KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 18.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia schemat osadzarki tłokowej, urządzenia używanego w przemyśle do separacji materiałów na podstawie ich
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osadzarka tłokowa to urządzenie do wzbogacania grawitacyjnego, w którym pulsacja medium (zwykle wody) jest wytwarzana przez układ z tłokiem.
Osadniki (promieniowy, stożkowy) służą głównie do sedymentacji i klarowania, a osadzarka beztłokowa nie ma elementu tłokowego.

Pełne wyjaśnienie:

Osadzarka tłokowa jest urządzeniem do wzbogacania grawitacyjnego, w którym rozdział ziaren zachodzi dzięki cyklicznej pulsacji ośrodka (najczęściej wody). Pulsacja powoduje rozluźnienie i ponowne zagęszczanie warstwy ziarnowej, co prowadzi do stratyfikacji: ziarna cięższe i/lub większe mają tendencję do przemieszczania się w dół, a lżejsze ku górze. Cechą wyróżniającą odmianę tłokową jest to, że ruch pulsacyjny jest generowany przez tłok (element wykonujący ruch posuwisto-zwrotny), a nie wyłącznie przez dopływ/odpływ medium realizowany innym układem.

Odpowiedź "osadnik promieniowy" jest nieprawidłowa, ponieważ osadnik jest aparatem przeznaczonym przede wszystkim do sedymentacji zawiesin i klarowania wody (oddzielania cząstek stałych od cieczy), a nie do pulsacyjnego rozdziału nadawy na warstwy według gęstości. Odpowiedź "osadnik stożkowy" również odnosi się do sedymentacji i zagęszczania, typowo z geometrią ułatwiającą spływ zagęszczonego osadu, więc jest inną grupą urządzeń niż osadzarki.

Odpowiedź "osadzarka beztłokowa" jest myląca, bo dotyczy osadzarki (czyli właściwej rodziny maszyn), ale opisuje inną konstrukcję wytwarzania pulsacji. W praktyce na rysunkach/diagramach rozróżnia się je po obecności lub braku zespołu tłokowego i sposobie doprowadzania medium. Na egzaminie warto analizować: (1) czy widać komorę roboczą z rusztem/łożem, (2) gdzie i jak realizowana jest pulsacja, (3) czy elementy wskazują na ruch tłoka.

Wskazówka do nauki: gdy w odpowiedziach pojawiają się "osadnik" i "osadzarka", najpierw rozstrzygnij, czy urządzenie służy do sedymentacji (spokojny przepływ i opadanie cząstek) czy do pulsacyjnego rozdziału (cykliczna zmiana prędkości/przepływu). Dopiero potem wybieraj wariant konstrukcyjny (tłokowa/beztłokowa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Osadzarka tłokowa to urządzenie do wzbogacania grawitacyjnego, w którym pulsacja medium (zwykle wody) jest wytwarzana przez układ z tłokiem. Dzięki pulsacji materiał rozdziela się na warstwy o różnej gęstości/ziarnistości, co umożliwia oddzielenie frakcji cięższej od lżejszej.
Szukaj elementów wskazujących na tłok i jego ruch posuwisto-zwrotny: komory pulsacyjnej połączonej z komorą roboczą oraz części napędowej realizującej cykliczny skok. Jeśli pulsacja wynika z obecności zespołu tłokowego, a nie tylko z układu zaworów, jest to odmiana tłokowa.
Osadzarka służy do rozdziału materiału w procesie wzbogacania, zwykle przez pulsację medium i stratyfikację ziaren. Osadnik jest aparatem do sedymentacji i klarowania: cząstki opadają w stosunkowo spokojnym przepływie, tworząc osad, a ciecz ulega oczyszczeniu.
Osadnik promieniowy pracuje na zasadzie sedymentacji zawiesiny i rozdziału fazy stałej od cieczy, często w obiegu wodno-mułowym. Osadzarka natomiast jest urządzeniem wzbogacającym: wykorzystuje pulsację i różnice gęstości ziaren do rozdziału nadawy na produkty.
Osadniki stożkowe stosuje się głównie wtedy, gdy trzeba zagęścić zawiesinę i oddzielić osad od wody (np. w układach gospodarki wodno-mułowej). Stożkowy kształt ułatwia spływ zagęszczonego osadu do spustu i poprawia warunki gromadzenia części stałej.
Tak, osadzarka beztłokowa również wykorzystuje pulsację medium, ale uzyskuje ją inną konstrukcją niż zespół tłokowy (np. przez rozwiązania hydrauliczne lub zaworowe). Na rysunku różnicę zwykle widać w sposobie realizacji komory pulsacyjnej i braku charakterystycznego układu tłoka.
Najczęściej myli się rodzinę urządzeń: wybiera się "osadnik", bo kojarzy się ze zbiornikiem, ignorując elementy pulsacyjne. Drugi błąd to automatyczne wskazanie "beztłokowej", gdy na pierwszy rzut oka nie widać tłoka, zamiast przeanalizować cały układ napędu i komór.
Pulsacja medium to cykliczne zmiany przepływu lub ciśnienia wody (lub innego medium) w komorze roboczej. Powoduje to naprzemienne unoszenie i opadanie złoża ziaren, co sprzyja ich ułożeniu warstwami według gęstości i rozmiaru, a następnie odbiorowi produktów.
Wskazówką jest rozdział oparty o gęstość ziaren w medium (często w wodzie), bez intensywnego mielenia czy flotacji. Pojawiają się pojęcia takie jak stratyfikacja, pulsacja, złoże na ruszcie oraz produkty typu koncentrat i odpad. To typowe dla metod grawitacyjnych.
Ucz się rozpoznawania po funkcji i elementach roboczych: napęd, sposób wymuszenia ruchu medium, komora robocza, spusty produktów. Pomaga tworzenie fiszek "urządzenie → cecha rozpoznawcza" i porównania par: osadzarka vs osadnik oraz tłokowa vs beztłokowa.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że osadzarka tłokowa to urządzenie do wzbogacania grawitacyjnego, w którym pulsacja medium (zwykle wody) jest wytwarzana przez układ z tłokiem.

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny przeróbki mechanicznej kopalin
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręcznik/atlas maszyn przeróbczych używany w danej szkole)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego