KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 9.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek płuczki, która jest urządzeniem używanym w laboratoriach chemicznych do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Płuczka (skruber) to aparat do oczyszczania gazu przez kontakt z cieczą, zwykle z widoczną komorą kontaktu faz i króćcami dopływu/odpływu.
Rotametr jest przepływomierzem, a próbnik/pobornik służą do pobierania próbek, więc pełnią inną funkcję niż aparat płuczący.

Pełne wyjaśnienie:

Płuczka (często nazywana też skruberem) to aparat procesowy służący do oczyszczania strumienia gazu przez jego kontakt z cieczą. W praktyce usuwa się w niej zanieczyszczenia w sposób fizyczny (rozpuszczanie) lub chemiczny (reakcja w cieczy absorbującej). Typowo w instalacjach przemysłu chemicznego płuczka stanowi element ciągu oczyszczania gazów odlotowych przed emisją do atmosfery lub przed dalszym etapem procesu.

Odpowiedź "płuczkę" pasuje do urządzenia, które na rysunkach technologicznych jest prezentowane jako osobny aparat (zbiornik/kolumna/komora) zapewniający strefę kontaktu faz: gaz–ciecz. Często spotyka się rozwiązania z wypełnieniem, dyszami zraszającymi, króćcami doprowadzenia gazu i odprowadzenia gazu oraz obiegiem cieczy płuczącej. To cechy funkcjonalne typowe dla aparatu oczyszczającego.

Odpowiedź "rotametr" jest niepoprawna, ponieważ rotametr to przyrząd pomiarowy do pomiaru natężenia przepływu (zwykle cieczy lub gazu) w rurociągu. Nie realizuje on operacji jednostkowej oczyszczania/absorpcji – służy do kontroli parametrów, a nie do usuwania zanieczyszczeń.

Odpowiedzi "próbnik" oraz "pobornik" odnoszą się do urządzeń/elementów służących do pobierania próbek (np. medium procesowego) do analizy laboratoryjnej lub kontroli jakości. Są to elementy układu próbkowania (często zawory, sondy, pojemniki), a nie aparat do kontaktu gazu z cieczą. W pytaniach rozpoznawczych kluczowe jest rozróżnianie: aparat procesowy (realizuje operację jednostkową) vs armatura/pomiary (sterowanie i kontrola).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz urządzenie, które musi zapewnić powierzchnię kontaktu gaz–ciecz (komora, kolumna, zraszanie, obieg cieczy), myśl o płuczce/absorberze. Jeśli widzisz smukły przyrząd wpięty w rurociąg do wskazywania przepływu – to częściej rotametr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płuczka gazowa (skruber) to aparat do oczyszczania gazów przez kontakt z cieczą. Zanieczyszczenia są rozpuszczane lub reagują w cieczy absorbującej. Stosuje się ją m.in. do ograniczania emisji, odzysku składników oraz ochrony dalszej aparatury przed korozją i osadami.
Płuczka jest aparatem procesowym (kolumna/zbiornik) zapewniającym strefę kontaktu gaz–ciecz i zwykle ma króćce dopływu/odpływu obu mediów. Rotametr to przyrząd pomiarowy w rurociągu do wskazywania przepływu, nie realizuje oczyszczania ani absorpcji.
Rotametr mierzy natężenie przepływu – jego zadaniem jest kontrola parametru procesu. Nie tworzy strefy kontaktu faz ani nie usuwa zanieczyszczeń. Dlatego w pytaniach rozpoznawczych rotametr traktuje się jako element AKPiA/pomiarów, a nie aparat operacji jednostkowej.
Płuczki wykorzystuje się do usuwania kwaśnych lub zasadowych składników z gazów, ograniczania pyłów/mgły, redukcji uciążliwych zapachów oraz przygotowania gazu do dalszych etapów. Dobór cieczy płuczącej zależy od zanieczyszczeń i wymaganej skuteczności oczyszczania.
Próbnik to element/urządzenie służące do pobrania próbki medium procesowego do analizy (np. kontroli składu, zanieczyszczeń, jakości). Używa się go podczas rozruchu, kontroli bieżącej i diagnostyki procesu. Nie zastępuje aparatu technologicznego, bo nie służy do prowadzenia operacji oczyszczania.
W praktyce nazewnictwo bywa niejednolite, ale oba pojęcia odnoszą się do rozwiązań poboru próbek. Różnica może dotyczyć konstrukcji (np. rodzaj sondy/pojemnika) i miejsca wpięcia. Na egzaminie najważniejsze jest to, że są to elementy próbkowania, a nie aparat typu płuczka.
Absorpcja polega na przechodzeniu składnika z fazy gazowej do cieczy. Skuteczność zależy m.in. od powierzchni kontaktu faz, czasu kontaktu, temperatury, doboru cieczy (rozpuszczalność/reaktywność) i warunków przepływu. Dlatego płuczki projektuje się tak, by intensyfikować kontakt gaz–ciecz.
Najczęstszy błąd to kierowanie się samym kształtem bez analizy funkcji: mylenie aparatu procesowego z przyrządem pomiarowym. Często też studenci ignorują króćce i media (gaz/ciecz) oraz nie sprawdzają, czy urządzenie ma elementy typowe dla kontaktu faz (zraszanie, komora, wypełnienie).
Typowo są to: doprowadzenie gazu, odprowadzenie oczyszczonego gazu, obieg cieczy płuczącej (pompa, zbiornik, rurociągi), armatura regulacyjna oraz często element ograniczający wynos kropel. W praktyce ważne jest też opomiarowanie przepływu i ciśnienia dla kontroli pracy aparatu.
Najlepiej łączyć trzy rzeczy: (1) oglądanie typowych symboli i szkiców aparatury, (2) kojarzenie urządzenia z jego funkcją w procesie (oczyszczanie vs pomiar vs próbkowanie), (3) ćwiczenia na schematach PFD/P&ID. Pomaga też porównywanie kart katalogowych aparatów i przyrządów.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Płuczka (skruber) to aparat do oczyszczania gazu przez kontakt z cieczą, zwykle z widoczną komorą kontaktu faz i króćcami dopływu/odpływu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Płuczka gazowa" (opis i zastosowanie), https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82uczka_gazowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Rotametr" (definicja przepływomierza), https://pl.wikipedia.org/wiki/Rotametr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Absorpcja" (kontekst procesu usuwania składników z gazu w cieczy), https://pl.wikipedia.org/wiki/Absorpcja (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/aparatura procesowa: rozdziały o absorpcji i płuczkach gazowych
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego i schematów PFD/P&ID dla instalacji chemicznych
  • Karty katalogowe producentów płuczek i rotametrów (dla porównania budowy i oznaczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego