KWALIFIKACJA GIW11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 40.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia sito odśrodkowe, które jest urządzeniem wykorzystywanym w przemyśle do separacji materiałów sypkich,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sito odśrodkowe jest urządzeniem sitowym pracującym dynamicznie (z wykorzystaniem ruchu obrotowego i siły odśrodkowej) do rozdziału ziarnowego i/lub odwadniania. Na rysunkach zwykle wyróżnia je obrotowy kosz/rotor sitowy. Pozostałe opcje dotyczą innych zasad: lameli lub zbiornika zagęszczającego.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie urządzeń przeróbczych na rysunku opiera się głównie na zasadzie działania i typowych cechach konstrukcyjnych. Sito odśrodkowe to urządzenie sitowe pracujące dynamicznie: wykorzystuje ruch obrotowy i siłę odśrodkową, aby wymusić przepływ nadawy przez powierzchnię sitową i oddzielić frakcję drobną od grubszej (często jednocześnie uzyskując efekt odwadniania).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "sito odśrodkowe"? Ponieważ w porównaniu z innymi urządzeniami z listy jest to jedyna opcja, która oznacza maszynę sitową o pracy obrotowej, a więc taką, którą na rysunkach identyfikuje się po obecności kosza/rotora sitowego, obudowy i elementów napędu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Odwadniacz lamelowy" kojarzy się z układem wielu równoległych lameli (płyt) zwiększających powierzchnię sedymentacji/oddzielania w zawiesinie. To inna konstrukcja niż wirujące sito; w praktyce służy do procesów związanych z separacją na lamelach, a nie do klasycznego sitowania obrotowego.
  • "Zagęszczacz promieniowy" jest typowo zbiornikiem/urządzeniem do zagęszczania (grawitacyjnego oddzielania cieczy od fazy stałej) z charakterystycznym układem zgarniaczy i przepływem w osadniku. Jego rola i wygląd różnią się od sit.
  • "Sito łukowe" jest zwykle sitem statycznym (bez napędu obrotowego), o powierzchni roboczej w kształcie łuku, gdzie rozdział następuje dzięki spływowi nadawy po profilowanej powierzchni. To odmienna zasada niż w sicie odśrodkowym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawiają się jednocześnie pojęcia "sito" i "zagęszczacz/odwadniacz", najpierw ustal, czy urządzenie działa głównie przez przesiewanie (siatka/szczeliny) czy przez sedymentację (zbiornik, zgarniacze, lamelki). Dopiero potem dopasuj nazwę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sito odśrodkowe to dynamiczne urządzenie sitowe, w którym rozdział ziarnowy (a czasem także odwadnianie) zachodzi dzięki ruchowi obrotowemu i sile odśrodkowej. Materiał jest dociskany do powierzchni sitowej, a drobne frakcje przechodzą przez otwory/szczeliny.
Sito odśrodkowe zwykle ma element wirujący (kosz/rotor) i napęd, więc na rysunku wygląda jak obudowana maszyna obrotowa. Sito łukowe jest zazwyczaj statyczne: ma łukową powierzchnię przesiewającą i nie ma charakterystycznego układu napędu.
Zagęszczacz promieniowy pracuje na zasadzie sedymentacji w zbiorniku: oddziela ciecz od fazy stałej przez opadanie cząstek i zgarniacze, a nie przez przejście przez powierzchnię sitową. Dlatego jego rola technologiczna i budowa różnią się od sit.
Główną funkcją sit jest klasyfikacja ziarnowa, czyli rozdział urobku na frakcje o różnych wielkościach ziaren. W zależności od konstrukcji i warunków pracy sita mogą też wspomagać odwadnianie, ale podstawą jest rozdział przez otwory/szczeliny.
Odwadnianie stosuje się, gdy celem jest szybkie zmniejszenie wilgotności produktu (np. przed transportem lub składowaniem) i uzyskanie bardziej "suchej" frakcji stałej. Zagęszczanie dotyczy głównie zawiesin i ma na celu zwiększenie stężenia części stałych w cieczy.
Na rysunkach urządzeń wirujących często widać obudowę z wałem, łożyskami, napędem (silnik/przekładnia) oraz część roboczą związaną z ruchem obrotowym (bęben, kosz, rotor). Takie cechy są typowe dla maszyn wykorzystujących siłę odśrodkową.
Nie. Odwadniacz lamelowy (lamelowy układ oddzielania) opiera się na przepływie zawiesiny między lamelami i wykorzystaniu zjawisk sedymentacji/oddzielania w cieczy, a nie na przesiewaniu przez otwory. To inna grupa urządzeń niż sita.
Najczęstsze błędy to: sugerowanie się nazwą bez analizy funkcji (np. "odwadniacz" zawsze jako poprawna odpowiedź), mylenie procesów (odwadnianie vs zagęszczanie), oraz ignorowanie cech napędu i ruchu roboczego. Pomaga porównywanie: sito = powierzchnia przesiewająca.
Warto uczyć się "cech rozpoznawczych" maszyn: czy jest napęd, czy element roboczy wiruje, czy to zbiornik sedymentacyjny, czy widać powierzchnię sitową. Skuteczne są fiszki ze zdjęciami/rysunkami oraz ćwiczenia na schematach technologicznych zakładu.
Najczęściej myli się je z innymi urządzeniami do klasyfikacji i odwadniania, gdy na rysunku widoczna jest obudowa i układ napędu. Pomocne jest pytanie: czy separacja zachodzi przez przesiewanie (otwory/szczeliny), czy przez sedymentację (zbiornik, lamelki, zgarniacze).
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Sito odśrodkowe jest urządzeniem sitowym pracującym dynamicznie (z wykorzystaniem ruchu obrotowego i siły odśrodkowej) do rozdziału ziarnowego i/lub odwadniania."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki/wykłady z przeróbki mechanicznej kopalin dla GIW.5)
  • Instrukcje producentów (DTR) sit oraz urządzeń do odwadniania i zagęszczania – do nauki cech rozpoznawczych
  • Schematy technologiczne zakładów przeróbczych – ćwiczenia: wskazanie funkcji urządzeń w układzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego