KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 21.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia schemat blokowy mostka północnego, który jest częścią chipsetu komputerowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mostek północny to część starszego chipsetu płyty głównej, która odpowiadała m.in. za szybką komunikację procesora z pamięcią RAM (i często z układem graficznym). EEPROM to zwykle mała kość pamięci nieulotnej (np. BIOS/UEFI), a procesor ma inną budowę i miejsce montażu. Mostek południowy obsługiwał wolniejsze I/O.

Pełne wyjaśnienie:

W klasycznej (starszej) architekturze płyt głównych chipset bywał dzielony na dwa układy: mostek północny i mostek południowy. Mostek północny był powiązany z najszybszymi połączeniami w komputerze: pośredniczył w komunikacji procesora z pamięcią RAM oraz (zależnie od platformy) z interfejsem graficznym. Z tego powodu na płytach głównych umieszczano go zwykle w pobliżu gniazda procesora i slotów pamięci, często z radiatorem.

Odpowiedź "mostek północny" jest poprawna, jeśli rysunek przedstawia właśnie układ chipsetu odpowiadający za szybkie magistrale/pamięć. W praktyce serwisowej rozpoznanie wspiera też wygląd: to układ BGA o większej powierzchni niż typowa kość BIOS.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wskazują inne typy elementów:

  • "EEPROM" – to technologia pamięci nieulotnej. Na płycie głównej najczęściej dotyczy kości przechowującej firmware (BIOS/UEFI). Taki układ jest zwykle znacznie mniejszy i pełni inną funkcję niż chipset.
  • "procesor" – CPU jest montowany w gnieździe (socket) lub wlutowany, ma charakterystyczny kształt/oznaczenia i nie jest elementem chipsetu. Rysunki w takich zadaniach zwykle pokazują osobny układ scalony na laminacie, nie sam procesor w podstawce.
  • "mostek południowy" – w modelu dwumostkowym odpowiadał głównie za wolniejsze wejście/wyjście (np. część kontrolerów peryferiów). Zwykle był umieszczany dalej od CPU/RAM niż mostek północny.

Warto pamiętać o aktualności: we współczesnych platformach podział na mostek północny i południowy w klasycznej formie często nie występuje (funkcje przeniesiono do procesora i jednego układu sterującego). Na egzaminie jednak nadal mogą pojawiać się pytania o tę historycznie ważną architekturę, zwłaszcza przy rozpoznawaniu elementów na starszych płytach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mostek północny to układ chipsetu w starszych płytach głównych, który obsługiwał najszybsze połączenia, zwłaszcza komunikację procesora z pamięcią RAM i (w wielu platformach) z interfejsem graficznym. Zwykle był umieszczony blisko CPU i slotów RAM.
Był "węzłem" dla najszybszych magistral, więc jego możliwości (np. obsługiwane częstotliwości, standardy pamięci) wpływały na przepustowość między CPU a RAM. Ograniczenia tego układu mogły blokować pełne wykorzystanie szybkiej pamięci lub grafiki.
Mostek północny obsługiwał szybkie połączenia (CPU–RAM i często grafika), a mostek południowy odpowiadał głównie za wolniejsze wejście/wyjście i peryferia. Na schematach blokowych północny jest bliżej procesora, południowy bliżej złączy I/O.
W wielu nowoczesnych platformach klasyczny "mostek północny" nie występuje jako osobny układ. Część jego funkcji została zintegrowana w procesorze, a pozostałe zadania przejął pojedynczy układ kontrolny. Termin może jednak pojawiać się w odniesieniu do starszych płyt.
EEPROM to pamięć nieulotna, w której można przechowywać dane bez zasilania. Na płycie głównej kość EEPROM najczęściej kojarzy się z przechowywaniem firmware (np. BIOS/UEFI). Jest to zwykle mały układ, inny niż chipset.
Procesor zwykle znajduje się w gnieździe (socket) i ma charakterystyczną obudowę oraz miejsce montażu. Układ chipsetu to oddzielny scalak na laminacie, często przykryty radiatorem. Na zadaniach egzaminacyjnych chipset bywa wskazywany strzałką na płycie.
Najczęściej był umieszczany blisko procesora i modułów RAM, bo łączył się z nimi szybkimi ścieżkami. W praktyce często miał radiator. Położenie zależy od projektu płyty, ale typowo jest "w górnej" części obszaru przy CPU.
Oba są elementami chipsetu i mogą wyglądać podobnie (układy BGA). Bez zwrócenia uwagi na położenie względem CPU/RAM i na rolę w systemie łatwo wybrać losowo. Pomaga kojarzenie: "północny = szybciej i bliżej CPU", "południowy = peryferia".
Warto umieć rozpoznawać: procesor, pamięć RAM, chipset, kość BIOS/UEFI (EEPROM/flash), złącza PCIe, złącza SATA/M.2, sekcję zasilania (VRM) i podstawowe porty I/O. Pytania często łączą identyfikację z funkcją elementu.
Najczęściej: brak analizy cech elementu (wielkość, miejsce, radiator), wybór "najbardziej znanej" odpowiedzi (np. procesor), mylenie pojęć chipset/BIOS oraz ignorowanie tego, że starsze nazwy (mostki) dotyczą konkretnej architektury. Pomaga porównywanie funkcji, nie tylko wyglądu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Mostek północny to część starszego chipsetu płyty głównej, która odpowiadała m.in. za szybką komunikację procesora z pamięcią RAM (i często z układem graficznym)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mostek_p%C3%B3%C5%82nocny - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mostek_po%C5%82udniowy - dostęp 2026-02-27
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Chipset - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Dokumentacje i opisy budowy płyt głównych (materiały producentów, schematy blokowe chipsetów)
  • Podręczniki/opracowania z architektury komputerów (rozdziały o chipsetach i magistralach)
  • Ćwiczenia praktyczne: oględziny płyt głównych i rozpoznawanie układów po umiejscowieniu i połączeniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego