jego zadaniem jest ochrona urządzeń i poprawa jakości materiału. Nie ma stanowiska operatora do formowania ani mechanizmu wyrzutu masy do skrzyni formierskiej.
Pomaga zestaw 3 pytań: Co jest materiałem (masa formierska czy transportowany surowiec)? Jaki jest mechanizm (wirnik odśrodkowy czy sprężone powietrze)? Jaki jest cel (zagęszczanie w skrzyni czy transport/separacja)?
Ucz się po "cechach rozpoznawczych" z rysunków: wirnik łopatkowy (narzucarka), komora i doprowadzenie powietrza (wstrzeliwarka), instalacje rurowe (transport pneumatyczny), magnes/taśma separacyjna (separator). Rób krótkie fiszki: nazwa → zasada → element kluczowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Narzucarka zagęszcza masę formierską mechanicznie, narzucając ją do skrzyni siłą odśrodkową."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przenośnik pneumatyczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_pneumatyczny (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Separator magnetyczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Separator_magnetyczny (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z formierstwa odlewniczego (rozdziały: maszyny formierskie, zagęszczanie masy)
  • Instrukcje stanowiskowe/DTR maszyn formierskich dostępne w pracowni szkolnej lub zakładzie
  • Atlasy/opracowania ilustracyjne maszyn i urządzeń odlewniczych (rozpoznawanie po budowie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego