KWALIFIKACJA MOT3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 23.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia okrągły diagram podzielony na 12 równych wycinków kołowych (sektorów).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koło chromatyczne to okrągły diagram barw ułożonych w kolejności widmowej, często dzielony na 12 sektorów i pokazujący relacje między odcieniami (np. barwy sąsiednie i dopełniające).
"Paleta barw" to jedynie dowolny zestaw wybranych kolorów, a syntezy addytywna/subtraktywna zwykle ilustrują nakładanie składowych RGB lub CMY.

Pełne wyjaśnienie:

Na ilustracji widać okrągły diagram podzielony na 12 równych sektorów, z barwami ułożonymi w kolejności przypominającej widmo oraz z przejściami do jaśniejszych tonów ku środkowi. Taki układ jest charakterystyczny dla odpowiedzi "koło chromatyczne" (koło barw): pokazuje ciągłość przejść między odcieniami, sąsiedztwo barw oraz zależności typu barwy dopełniające (położone po przeciwnych stronach koła).

Odpowiedź "paletę barw" jest niepoprawna, ponieważ paleta to dowolnie dobrany zestaw kolorów (np. do projektu lub naprawy), który nie musi mieć układu kołowego ani przedstawiać pełnego cyklu widmowego. Sam fakt, że na grafice jest wiele kolorów, nie czyni jej "paletą" w sensie narzędzia porządkującego relacje między barwami.

Odpowiedź "syntezę addytywną mieszania kolorów" (RGB) dotyczy mieszania światła. Typowy schemat przedstawia trzy nakładające się kręgi składowych (czerwony–zielony–niebieski) i ich sumy, a nie wielosegmentowe koło z gradacją jasności.

Odpowiedź "syntezę subtraktywną mieszania kolorów" (CMY) dotyczy mieszania pigmentów/pochłaniania światła. Również najczęściej ilustruje się ją trzema nakładającymi się polami (cyjan–magenta–żółty) i obszarami wspólnymi, a nie 12-sektorowym kołem barw.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz koło podzielone na wiele sektorów z płynnym przejściem odcieni po obwodzie oraz (często) rozjaśnienie ku środkowi, najczęściej chodzi o koło chromatyczne, używane w lakiernictwie do doboru odcieni i korekcji barwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koło chromatyczne to okrągły układ barw w kolejności widmowej, pokazujący relacje między odcieniami. W lakiernictwie pomaga dobrać barwy sąsiednie i komplementarne, przewidywać zmianę odcienia po domieszce pigmentu oraz planować korekty koloru przy zaprawkach i cieniowaniu.
Koło chromatyczne ma formę okręgu z uporządkowanymi odcieniami (często 12 segmentów) i tworzy zamknięty cykl barw. Paleta barw to dowolny zestaw wybranych kolorów bez obowiązkowego porządku i bez konieczności układu kołowego; może być np. listą próbek lub prostokątami.
Podział na 12 segmentów jest popularny, bo pozwala pokazać barwy podstawowe oraz pośrednie (wtórne i trzeciorzędowe) w czytelnej, symetrycznej formie. Taki układ ułatwia szybkie wskazanie kolorów sąsiadujących i przeciwległych, co jest praktyczne przy doborze i korekcji odcieni w lakiernictwie.
Kolory położone naprzeciw siebie są zwykle traktowane jako barwy komplementarne (dopełniające). W praktyce oznacza to, że ich odpowiednie zestawienie daje silny kontrast, a niewielka domieszka barwy dopełniającej bywa używana do "gaszenia" lub korekty niepożądanego zabarwienia podczas dopasowywania lakieru.
Synteza addytywna opisuje mieszanie świateł (najczęściej RGB). Typowy schemat to trzy nakładające się kręgi czerwieni, zieleni i niebieskiego oraz ich sumy. Koło chromatyczne natomiast porządkuje odcienie w cyklu widmowym i nie przedstawia obszarów nakładania składowych światła.
Synteza subtraktywna dotyczy mieszania barwników/pigmentów (często CMY), gdzie kolory wynikają z pochłaniania części światła. Na schematach zwykle pokazuje się nakładanie trzech pól (cyjan, magenta, żółty) i powstające barwy w częściach wspólnych, a nie wielosegmentowe koło z gradacją.
Koło chromatyczne pozwala ocenić, w którą stronę "ucieka" odcień (np. za żółty, za niebieski) i jaką barwą można go skorygować. W praktyce lakiernik często rozważa domieszkę barwy sąsiedniej dla subtelnej zmiany lub niewielkiej ilości barwy dopełniającej, aby stonować zabarwienie.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "palety barw" tylko dlatego, że widocznych jest wiele kolorów, oraz mylenie koła chromatycznego z diagramami syntezy addytywnej/subtraktywnej. Warto szukać cech rozpoznawczych: segmenty w cyklu, kolejność widmowa i brak nakładających się pól RGB/CMY.
Tak, bo taka gradacja wizualizuje zmianę jasności (rozjaśnianie) przy zachowaniu odcienia. W doborze lakieru liczy się nie tylko sam odcień, ale też jasność i nasycenie; koło z jaśniejszymi pierścieniami pomaga zrozumieć, jak "rozbielenie" wpływa na postrzeganie barwy.
Ćwicz rozróżnianie trzech rzeczy: (1) koło chromatyczne (cykl odcieni, segmenty), (2) synteza addytywna RGB (nakładanie świateł), (3) synteza subtraktywna CMY (nakładanie pigmentów). Dobrą metodą jest porównanie cech graficznych i dopisanie do każdego schematu krótkiej reguły rozpoznawczej.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Koło chromatyczne to okrągły diagram barw ułożonych w kolejności widmowej, często dzielony na 12 sektorów i pokazujący relacje między odcieniami (np. barwy sąsiednie i dopełniające)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koło barw" https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%82o_barw - dostęp 2026-04-02
  • Wikipedia (PL): "Synteza addytywna" https://pl.wikipedia.org/wiki/Synteza_addytywna - dostęp 2026-04-02
  • Wikipedia (PL): "Synteza subtraktywna" https://pl.wikipedia.org/wiki/Synteza_subtraktywna - dostęp 2026-04-02

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe producentów lakierów (działy: teoria barw, korekcja odcienia)
  • Podręczniki/kompendia z podstaw kolorystyki (odcień, nasycenie, jasność, barwy dopełniające)
  • Ćwiczenia praktyczne: dobieranie barw komplementarnych i sąsiednich na kole chromatycznym

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego