KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 35.
Na rysunku przedstawiono miernik uniwersalny. Który z wymienionych zakresów pomiarowych należy nastawić przy pomiarze rezystancji o wartości 1,7 kΩ, aby błąd pomiaru był najmniejszy?
Ilustracja przedstawia miernik uniwersalny, znany również jako multimetr, używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby błąd był najmniejszy, dobiera się możliwie najniższy zakres, który obejmuje mierzoną wartość.
1,7 kΩ to 1700 Ω, więc zakres 0–200 Ω jest za mały (przekroczenie). Spośród pozostałych najmniejszy obejmujący 1700 Ω jest 0–2000 Ω, co daje najlepszą rozdzielczość odczytu.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach rezystancji multimetrem (omomierzem) ogólna zasada jest praktyczna i prosta: ustaw możliwie najniższy zakres, który nadal obejmuje mierzoną wartość. Dzięki temu uzyskuje się najlepszą rozdzielczość (najmniejszy "krok" wskazania) i zwykle najmniejszą niepewność odczytu wynikającą z cyfry najmniej znaczącej.

Najpierw trzeba poprawnie porównać wartość z progami zakresów. Rezystancja 1,7 kΩ to inaczej 1700 Ω (bo 1 kΩ = 1000 Ω). To oznacza, że zakres 0–200 Ω nie obejmuje badanej rezystancji – miernik pokaże przekroczenie (często jako OL/1/∞), więc taki wybór nie daje poprawnego wyniku.

Pozostają zakresy: 0–2000 Ω, 0–20 kΩ oraz 0–200 kΩ. Wszystkie obejmują 1700 Ω, ale różnią się rozdzielczością. Na wyższych zakresach liczba "zliczeń" jest zwykle stała, więc wraz ze wzrostem zakresu rośnie krok wskazania (np. większa zmiana wartości przy tej samej zmianie ostatniej cyfry). Najmniejszy poprawny zakres 0–2000 Ω pozwala więc odczytać wynik najdokładniej w sensie praktycznym i z najmniejszą niepewnością od zaokrągleń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w kontekście "najmniejszego błędu"?

  • 0–200 Ω – zakres zbyt mały, nastąpi przekroczenie; pomiar nie będzie wykonany prawidłowo.
  • 0–20 kΩ – zakres poprawny, ale nieoptymalny: dla 1,7 kΩ uzyskasz gorszą rozdzielczość niż na 0–2000 Ω.
  • 0–200 kΩ – również poprawny, ale jeszcze mniej korzystny; duży zakres zwykle oznacza najmniej szczegółowy odczyt dla małych wartości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach są zakresy "schodkowe" (200, 2000, 20k, 200k), a w treści podano konkretną wartość, najczęściej szukasz najmniejszego zakresu większego lub równego tej wartości po przeliczeniu jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustaw najniższy zakres, który nadal obejmuje mierzoną wartość. Dzięki temu rośnie rozdzielczość (mniejszy krok wskazania) i zwykle maleje niepewność odczytu. Jeśli nie znasz wartości, zacznij od wyższego zakresu i schodź w dół, aż odczyt będzie stabilny bez przekroczenia.
W cyfrowym mierniku liczba "zliczeń" jest ograniczona, więc na dużym zakresie ostatnia cyfra odpowiada większemu przyrostowi rezystancji. To pogarsza rozdzielczość i powoduje większe zaokrąglenie wyniku. Sam miernik działa poprawnie, ale wynik jest mniej szczegółowy.
Kilo oznacza tysiąc. 1 kΩ = 1000 Ω, więc 1,7 kΩ = 1,7 × 1000 Ω = 1700 Ω. Na egzaminie najprościej: przesuń przecinek o trzy miejsca w prawo (1,7 → 1700) i porównaj z progami zakresów.
Taki komunikat zwykle oznacza przekroczenie zakresu lub bardzo dużą rezystancję (np. przerwa w obwodzie). Jeśli pojawia się OL, przełącz na wyższy zakres i sprawdź połączenia. W pomiarach w układzie upewnij się też, że element nie jest równolegle zwierany.
Tak. Inne elementy mogą tworzyć połączenia równoległe lub ścieżki upływu, co zaniża wynik. Dlatego przy wątpliwościach mierz element po odlutowaniu jednej końcówki. Dobór zakresu poprawia rozdzielczość, ale nie usuwa błędów wynikających z topologii układu.
Często spotyka się zakresy typu 200 Ω, 2000 Ω, 20 kΩ, 200 kΩ, 2 MΩ. Liczba oznacza maksymalną wartość, którą można zmierzyć na danym ustawieniu. Im niższy zakres (o ile nie ma przekroczenia), tym zwykle dokładniejszy odczyt praktyczny.
Najczęstsze to: mylenie jednostek (kΩ z Ω), wybór "na zapas" bardzo dużego zakresu, nieuwzględnienie, że minimalny błąd daje najniższy poprawny zakres, oraz przeoczenie, że zakres 200 Ω nie obejmie wartości rzędu 1–2 kΩ.
Auto-range zwykle dobiera sensowny zakres, ale może chwilę przełączać się między zakresami i nie zawsze wybiera najniższy stabilny zakres od razu. W zadaniach egzaminacyjnych z podanymi zakresami zakłada się najczęściej dobór ręczny: wybierasz najniższy zakres obejmujący wartość.
Zewrzyj końcówki przewodów i odczytaj wskazanie: powinno być bliskie 0 Ω (dla tanich mierników może być kilka dziesiątych oma). Przy małych rezystancjach uwzględnia się rezystancję przewodów, ale przy wartościach rzędu kΩ wpływ przewodów jest zwykle pomijalny.
Ćwicz rozpoznawanie funkcji przełącznika (V, A, Ω), dobór zakresów, przeliczanie jednostek oraz interpretację OL/przekroczenia. Warto też przejrzeć instrukcję popularnego multimetru i wykonać kilka pomiarów: rezystorów, ciągłości, napięć DC/AC.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby błąd był najmniejszy, dobiera się możliwie najniższy zakres, który obejmuje mierzoną wartość.1,7 kΩ to 1700 Ω, więc zakres 0–200 Ω jest za mały (przekroczenie)."

Źródła:

  • Fluke 17B+ Digital Multimeter — Users Manual, section "Measuring Resistance" oraz informacje o rozdzielczości i zakresach: https://dam-assets.fluke.com/s3fs-public/17b______umeng0100.pdf (dostęp: 28.02.2026)
  • UNI-T UT33D+ Digital Multimeter — Instruction Manual, rozdział o pomiarze rezystancji i doborze zakresu (PDF): https://www.uni-trend.com/html/product/Meters/Digital_Multimeters/UT33_Series/UT33D+.html (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia (en) — Digital multimeter, opis zakresów, rozdzielczości i zasad doboru zakresu: https://en.wikipedia.org/wiki/Multimeter (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi multimetrów (sekcje: pomiar rezystancji, dobór zakresów, rozdzielczość)
  • Podręczniki do pomiarów elektrycznych/elektronicznych (dział: mierniki cyfrowe, błędy pomiaru)
  • Karty katalogowe mierników (parametry: zakresy, rozdzielczość, dokładność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego