KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2023 (test 3)

PYTANIE NR 17.
Na rysunku przedstawiono diagram stanów dla dwóch siłowników tłoczyskowych 1A1 oraz 2A1. Który opis odpowiada działaniu siłowników?
Ilustracja przedstawia diagram stanów dla dwóch siłowników tłoczyskowych jednostronnego działania, oznaczonych jako 1A1 i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny opis wynika z kolejnych przejść na diagramie stanów: najpierw zmienia się stan siłownika 1A1 na wysunięty, następnie 2A1 na wysunięty, potem 2A1 wraca (wsuwa się), a na końcu 1A1 wraca do stanu wsuniętego. To pełny cykl dwóch siłowników w układzie sekwencyjnym.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest odczytanie kolejności zmian stanu dla każdego siłownika z diagramu stanów. Diagram nie opisuje "co jest możliwe", tylko pokazuje jak po kolei układ przechodzi przez kolejne kroki cyklu.

Poprawna sekwencja to: wysunięcie 1A1, wysunięcie 2A1, wsunięcie 2A1, wsunięcie 1A1. Oznacza to, że układ najpierw wykonuje ruch roboczy pierwszym siłownikiem, następnie ruchem roboczym drugiego, po czym cofa drugi siłownik i na końcu cofa pierwszy. Taki zapis jest typowy dla cyklu, w którym drugi element działa "po" osiągnięciu położenia przez pierwszy, a powrót odbywa się w odwrotnej kolejności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wariant zaczynający od "wysunięcie 2A1" zamienia kolejność startu siłowników. Jeśli na diagramie pierwszy impuls/przejście dotyczy 1A1, to taka odpowiedź przeczy pierwszemu krokowi cyklu.
  • Wariant "wysunięcie 2A1, wsunięcie 2A1, wysunięcie 1A1, wsunięcie 1A1" opisuje pracę 2A1 jako niezależny mini-cykl przed ruchem 1A1. To odpowiadałoby diagramowi, w którym 2A1 wykonuje pełen cykl zanim 1A1 w ogóle się poruszy, co jest inną sekwencją niż pokazana.
  • Wariant "wysunięcie 1A1, wsunięcie 1A1, wysunięcie 2A1, wsunięcie 2A1" oznacza dwa oddzielne cykle (najpierw 1A1, potem 2A1), a nie cykl przeplatany. To pasowałoby do diagramu, gdzie 1A1 wraca zanim 2A1 zostanie wysunięty.

Wskazówka egzaminacyjna: odczytuj diagram "od lewej do prawej" (albo zgodnie z numeracją kroków), zapisując tylko momenty zmiany stanu. Dopiero potem przepisz sekwencję do postaci: wysunięcie/wsunięcie dla 1A1 i 2A1. To zmniejsza ryzyko przestawienia środkowych kroków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diagram stanów pokazuje, w jakich stanach (np. wsunięty/wysunięty) znajduje się element wykonawczy oraz w jakiej kolejności następują przejścia między stanami. Ułatwia analizę sekwencji ruchów i sprawdzenie, czy cykl działania układu jest zgodny z założeniami.
Zwykle wysuw i wsuw odczytuje się po zmianie stanu w przebiegu danego siłownika: przejście do stanu "wysunięty" oznacza wysuw, a przejście do stanu "wsunięty" oznacza wsuw. Trzeba też sprawdzić konwencję oznaczeń zastosowaną w danym diagramie.
W wielu układach 1A1 pełni rolę przygotowującą (np. dosunięcie detalu), a 2A1 wykonuje kolejny krok (np. docisk, wykrawanie). Taka zależność wynika z wymagań procesu i z blokad bezpieczeństwa: drugi ruch jest dopuszczany dopiero po osiągnięciu położenia przez pierwszy siłownik.
Najczęstsze błędy to: przestawienie dwóch środkowych kroków, pomylenie oznaczeń 1A1 i 2A1, oraz założenie, że powrót zawsze następuje w tej samej kolejności co wysuw. Pomaga robienie notatki krok po kroku i sprawdzanie pełnego cyklu, a nie tylko początku.
To oznaczenia elementów wykonawczych (tu: siłowników) w dokumentacji układu. Zwykle pierwsza liczba identyfikuje grupę lub podukład, litera wskazuje typ elementu (np. napęd/siłownik), a ostatnia liczba odróżnia kolejne elementy tego samego typu. Dokładna konwencja zależy od przyjętego standardu w zadaniu.
Pełny cykl powinien doprowadzić układ od stanu początkowego do stanu końcowego, który zwykle jest równy początkowemu (np. oba siłowniki wsunięte). W sekwencji muszą więc wystąpić zarówno wysuwy, jak i wsuwy każdego siłownika we właściwej kolejności, zgodnie z przejściami na diagramie.
Nie zawsze, ale często tak bywa. Odwrotna kolejność powrotu jest typowa, gdy drugi siłownik wykonuje operację "wewnątrz" działania pierwszego (np. docisk po dosunięciu). Jednak ostatecznie decyduje logika sterowania i wymagania procesu, więc należy kierować się diagramem stanów lub opisem cyklu.
Diagram stanów można traktować jako opis kroków, które potem odwzorowuje się w PLC (np. w języku drabinkowym) lub w SFC/GRAFCET. Każdy krok odpowiada konkretnemu stanowi wyjść (cewek zaworów), a przejścia między krokami są realizowane warunkami (czujniki krańcowe, timery, sygnały start/stop).
Gdy diagram lub opis sterowania wskazuje warunki przejść, np. "po osiągnięciu wysunięcia 1A1 uruchom 2A1". Wtedy czujniki (krańcówki, czujniki magnetyczne) determinują, kiedy nastąpi kolejny ruch. W samym opisie sekwencji ruchów często nie są wypisane, ale są "ukryte" w logice przejść.
Ćwicz na krótkich przykładach: przepisuj sekwencję kroków z wykresu do postaci "wysuw/wsuw", a potem sprawdzaj, czy końcowy stan wraca do startu. Ucz się rozpoznawania typowych cykli (A+ B+ B- A-) oraz trenuj uważne śledzenie, który siłownik zmienia stan w danym kroku.
info

Około 30% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "To pełny cykl dwóch siłowników w układzie sekwencyjnym."

Źródła:

  • Festo Didactic, "Fundamentals of Pneumatics (TP 101)" (materiały szkoleniowe) – rozdziały o siłownikach i sekwencjach ruchu
  • Festo Didactic, "Fundamentals of Electro-Pneumatics (TP 201)" – część dotycząca opisu cyklu i interpretacji przebiegów/stanów

Materiały:

  • Podręczniki i kursy z pneumatyki oraz elektropneumatyki (sekcje: siłowniki, sekwencje, metody opisu cyklu)
  • Materiały dydaktyczne dot. GRAFCET/SFC i diagramów stanów w automatyce
  • Zadania treningowe z odczytu wykresów sekwencji dla 2–3 siłowników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego