KWALIFIKACJA BUD12 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 16.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia narzędzie budowlane, które jest zdzierakiem do tynków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zdzierak do tynków ma płaską, kratownicową stopę z ostrymi listewkami i uchwyt do prowadzenia po powierzchni, więc służy do mechanicznego zdzierania i wyrównywania tynku/gładzi.
Poziomnica ma libelle, przecinak jest narzędziem do kucia z pojedynczym ostrzem, a kirka to ciężkie narzędzie udarowe do robót ziemnych.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku przedstawiono zdzierak do tynków – ręczne narzędzie murarsko-tynkarskie używane podczas robót wykończeniowych do mechanicznego wyrównywania i zdzierania powierzchni tynków, gładzi oraz nadmiaru zaprawy.

O rozpoznaniu decydują cechy konstrukcyjne typowe dla zdzieraka:

  • płaszczyznowa stopa robocza w formie metalowej kratownicy,
  • równoległe listwy/płaskowniki tworzące krawędzie skrawające lub ścierne,
  • przelotowe otwory w stopie (układ kratownicowy),
  • uchwyt zamocowany na górze, umożliwiający docisk i prowadzenie narzędzia po tynku.

Takie narzędzie pracuje ruchem po powierzchni (prostopadle lub skośnie do nierówności), "zbierając" nadmiar materiału i wyrównując strukturę przed ostatecznym wykończeniem.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do przedstawionej budowy i funkcji:

  • Poziomnica jest narzędziem pomiarowym – musi mieć libelle (pęcherzyki) do wyznaczania poziomu i pionu, a nie kratownicową stopę skrawającą.
  • Przecinak to narzędzie do uderzania młotkiem (kucie/cięcie), zwykle w formie pręta z pojedynczą krawędzią roboczą; nie ma szerokiej, płaskiej podstawy z wieloma ostrzami.
  • Kirka (kilof) służy do robót ziemnych i ma długie stylisko oraz ciężką głowicę do pracy udarowej; na rysunku widoczne jest narzędzie ręczne do prowadzenia po powierzchni, bez elementów uderzanych.

Na egzaminie warto zapamiętać: zdzierak = kratownica + uchwyt + obróbka tynku, poziomnica = libelle, przecinak/kirka = narzędzia udarowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zdzierak do tynków to ręczne narzędzie z płaską stopą roboczą (często kratownicową) i uchwytem. Służy do mechanicznego zdzierania oraz wyrównywania świeżych lub półzwiązanych tynków i gładzi, aby usunąć nadmiar materiału i nierówności.
Najczęściej widać prostokątną stopę z metalowych listew tworzących kratownicę oraz uchwyt na górze do prowadzenia narzędzia po ścianie. Brak elementów do uderzania i brak libelli odróżnia go od narzędzi udarowych i pomiarowych.
Kratownica tworzy wiele krawędzi skrawających i jednocześnie pozwala na odprowadzanie nadmiaru materiału przez otwory. Dzięki temu narzędzie nie "przykleja się" tak łatwo do powierzchni i skuteczniej wyrównuje tynk, pozostawiając kontrolowaną fakturę.
Zdzierak usuwa i wyrównuje materiał przez skrawanie/zdzieranie (stopa z ostrymi listwami lub zębami). Paca ma zwykle gładką płytę roboczą i służy głównie do zacierania, wygładzania oraz dociskania warstwy tynku. Różnią się więc budową i etapem użycia.
Nie. Poziomnica jest narzędziem pomiarowym i jej kluczową cechą są libelle (pęcherzyki) oraz profile do przykładania i wyznaczania poziomu/pionu. Narzędzia do tynków (jak zdzierak) mają element roboczy do obróbki powierzchni, a nie wskaźniki pomiarowe.
Kirka (kilof) to ciężkie narzędzie udarowe do robót ziemnych, zwykle z długim styliskiem i masywną głowicą. Narzędzie tynkarskie pracuje ruchem po powierzchni i ma uchwyt do prowadzenia oraz stopę roboczą. Te funkcje i konstrukcje są całkowicie różne.
Nazwa wskazuje na czynność "zdzierania", czyli kontrolowanego usuwania nadmiaru tynku lub gładzi oraz wyrównywania nierówności. W praktyce chodzi o doprowadzenie powierzchni do właściwej równości przed dalszym wykończeniem (np. zacieraniem, szlifowaniem lub malowaniem).
Stosuje się go w trakcie obróbki warstwy tynku/gładzi, gdy materiał jest jeszcze podatny na skrawanie (zwykle przed pełnym związaniem). Celem jest szybkie zebranie "garbów", nadlewek i wyrównanie powierzchni, zanim przejdzie się do końcowego wygładzania.
Typowe pomyłki to wybór narzędzia na podstawie samej nazwy lub intuicji, bez analizy cech: mylenie zdzieraka z pacą (brak kratownicy), z poziomnicą (brak libelli) albo z narzędziami udarowymi (przecinak/kirka). Pomaga szukanie elementu roboczego i sposobu pracy.
Najlepiej łączyć obraz z funkcją: nazwa → budowa → zastosowanie. Rób fiszki ze zdjęciem/rysunkiem i 2–3 cechami rozpoznawczymi. Ćwicz też porównywanie par podobnych narzędzi (np. zdzierak vs paca, poziomnica vs łata), bo takie zestawienia często pojawiają się w testach.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zdzierak do tynków ma płaską, kratownicową stopę z ostrymi listewkami i uchwyt do prowadzenia po powierzchni, więc służy do mechanicznego zdzierania i wyrównywania tynku/gładzi.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tarnik" – opis narzędzia i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tarnik (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Poziomnica" – narzędzie pomiarowe z libellą, https://pl.wikipedia.org/wiki/Poziomnica (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Kilof" – narzędzie do robót ziemnych (odpowiednik kirki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilof (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki do robót tynkarskich (działy: narzędzia i sprzęt)
  • Katalogi narzędzi budowlanych producentów (sekcje: narzędzia tynkarskie)
  • Materiały szkoleniowe BUD.12 dotyczące narzędzi i technologii tynkowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego