KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 22.
Na rysunku przedstawiono kabel średniego napięcia XRUHAKXS. Jaką minimalną wartość rezystancji izolacji mierzonej w temperaturze 20°C powinien posiadać odcinek tego kabla o długości 900 m?
Ilustracja przedstawia przekrój kabla średniego napięcia typu XRUHAKXS, używanego w branży elektrycznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla kabli SN z izolacją polietylenową/XLPE przyjmuje się minimalną rezystancję izolacji 100 MΩ dla odcinka do 1 km w temperaturze 20°C.
Ponieważ badany odcinek ma 900 m (czyli mniej niż 1 km), wymagana wartość minimalna nie jest obniżana — wynosi 100 MΩ.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancja izolacji to podstawowy parametr oceny stanu dielektryka kabla. W praktyce służy do sprawdzenia, czy izolacja nie ma uszkodzeń, zawilgoceń lub zanieczyszczeń, które zwiększają prądy upływu i mogą prowadzić do przebicia.

W tym zadaniu kluczowe są dwa elementy:

  • Poziom napięcia: kabel średniego napięcia (SN, powyżej 1 kV).
  • Rodzaj izolacji: kabel XRUHAKXS ma izolację XLPE (polietylen usieciowany), co wynika z oznaczenia i budowy warstwowej.

Dla kabli SN z izolacją polietylenową (w tym XLPE) minimalna rezystancja izolacji mierzona w 20°C wynosi 100 MΩ dla odcinka do 1 km. Ponieważ długość badanego odcinka to 900 m, nadal mieści się on w kategorii "do 1 km", więc wymóg pozostaje 100 MΩ.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 50 MΩ – to wartość kojarzona z innymi typami izolacji (np. starszymi rozwiązaniami), a nie z XLPE dla SN.
  • 40 MΩ – typowy błąd przeniesienia wymagań dla kabli o izolacji polwinitowej (PVC) lub innych zastosowań na kabel SN XLPE.
  • 1 000 MΩ – wartość "na wyrost"; wyższy wynik może się zdarzyć w praktyce dla nowego kabla, ale pytanie dotyczy minimum wymaganego, a nie wartości typowej lub oczekiwanej.

Na egzaminie warto zapamiętać, że progi minimalne zależą jednocześnie od napięcia znamionowego i materiału izolacji, a odniesienie do 20°C ma znaczenie porównawcze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja izolacji opisuje, jak dobrze izolacja kabla ogranicza prąd upływu między żyłą a ekranem/ziemią. Mierzy się ją, aby wykryć uszkodzenia, zawilgocenie lub zabrudzenie izolacji. Zbyt niska wartość może oznaczać ryzyko przebicia i awarii po załączeniu linii.
W oznaczeniach kabli SN litery i kolejność członów wskazują m.in. materiał izolacji i budowę. Dodatkowo w przekroju widać typową grubą warstwę jasnej izolacji oraz warstwy półprzewodzące i ekran z drutów miedzianych. To cechy kabli SN z izolacją XLPE.
Rezystancja izolacji zależy od temperatury: zwykle rośnie przy niższej temperaturze i spada przy wyższej. Warunek 20°C jest temperaturą odniesienia, która ujednolica ocenę i pozwala porównywać wyniki pomiarów. Dzięki temu wiadomo, czy wynik spełnia minimalne wymaganie.
Nie zawsze. Jeżeli wymaganie minimalne jest określone jako próg dla odcinka do 1 km, to dla 900 m stosuje się tę samą minimalną wartość. Błąd polega na automatycznym "zmniejszaniu" progu wraz ze skracaniem odcinka, mimo że norma/tradycja branżowa traktuje to jako jedną klasę długości.
W praktyce pomiar wykonuje się megomierzem o odpowiednio wysokim napięciu pomiarowym. Dla kabli SN często spotyka się pomiary napięciem rzędu kilku kV (np. 2,5 kV), aby uzyskać wynik w stanie ustalonym i móc rzetelnie ocenić izolację. Dobór zależy od procedur i sprzętu.
Najczęstsze błędy to: mylenie wartości dla różnych izolacji (XLPE vs PVC vs papier), przenoszenie wymagań z kabli nn na SN, nieuwzględnianie temperatury odniesienia 20°C oraz uznawanie "bardzo wysokiej" wartości za jedyną poprawną, mimo że pytanie dotyczy minimalnego progu dopuszczalnego.
XLPE (polietylen usieciowany) ma bardzo dobre właściwości dielektryczne i niskie prądy upływu w porównaniu z wieloma starszymi rozwiązaniami. Dlatego minimalne wymagania i typowe wyniki pomiarów dla kabli SN XLPE są zwykle wyższe niż dla kabli o izolacji papierowej lub polwinitowej.
Pomiary wykonuje się m.in. podczas badań odbiorczych nowo ułożonych linii kablowych, po wykonaniu muf i głowic, po naprawach oraz okresowo w eksploatacji (diagnostyka). Celem jest potwierdzenie, że izolacja nie jest uszkodzona i spełnia minimalne wymagania bezpieczeństwa.
Ekran metaliczny (np. z drutów miedzianych) jest punktem odniesienia podczas pomiaru rezystancji izolacji: mierzy się upływ między żyłą roboczą a ekranem/ziemią. Poprawne podłączenie ekranu i uziemienie jest ważne, bo błędy połączeń mogą zaniżyć lub zafałszować wynik.
Wysoka rezystancja zwykle jest korzystna, ale w zadaniach egzaminacyjnych liczy się spełnienie minimum wymaganego. Ponadto na wynik wpływają warunki pomiaru (temperatura, czas, wilgotność, stan końcówek). Dlatego nie wybiera się "największej liczby" bez znajomości progu minimalnego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • N-SEP-E-004 (standard SEP): dotyczący elektroenergetycznych i sygnalizacyjnych linii kablowych – wymagania i badania (w tym rezystancja izolacji kabli o izolacji polietylenowej/XLPE)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektroenergetyki: pomiary rezystancji izolacji i interpretacja wyników
  • Dokumentacja techniczna i karty katalogowe kabli SN z izolacją XLPE (opis budowy i przeznaczenia)
  • Instrukcje producentów mierników rezystancji izolacji (megomierzy) dotyczące pomiaru w stanie ustalonym i wpływu temperatury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego