KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Na rysunku przedstawiono połączenie uzwojeń silnika na tabliczce zaciskowej w
Ilustracja przedstawia schemat połączenia uzwojeń silnika elektrycznego na tabliczce zaciskowej, co jest typowym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ zwór na tabliczce zaciskowej łączy: U1 z W2, V1 z U2 oraz W1 z V2, czyli koniec jednego uzwojenia z początkiem następnego. Taka konfiguracja tworzy zamkniętą pętlę trzech uzwojeń i jest charakterystyczna dla połączenia trójkąt (Δ), a nie dla gwiazdy, gdzie łączy się trzy końce w jeden punkt.

Pełne wyjaśnienie:

Na tabliczce zaciskowej silnika trójfazowego zwykle widzimy sześć wyprowadzeń uzwojeń: początki U1, V1, W1 oraz końce U2, V2, W2. Rodzaj połączenia rozpoznaje się po tym, które zaciski są zmostkowane zworami.

W pokazanym układzie zwory łączą pary: U1–W2, V1–U2, W1–V2. Oznacza to, że koniec jednego uzwojenia jest połączony z początkiem następnego. Powstaje zamknięty obwód trzech uzwojeń, czyli połączenie trójkąt (Δ). W takim połączeniu napięcie międzyfazowe jest równe napięciu na uzwojeniu, a prąd w przewodach zasilających jest większy od prądu fazowego (wynika to z geometrii wektorowej prądów).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "gwiazdę" rozpoznaje się po złączeniu trzech końców uzwojeń w jeden punkt (neutralny) – typowo jedną zworą łączącą trzy zaciski w jednym rzędzie. Tu nie ma wspólnego punktu trzech końców, tylko trzy osobne pary połączeń.
  • "podwójną gwiazdę" dotyczy szczególnych rozwiązań (np. uzwojeń z większą liczbą wyprowadzeń) i nie odpowiada standardowej tabliczce 6-zaciskowej z trzema mostkami tworzącymi pętlę.
  • "zygzak" nie jest typowym, podstawowym mostkowaniem na prostej tabliczce zaciskowej silnika klatkowego; nie odpowiada też schematowi "koniec do początku" w trzech parach zamykających obwód.

W praktyce warto zapamiętać: trzy zwory łączące pary (koniec–początek) → trójkąt, a wspólny punkt trzech końców → gwiazda. To szybka metoda kontroli przed uruchomieniem napędu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To oznaczenia wyprowadzeń trzech uzwojeń silnika trójfazowego: U1/V1/W1 to zwykle początki uzwojeń, a U2/V2/W2 to ich końce. Dzięki temu można prawidłowo założyć zwory i podłączyć silnik w gwiazdę (Y) albo w trójkąt (Δ).
Połączenie Δ rozpoznasz po tym, że zwory łączą koniec jednego uzwojenia z początkiem następnego, tworząc zamkniętą pętlę. W praktyce na typowej tabliczce 6-zaciskowej widać trzy mostki łączące trzy pary zacisków, a zasilanie podaje się na trzy węzły połączeń.
W połączeniu Y trzy końce uzwojeń są połączone w jeden wspólny punkt (punkt gwiazdowy). Na tabliczce najczęściej wygląda to jak zmostkowanie trzech zacisków w jednym rzędzie (jedna "listwa"/zwora łącząca trzy punkty), a trzy pozostałe zaciski służą do podania zasilania.
Taki sposób łączenia powoduje, że trzy uzwojenia tworzą zamknięty obwód (pętlę), czyli "trójkąt". Dzięki temu na każdym uzwojeniu występuje pełne napięcie międzyfazowe, co w wielu zastosowaniach daje większy moment i moc w porównaniu z pracą w gwieździe przy tym samym zasilaniu.
Najczęściej tak w typowej tabliczce 6-zaciskowej, ale kluczowe jest nie "pionowe/poziome", tylko które zaciski są połączone. Jeśli mostki łączą pary typu początek–koniec kolejnego uzwojenia (np. U1 z W2), odpowiada to połączeniu Δ. Zawsze sprawdzaj oznaczenia U/V/W.
Typowe pomyłki to: patrzenie tylko na kształt zwór bez czytania oznaczeń zacisków, mylenie liczby zwór z rodzajem połączenia oraz automatyczne kojarzenie "rozruch gwiazda-trójkąt" z tym, co widać na tabliczce. Pomaga zasada: wspólny punkt trzech końców → Y, pętla połączeń → Δ.
Stosuje się go, gdy chce się ograniczyć prąd rozruchowy silnika. Silnik startuje w gwieździe (niższe napięcie na uzwojeniu), a po rozpędzeniu przełącza się w trójkąt do normalnej pracy. Wymaga to silnika przystosowanego do takiego przełączania i odpowiedniego układu styczników.
W połączeniu trójkąt (Δ) napięcie na uzwojeniu jest równe napięciu międzyfazowemu zasilania. To jedna z najważniejszych cech rozróżniających Δ od Y i ma znaczenie przy doborze sposobu połączenia do napięcia sieci oraz danych z tabliczki znamionowej silnika.
W połączeniu Y uzwojenia są podłączone między fazą a punktem wspólnym, więc napięcie fazowe jest mniejsze od międzyfazowego (wynika to z zależności geometrycznych w układzie trójfazowym). Dzięki temu maleje prąd i moment rozruchowy, co wykorzystuje się m.in. przy łagodniejszym starcie.
Trenuj na schematach 6-zaciskowych: najpierw zapamiętaj, które oznaczenia są "1" (początki) i "2" (końce). Potem ćwicz regułę: Y = trzy końce razem w jeden punkt, Δ = połączenia w pętlę (koniec z początkiem następnego). Na egzaminie zawsze czytaj oznaczenia, nie tylko kształt mostków.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Układ zwór na tabliczce zaciskowej łączy: U1 z W2, V1 z U2 oraz W1 z V2, czyli koniec jednego uzwojenia z początkiem następnego."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki (silniki trójfazowe, połączenia Y/Δ)
  • Instrukcje producentów silników: opisy tabliczek zaciskowych i schematy mostkowania
  • Ćwiczenia laboratoryjne z łączenia uzwojeń na tabliczce zaciskowej (realne mostkowanie i pomiary)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego