KWALIFIKACJA TWO9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 21.
Na rysunku przedstawiono:
Fotografia przedstawia dolną część kadłuba dużego obiektu (prawdopodobnie jednostki pływającej), znajdującego się na lądzie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pędnik w dyszy Korta rozpoznaje się po stałym pierścieniu (dyszy) otaczającym śrubę oraz po obecności oddzielnego, klasycznego steru płetwowego umieszczonego za dyszą.
Na ilustracji widać właśnie taki układ: śruba w stałej dyszy i ster na zawiasach za nią.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa jest odpowiedź: "pędnik w dyszy Korta." Na ilustracji widać klasyczny układ, w którym śruba napędowa pracuje wewnątrz stałej dyszy (pierścienia) przymocowanej do kadłuba. Za dyszą znajduje się oddzielny ster płetwowy na zawiasach. To właśnie zestaw cech, który odróżnia dyszę Korta od pędników obrotowych (azymutalnych) oraz od pędnika cykloidalnego.

Dlaczego to jest dysza Korta?

  • Stały pierścień/dysza otaczająca śrubę: pierścień nie jest gondolą ani częścią obracającą się – stanowi element stały, kształtujący strugę wody.
  • Śruba wewnątrz dyszy: widoczny wielołopatowy wirnik na osi poziomej.
  • Klasyczny ster za dyszą: widoczna pionowa płetwa umieszczona bezpośrednio za pierścieniem, pracująca jak standardowy ster.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "śruboster Schottela." opisuje pędnik azymutalny obracający się zwykle o 360°. W takim rozwiązaniu kierowanie odbywa się przez obrót całego zespołu napędowego, więc nie występuje typowy, oddzielny ster płetwowy ustawiony za stałą dyszą.
  • "pędnik gondolowy." również jest odmianą napędu azymutalnego: śruba znajduje się w gondoli, a gondola jest elementem obrotowym służącym do zmiany kierunku ciągu. Kluczową różnicą jest obecność części obracającej się jako całość, a nie stałej dyszy i osobnego steru.
  • "pędnik cykloidalny Voith-Schneidera." ma zupełnie inną konstrukcję: pionowe łopaty poruszają się cykloidalnie na obrotowej tarczy. Na zdjęciu nie widać tarczy ani pionowych łopat, tylko klasyczną śrubę w pierścieniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz pierścień wokół śruby, sprawdź, czy za nim jest normalny ster. Układ "dysza + ster" bardzo często oznacza dyszę Korta, szczególnie na jednostkach wymagających dużego ciągu przy małych prędkościach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pędnik w dyszy Korta to śruba napędowa pracująca wewnątrz stałego pierścienia (dyszy). Dysza kształtuje strugę wody i może zwiększać ciąg przy małych prędkościach, dlatego rozwiązanie spotyka się m.in. na holownikach i jednostkach śródlądowych wymagających "mocnego uciągu".
Szukaj trzech elementów jednocześnie: stałego pierścienia wokół śruby, klasycznej śruby na osi poziomej oraz oddzielnego steru płetwowego umieszczonego tuż za dyszą. Zestaw "pierścień + śruba + osobny ster" jest najważniejszą wskazówką rozpoznawczą.
W dyszy Korta kierowanie odbywa się jak w typowym układzie: ster znajduje się za śrubą (i za dyszą) i odchyla strumień. W pędnikach azymutalnych (np. Schottel, gondolowy) kierunek ciągu zmienia się przez obrót całego zespołu napędowego, więc osobny ster zwykle nie jest potrzebny.
Dysza Korta ma stały pierścień i osobny ster za śrubą. Śruboster Schottela jest pędnikiem azymutalnym: cały zespół (z przekładnią/gondolą) obraca się i sam wytwarza oraz ukierunkowuje ciąg, przez co nie działa jak klasyczny układ "śruba + ster".
W pędniku gondolowym śruba znajduje się w obudowie (gondoli), która jest elementem obrotowym i służy do sterowania strugą. W dyszy Korta pierścień jest nieruchomy, a sterowanie realizuje się przez oddzielny ster płetwowy umieszczony za dyszą.
Voith-Schneider to pędnik cykloidalny: ma zestaw pionowych łopat poruszających się na obrotowej tarczy, a ciąg można kierować bez klasycznego steru. Śruba w dyszy Korta to klasyczna śruba na osi poziomej otoczona pierścieniem. Konstrukcje są na rysunkach łatwe do odróżnienia po kształcie wirnika.
Nie. Na jednostkach spotyka się także osłony ochronne lub elementy konstrukcyjne przypominające pierścień. Aby uznać rozwiązanie za dyszę Korta, zwróć uwagę, czy pierścień jest elementem stałym współpracującym z pracującą w nim śrubą oraz czy za nim występuje klasyczny ster płetwowy.
Jest kojarzona z pracą przy małych prędkościach i wtedy, gdy liczy się duży ciąg (np. holowanie, pchanie, manewry portowe, praca na postoju). Dysza kształtuje przepływ wody przez śrubę, co może poprawiać warunki wytwarzania ciągu w takich reżimach pracy.
Najczęściej mylą dyszę Korta z pędnikiem azymutalnym, bo oba mogą wyglądać "cylindrycznie". Drugi typowy błąd to pomijanie steru: jeśli za pierścieniem widać klasyczny ster na zawiasach, zwykle nie jest to Schottel ani gondola obrotowa. Warto szukać cech rozstrzygających, nie ogólnego kształtu.
Najpierw wypisz w głowie 2–3 cechy widoczne na ilustracji (np. pierścień, typ wirnika, obecność steru). Następnie dopasuj je do definicji rozwiązań z odpowiedzi. Ta metoda ogranicza "zgadywanie po nazwie" i pomaga odróżnić podobne konstrukcje, zwłaszcza dyszę Korta od pędników azymutalnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Kort nozzle" — opis konstrukcji śruby w dyszy (pierścień/nozzle), https://en.wikipedia.org/wiki/Kort_nozzle - accessed 2026-03-14
  • Wikipedia: "Voith Schneider Propeller" — opis pędnika cykloidalnego (pionowe łopaty na tarczy), https://en.wikipedia.org/wiki/Voith_Schneider_Propeller - accessed 2026-03-14
  • Schottel GmbH: strona produktowa/wyjaśnienie "Rudderpropeller / azimuth thruster", https://www.schottel.de/en/products/propulsion/ - accessed 2026-03-14

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z budowy statków: rozdziały o urządzeniach napędowych i sterowych
  • Katalogi producentów pędników (opisy i schematy rozwiązań: dysze, azymutalne, cykloidalne)
  • Materiały szkolne i atlasy/albumy z fotografiami typowych pędników stosowanych w żegludze śródlądowej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego