W pomiarach wysokościowych w geodezji stosuje się kilka metod, ale każda z nich opiera się na innym rodzaju obserwacji. Dlatego rozpoznanie metody z rysunku polega na zauważeniu, co jest mierzone i jakim sprzętem.
Odpowiedź "geometrycznej" jest właściwa, gdy pomiar pokazuje klasyczną niwelację geometryczną: niwelator (optyczny lub cyfrowy) tworzy poziomą linię celową, a różnicę wysokości między punktami wyznacza się z odczytów na łacie. Charakterystyczne są elementy takie jak: łata niwelacyjna ustawiona na punktach, obserwacja podziału łaty w lunecie, a w schematach często także ujęcie odczytów "wstecz" i "w przód".
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo opisują metody o innej zasadzie:
- "barometrycznej" – wykorzystuje zależność ciśnienia atmosferycznego od wysokości. Na rysunku takiej metody oczekiwano by raczej barometru/altimetru i informacji o ciśnieniu, a nie niwelatora z łatą.
- "trygonometrycznej" – różnice wysokości wyznacza się z pomiaru kątów pionowych i odległości (zwykle tachimetrem/teodolitem). Na schemacie dominowałyby kąty, promień celowej pochyłej i zależności trygonometryczne, a nie odczyt na łacie przy poziomej celowej.
- "pozycjonowania GPS" – wysokość otrzymuje się z pomiaru satelitarnego (odbiornik GNSS, antena, odniesienia do układów wysokościowych). Taki pomiar na rysunku kojarzy się z odbiornikiem i satelitami, a nie z instrumentem niwelacyjnym oraz łatą.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu widzisz łatę i niwelator oraz ideę poziomej celowej, najczęściej chodzi o niwelację geometryczną. Gdy pojawiają się kąty pionowe – myśl o trygonometrii, a gdy satelity/antena – o GNSS/GPS.
