KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 33.
Na rysunku przedstawiono laskę Egnera, stosowaną do pobierania próbek
Ilustracja przedstawia laskę Egnera, narzędzie stosowane do pobierania próbek gleby, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Laska Egnera jest narzędziem terenowym kojarzonym z pobieraniem próbek materiału sypkiego/ziarnistego z podłoża, typowo gleby. Odpowiedzi "wody" i "smarów" dotyczą matryc o innej konsystencji, dla których stosuje się inne przyrządy (np. czerpaki, butelki, łyżki). "Granulaty" wymagają zwykle próbników do materiałów sypkich o innej konstrukcji.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność doboru i rozpoznawania sprzętu do pobierania próbek, co jest kluczowe w pracy technika analityka. Poprawna odpowiedź to "gleby.", ponieważ laska Egnera jest kojarzona z pobieraniem próbek z ośrodka stałego (podłoża), czyli z matrycy glebowej. W praktyce terenowej dobór narzędzia wynika przede wszystkim z rodzaju materiału: czy jest to ciecz, ciało stałe sypkie, ciało stałe plastyczne itp.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wody." – próbki wody pobiera się najczęściej do odpowiednich pojemników (butelki, próbniki, czerpaki) z zachowaniem zasad czystości, płukania i ewentualnej konserwacji próbki. Narzędzie przeznaczone do podłoża nie jest właściwe dla cieczy, bo utrudnia pobranie objętości i może wprowadzać zanieczyszczenia.
  • "smarów." – smary są matrycą lepką i plastyczną. Do takich materiałów stosuje się zwykle szpatułki, łyżki, specjalne próbniki lub pobieranie bezpośrednio do pojemnika, aby ograniczyć straty i zapewnić jednorodność. "Laska" do podłoża nie odpowiada tej konsystencji.
  • "granulatów." – granulaty to materiały sypkie, ale w metodyce próbkowania często używa się próbników dedykowanych do materiałów sypkich (np. rurowych, komorowych), dobieranych do wielkości ziarna i sposobu magazynowania (worek, silos, pryzma). Choć nazwa może sugerować podobieństwo, rysunek ma wskazywać konkretny przyrząd typowy dla gleby.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie odwołuje się do ilustracji narzędzia, warto skupić się na tym, czy jest to przyrząd do cieczy (pojemnik/czerpak), do ciał stałych sypkich (próbnik rurowy) czy do podłoża (sonda/laska). Dobór poprawnej odpowiedzi powinien wynikać z dopasowania narzędzia do matrycy próbki i warunków poboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Laska Egnera to przyrząd terenowy używany w metodyce pobierania próbek z podłoża. Na egzaminach najczęściej łączy się ją z pobieraniem próbek gleby, czyli materiału stałego występującego w gruncie.
Szukaj cech typowych dla narzędzi do podłoża: elementu wbijanego/wnoszonego w grunt oraz konstrukcji pozwalającej wydobyć porcję materiału stałego. W przeciwieństwie do sprzętu do cieczy nie ma formy pojemnika do nabierania wody.
Woda jest cieczą i wymaga poboru do czystego pojemnika lub próbnika zapewniającego odpowiednią objętość i minimalizację zanieczyszczeń. Narzędzie przeznaczone do podłoża nie umożliwia poprawnego poboru cieczy i może pogorszyć jakość próbki.
Częsty błąd to dobieranie narzędzia "na skróty" według ogólnego skojarzenia, a nie według matrycy próbki (ciecz vs ciało stałe). Drugi błąd to ignorowanie konsystencji materiału (np. lepki smar), co prowadzi do nieprawidłowego poboru.
Reprezentatywna próbka odzwierciedla skład badanej partii/obszaru. Osiąga się to m.in. przez właściwy dobór miejsc poboru, odpowiednią liczbę próbek cząstkowych oraz użycie sprzętu, który nie zanieczyszcza materiału i pozwala pobrać typowy przekrój badanego ośrodka.
W praktyce spotyka się m.in. próbki wody, gleby oraz osadów i materiałów stałych. Każda matryca wymaga innego podejścia: inne pojemniki, inne narzędzia, a czasem także inne zasady konserwacji i transportu do laboratorium.
Próbki gleby pobiera się np. przy ocenie stanu środowiska, podejrzeniu zanieczyszczenia, monitoringu terenów przemysłowych lub rolniczych. Kluczowe jest udokumentowanie miejsca i sposobu poboru oraz zabezpieczenie próbki przed zmianami składu podczas transportu.
Nie. Smary są lepkie i plastyczne, więc zwykle pobiera się je narzędziami typu szpatułka/łyżka lub do pojemników umożliwiających zebranie materiału bez strat. W przypadku gleby istotne jest pobranie z podłoża i uniknięcie domieszek z powierzchni czy narzędzia.
Granulat jest materiałem sypkim o bardziej jednorodnej frakcji (często przemysłowym), a gleba ma złożoną strukturę i zmienność w profilu. W próbkowaniu granulatów częściej używa się próbników do materiałów sypkich (rurowych/komorowych), a gleba kojarzy się z narzędziami do gruntu.
Ucz się poprzez porównywanie zdjęć i funkcji: sprzęt do cieczy, do ciał stałych sypkich i do podłoża. Pomaga stworzenie własnej tabeli: narzędzie → matryca → typowe zastosowanie → ryzyko zanieczyszczeń. Na egzaminie najważniejsze jest dopasowanie narzędzia do rodzaju próbki.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Laska Egnera jest narzędziem terenowym kojarzonym z pobieraniem próbek materiału sypkiego/ziarnistego z podłoża, typowo gleby."

Materiały:

  • Instrukcje pracowniane dotyczące pobierania i przygotowania próbek gleby (procedury wewnętrzne laboratorium)
  • Podręczniki z analityki środowiskowej i metodyki pobierania próbek
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: rozpoznawanie sprzętu do próbkowania (atlas/zdjęcia narzędzi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego