KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 4.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia kruszarkę kęsów, urządzenie wykorzystywane w górnictwie podziemnym, co jest zgodne z kontekstem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Kruszarka kęsów" to urządzenie przeznaczone do rozdrabniania nadwymiarowych brył urobku, tak aby mógł być sprawnie transportowany dalej (np. przenośnikiem).
"Strug węglowy" służy do urabiania w ścianie, "kołowrót" do prac pomocniczych, a "napęd przenośnika" jest elementem układu transportowego, nie kruszącym urobku.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniach z rozpoznawania maszyn kluczowe jest połączenie wyglądu urządzenia z jego funkcją w procesie technologicznym. Poprawna jest odpowiedź "kruszarkę kęsów", ponieważ kruszarka kęsów jest przeznaczona do rozdrabniania nadgabarytowych brył urobku (tzw. kęsów). Jej zadaniem jest przygotowanie urobku do dalszego, ciągłego transportu – tak, aby nie powodował zakleszczeń i przeciążeń w kolejnych urządzeniach odstawy.

Odpowiedź "strug węglowy" jest błędna, bo strug jest urządzeniem urabiającym pracującym w ścianie, którego celem jest oddzielanie węgla od calizny. Zwykle kojarzy się z prowadzeniem po trasie i współpracą z przenośnikiem ścianowym, ale jego funkcja to urabianie, a nie kruszenie brył urobku.

Odpowiedź "kołowrót" również nie pasuje: kołowrót jest urządzeniem do prac pomocniczych (np. przeciągania/napinania, operacji linowych), a nie maszyną do mechanicznego rozdrabniania urobku. Pomyłka często wynika z utożsamiania każdego urządzenia z bębnem lub napędem z elementem transportu.

Odpowiedź "napęd przenośnika" jest niepoprawna, ponieważ napęd przenośnika to zespół zapewniający ruch elementu transportowego (np. łańcucha), a jego rolą jest przekazywanie momentu obrotowego. Nie jest to urządzenie realizujące proces kruszenia. W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: jeśli celem jest zmiana wymiaru urobku, myślimy o kruszarkach; jeśli celem jest przemieszczenie urobku, myślimy o przenośnikach i ich napędach; jeśli celem jest oddzielenie urobku od złoża, myślimy o maszynach urabiających (kombajn, strug).

Wskazówka do egzaminu: zawsze zadaj sobie pytanie "co to urządzenie robi z urobkiem: urabia, kruszy czy transportuje?". Taki prosty test funkcjonalny ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa rysunków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kruszarka kęsów to urządzenie służące do rozdrabniania dużych brył urobku, aby można go było bezpiecznie i płynnie transportować dalej (np. przenośnikiem). Jej zadaniem jest ograniczenie zatorów, uszkodzeń i przeciążeń w układzie odstawy.
Rozdrabnianie ogranicza ryzyko zakleszczeń i blokowania trasy transportowej. Nadwymiarowe bryły mogą powodować zatory, uszkodzenia elementów przenośnika oraz przestoje. Po kruszeniu urobek ma bardziej jednolitą frakcję i łatwiej go odstawiać.
Strug węglowy jest maszyną urabiającą pracującą na trasie w ścianie i kojarzy się z elementem poruszającym się wzdłuż frontu. Kruszarka kęsów jest urządzeniem kruszącym, zwykle "przelotowym", nastawionym na rozdrabnianie brył urobku w ciągu odstawy.
"Kęsy" to potocznie nadwymiarowe bryły urobku, których rozmiar utrudnia dalszy transport lub przerób. Mogą powstać w wyniku urabiania i odspajania skał albo przy odrywaniu większych fragmentów złoża.
Na schematach i uproszczonych rysunkach niektóre zespoły mechaniczne mogą być mylące. Napęd przenośnika odpowiada jednak za ruch elementu transportowego, a kruszarka za zmianę wymiaru urobku. Warto szukać cech wskazujących na elementy kruszące (strefa kruszenia, elementy zgniatające).
Kruszarkę kęsów stosuje się wtedy, gdy w strumieniu urobku pojawiają się bryły zbyt duże dla dalszego transportu lub urządzeń przeróbczych. Montuje się ją w miejscach, gdzie ma największy sens operacyjny, aby ograniczyć przestoje i uszkodzenia.
Najczęstsze skutki to zatory, zatrzymania przenośników, przeciążenia napędów oraz uszkodzenia elementów trasy. W praktyce prowadzi to do spadku wydajności i wzrostu ryzyka awarii. Dlatego kontrola frakcji urobku jest ważna dla ciągłości ruchu.
Nie. Kołowrót jest urządzeniem pomocniczym używanym do prac związanych z przemieszczaniem, napinaniem lub operacjami linowymi. Nie realizuje procesu urabiania ani rozdrabniania urobku, dlatego nie jest odpowiednikiem kruszarki ani struga.
Uczniowie często mylą urządzenia, które występują blisko siebie w wyrobisku (np. elementy przenośnika z urządzeniami w ciągu odstawy) albo mają podobny zarys na schemacie. Pomaga metoda: najpierw określ funkcję (urabianie/transport/kruszenie), dopiero potem nazwę.
Najlepiej uczyć się zestawami: zdjęcie/rysunek + nazwa + funkcja + miejsce zabudowy. Skuteczne jest też porównywanie par podobnych urządzeń (np. urabiające vs kruszące). Warto tworzyć własne fiszki i opisywać "cechy charakterystyczne" każdego urządzenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Kruszarka kęsów" to urządzenie przeznaczone do rozdrabniania nadwymiarowych brył urobku, tak aby mógł być sprawnie transportowany dalej (np. przenośnikiem).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu maszyn górniczych w eksploatacji podziemnej (rozdziały o urabianiu, transporcie i kruszeniu)
  • Instrukcje producentów oraz DTR urządzeń stosowanych w ścianach i ciągach odstawy (jeśli dostępne w szkole/zakładzie)
  • Atlasy/albumy maszyn i urządzeń górniczych ze zdjęciami i schematami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego