KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 1.
Na rysunku przedstawiono drewnianą więźbę dachową o konstrukcji
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek drewnianej więźby dachowej o konstrukcji kleszczowo-płatwiowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Więźba kleszczowo-płatwiowa jest rozpoznawana po układzie płatwi (podłużnych belek podpierających krokwie) oraz kleszczy, czyli par desek/elementów obejmujących słupki lub krokwie i usztywniających konstrukcję. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych schematów: jętkowego, krokwiowo-belkowego lub kratowego.

Pełne wyjaśnienie:

W więźbie kleszczowo-płatwiowej kluczowe jest to, że krokwie nie pracują "same" na całej rozpiętości, lecz są podparte płatwiami (elementami podłużnymi biegnącymi wzdłuż połaci). Dodatkowo występują kleszcze, czyli pary elementów (najczęściej desek) skręcanych/łączonych po obu stronach słupków lub krokwi. Ich zadaniem jest usztywnienie układu i poprawa współpracy elementów.

Dlaczego pozostałe typy nie pasują:

  • "kratowej" – więźba kratowa opiera się na układzie prętów tworzących wyraźne trójkąty (kratownicę), gdzie elementy ukośne i pionowe pracują jak w dźwigarze kratowym. Samo występowanie kilku ukośnych elementów na schemacie nie przesądza o kratownicy.
  • "krokwiowo-belkowej" – w takim układzie charakterystyczna jest belka/wiązanie dolne (pełniące rolę ściągu/belki stropowej), a schemat pracy jest inny niż w układzie z płatwiami i kleszczami.
  • "jętkowej" – więźba jętkowa ma typowo jętkę (poziomy element łączący parę krokwi mniej więcej w górnej części), która ogranicza ich rozchodzenie. W rozpoznaniu liczy się dominujący schemat: obecność płatwi i kleszczy wskazuje na rozwiązanie kleszczowo-płatwiowe, a nie klasyczną jętkową.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw szukaj na rysunku, czy krokwie mają podpory pośrednie (płatwie/słupki) oraz czy widać elementy spinające (kleszcze) – to najszybciej odróżnia układ płatwiowo-kleszczowy od krokwiowego lub jętkowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To typ drewnianej konstrukcji dachu, w której krokwie są podparte płatwiami (belkami wzdłużnymi), a układ usztywniają kleszcze – pary elementów obejmujące i spinające słupki lub krokwie.
Szukaj płatwi biegnących wzdłuż połaci (podpierających krokwie) oraz kleszczy jako podwójnych elementów "obejmujących" słupki/krokwie. Te dwa detale razem zwykle przesądzają o tym typie konstrukcji.
Więźba jętkowa jest kojarzona z jętką łączącą parę krokwi. W płatwiowo-kleszczowej kluczowe są płatwie jako podpory pośrednie krokwi oraz kleszcze spinające elementy i usztywniające układ.
Bo wiele więźb ma ukośne elementy, ale nie każda tworzy prawdziwą kratownicę (układ trójkątów typowy dla dźwigarów kratowych). Na egzaminie liczy się dominujący schemat pracy i charakterystyczne elementy.
Płatew to belka podłużna, ułożona równolegle do kalenicy, która stanowi podporę dla krokwi. Jej obecność wskazuje na układ, w którym krokwie mają podpory pośrednie, a nie pracują wyłącznie między murłatą i kalenicą.
Kleszcze to zwykle para desek/elementów drewnianych po obu stronach słupka lub krokwi, połączonych ze sobą. Działają jak obejma, zwiększając sztywność i stabilność konstrukcji oraz poprawiając współpracę elementów.
Najczęściej: mylenie nazw (jętka vs kleszcze), patrzenie tylko na jeden element bez analizy całości oraz utożsamianie każdego układu z ukośnymi prętami z kratownicą. Pomaga sprawdzenie: podpory krokwi (płatwie) i elementy spinające.
Tak, w praktyce budowy przydaje się orientacja w podstawowych konstrukcjach, bo ułatwia czytanie dokumentacji, koordynację robót i rozpoznanie elementów współpracujących ze stropami, wieńcami czy podciągami, które mogą wpływać na zakres robót żelbetowych.
Ćwicz na schematach: najpierw nazwij elementy (krokiew, płatew, jętka, kleszcze), potem określ, które z nich są kluczowe dla typu więźby. Dobrą metodą jest robienie krótkich notatek "po czym poznać" dla każdego rodzaju.
Gdy oprócz krokwi pojawiają się belki biegnące wzdłuż dachu (równolegle do kalenicy), na których krokwie się opierają, często wraz ze słupkami. To wskazuje na układ płatwiowy, a nie czysto krokwiowy lub jętkowy.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych schematów: jętkowego, krokwiowo-belkowego lub kratowego."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budownictwa ogólnego: konstrukcje drewniane i więźby dachowe
  • Atlas/zeszyt ćwiczeń z rysunku budowlanego (schematy więźb)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dot. elementów konstrukcji dachów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego