Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TWO5 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 20.
Na rysunku przedstawiono połączenie śrubowe. Przy pomocy jakiej śruby wykonano to połączenie?
Ilustracja przedstawia schemat połączenia śrubowego, który jest często używany w kontekście technicznym, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Śruba dwustronna (szpilka) nie ma własnego łba: jeden jej koniec jest wkręcony w gwint wewnętrzny korpusu, a docisk łączonych części realizuje nakrętka z podkładką na drugim, wystającym końcu. Na rysunku widać właśnie taki układ oraz luz w otworze przelotowym płyty, więc typ "dwustronna" jest właściwy.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionym połączeniu element złączny jest pozbawiony łba i ma postać gwintowanego trzpienia. Jeden jego koniec jest wkręcony w gwintowany otwór nieprzelotowy w dolnym elemencie (korpusie), natomiast drugi koniec wystaje ponad górną płytę i jest dociągany nakrętką wraz z podkładką. Taki sposób pracy jest charakterystyczny dla śruby dwustronnej (szpilki).

Dlaczego nie pasują pozostałe odpowiedzi?

  • "Z łbem sześciokątnym" – ten typ ma zintegrowany łeb, który dociska elementy bezpośrednio (od strony łba) i umożliwia kluczowanie. Na rysunku łba nie ma; docisk realizuje nakrętka, więc to nie jest śruba z łbem.
  • "Pasowanej" – śruba pasowana pracuje zwykle w otworze o małym lub zerowym luzie, aby przenosić obciążenia poprzeczne (ścinanie) przez dopasowanie. Na rysunku widać luz między trzpieniem a otworem przelotowym w płycie, co przeczy idei pasowania.
  • "Fundamentowej" – śruba fundamentowa służy do kotwienia (najczęściej w betonie) i ma inną funkcję oraz kształt typowy dla zamocowań fundamentowych, a nie dla klasycznego złącza metal–metal z wkręceniem w gwint korpusu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na przekroju widzisz "śrubę" bez łba, wkręconą w korpus, a z drugiej strony nakrętkę dociskającą element – myśl o szpilce. Nie daj się zwieść temu, że nakrętka jest sześciokątna: jej kształt nie definiuje typu śruby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest śruba dwustronna (szpilka) i do czego służy?
Śruba dwustronna (szpilka) to trzpień gwintowany na obu końcach, bez zintegrowanego łba. Jeden koniec zwykle wkręca się w gwint korpusu, a połączenie dociska się nakrętką na drugim końcu. Stosuje się ją tam, gdzie przewiduje się częsty demontaż i chce się chronić gwint w korpusie.
Jak rozpoznać na rysunku technicznym, że użyto szpilki?
Szukaj trzech cech: braku łba, wkręcenia jednego końca w gwintowany otwór korpusu oraz nakrętki z podkładką dociskającej elementy od strony zewnętrznej. Często widać też otwór przelotowy w płycie z niewielkim luzem względem trzpienia.
Dlaczego nakrętka sześciokątna nie oznacza śruby z łbem sześciokątnym?
Nakrętka jest osobnym elementem złącznym i może być sześciokątna niezależnie od typu śruby. O typie śruby decyduje jej konstrukcja (np. obecność łba albo jego brak). W połączeniu na szpilkę docisk zapewnia nakrętka, a śruba nie ma łba, więc nie należy jej mylić ze śrubą z łbem sześciokątnym.
Co odróżnia śrubę pasowaną od zwykłego połączenia ze śrubą?
Śruba pasowana pracuje w otworze o bardzo małym lub zerowym luzie, aby przenosić siły poprzeczne przez dopasowanie (kontakt trzpienia z otworem). W zwykłym połączeniu śrubowym często jest luz, a obciążenia przenosi głównie tarcie i docisk. Na rysunku luz w otworze zwykle wyklucza "pasowaną".
Kiedy w praktyce kadłubowej stosuje się śruby dwustronne?
Stosuje się je m.in. przy mocowaniu pokryw, kołnierzy, osprzętu i elementów wymagających okresowej obsługi. Szpilka zostaje w korpusie, a demontaż polega na odkręceniu nakrętki, co ogranicza zużycie gwintu w konstrukcji. To wygodne także w miejscach o ograniczonym dostępie do narzędzi.
Jakie są typowe błędy na egzaminie przy rozpoznawaniu szpilki?
Najczęściej: (1) utożsamienie połączenia z nakrętką ze "śrubą z łbem", (2) pominięcie faktu, że śruba jest wkręcona w gwint korpusu, (3) mylenie "pasowanej" z "dokładną", bez sprawdzenia luzu w otworze, (4) wybór "fundamentowej" tylko dlatego, że brzmi specjalistycznie.
Czy szpilka zawsze ma gwint na całej długości?
Nie zawsze. W praktyce spotyka się szpilki z gwintem na końcach i częścią gładką pośrodku, ale kluczowe jest to, że mają dwa odcinki gwintu do wkręcenia w korpus i do nakrętki. Na rysunku technicznym rozpoznasz ją po braku łba i po docisku realizowanym nakrętką.
Jaką funkcję pełni podkładka w takim połączeniu śrubowym?
Podkładka zwiększa powierzchnię oparcia nakrętki, zmniejsza ryzyko uszkodzenia łączonej płyty i pomaga równomiernie rozłożyć nacisk. Może też ograniczać luzowanie (w zależności od typu podkładki). Jej obecność nie zmienia typu śruby, ale jest typowa dla połączeń dociskanych nakrętką.
Gdzie w połączeniu na szpilkę występuje gwint wewnętrzny?
Gwint wewnętrzny znajduje się w korpusie (dolnym elemencie), czyli w otworze nieprzelotowym lub przelotowym wykonanym w części, do której wkręca się jeden koniec szpilki. Drugi koniec szpilki ma gwint zewnętrzny i wystaje ponad element, aby można było nakręcić nakrętkę i wykonać docisk.
Jak przygotować się do pytań o połączenia śrubowe na egzaminie?
Ćwicz rozpoznawanie połączeń na przekrojach: szpilka vs śruba z łbem, oraz zwracaj uwagę na detale: obecność łba, gdzie jest gwint wewnętrzny, czy otwór jest przelotowy, czy widać luz. Pomaga też powtarzanie nazw i zastosowań: pasowane (dopasowanie), fundamentowe (kotwienie), dwustronne (docisk nakrętką).
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Śruba dwustronna (szpilka) nie ma własnego łba: jeden jej koniec jest wkręcony w gwint wewnętrzny korpusu, a docisk łączonych części realizuje nakrętka z podkładką na drugim, wystającym końcu."

Źródła:

  • DIN 939: Double-ended studs (Szpilki dwustronne) – norma wymiarowa dla śrub dwustronnych (studs), wydanie aktualne wg DIN
  • PN-EN ISO 898-1: Własności mechaniczne części złącznych wykonanych ze stali węglowej i stopowej — Część 1: Śruby, wkręty i śruby dwustronne (studs), wydanie aktualne ISO/EN

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn (dział: połączenia śrubowe i rodzaje śrub)
  • Tablice/albumy elementów złącznych (śruby, szpilki, nakrętki, podkładki) stosowane w budowie maszyn
  • Ćwiczenia z rozpoznawania elementów złącznych na rysunkach technicznych (przekroje, gwinty)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego