KWALIFIKACJA GIW11 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 28.
Na rysunku przedstawiono proces
Ilustracja przedstawia proces filtracji, co jest zgodne z kontekstem pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtracja polega na rozdziale zawiesiny na przegrodzie filtracyjnej: ciecz (filtrat) przechodzi przez medium, a cząstki stałe tworzą osad. Sedymentacja zachodzi grawitacyjnie bez przegrody, koagulacja dotyczy zlepiania koloidów, a destylacja rozdziela ciecze/roztwory przez parowanie i skraplanie.

Pełne wyjaśnienie:

Proces filtracji to mechaniczne rozdzielanie mieszaniny niejednorodnej (najczęściej zawiesiny) na fazę ciekłą i stałą za pomocą przegrody filtracyjnej (medium filtracyjne, tkanina, siatka, płyta filtracyjna). Pod wpływem różnicy ciśnień (grawitacja, nadciśnienie lub podciśnienie) ciecz przechodzi przez przegrodę jako filtrat, a cząstki stałe zatrzymują się i tworzą osad filtracyjny (tzw. placek filtracyjny).

W praktyce przeróbki mechanicznej kopalin filtracja jest jednym z podstawowych sposobów odwadniania produktów po procesach wzbogacania lub zagęszczania. Na schematach urządzeń filtracyjnych typowo rozpoznaje się: kierunek przepływu filtratu, powierzchnię/warstwę medium oraz narastający osad.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego schematu?

  • Koagulacja jest zjawiskiem fizykochemicznym polegającym na łączeniu się drobnych cząstek (np. koloidów) w większe agregaty po dodaniu koagulantu lub zmianie warunków (ładunek, pH). Sama koagulacja nie jest jeszcze separacją na przegrodzie; może jedynie ułatwiać późniejsze klarowanie czy filtrację.
  • Destylacja to rozdział oparty o parowanie i skraplanie, wykorzystywany przy mieszaninach cieczy lub roztworach, gdzie kluczowa jest różnica temperatur wrzenia. Na rysunkach destylacji pojawiają się elementy typu kolumna, skraplacz, odbieralnik destylatu, a nie przegroda filtracyjna i osad.
  • Sedymentacja (opadanie) zachodzi grawitacyjnie w zbiorniku/osyadniku: cząstki stałe opadają na dno, a nad nimi tworzy się warstwa klarowna. Nie ma tu przejścia cieczy przez medium filtracyjne; rozdział wynika z różnicy gęstości i prędkości opadania.

Na egzaminie warto patrzeć na mechanizm: jeśli jest przegroda i "przepływ przez materiał" – to filtracja; jeśli jest spokojny zbiornik i rozwarstwianie – to sedymentacja; jeśli jest koagulant – koagulacja; jeśli jest para i skraplanie – destylacja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtracja to rozdzielanie zawiesiny na przegrodzie filtracyjnej: ciecz przechodzi przez medium jako filtrat, a cząstki stałe zostają zatrzymane i tworzą osad. W zakładach przeróbczych służy głównie do odwadniania produktów i odzysku wody procesowej.
W filtracji widoczna jest przegroda (medium) i przepływ cieczy przez tę warstwę oraz narastający osad. W sedymentacji najczęściej widać zbiornik, rozwarstwienie i opadanie cząstek na dno bez przechodzenia cieczy przez przegrodę.
Koagulacja to zjawisko fizykochemiczne polegające na łączeniu drobnych cząstek w większe kłaczki (np. po dodaniu koagulantu). Filtracja to operacja mechaniczna rozdziału na przegrodzie. Koagulacja może jedynie poprawić skuteczność późniejszego klarowania lub filtracji.
Filtrat to ciecz (czasem z drobnymi pozostałościami), która przeszła przez medium filtracyjne. Na schemacie zwykle jest oznaczony jako strumień wypływający po stronie "czystej" przegrody, podczas gdy po stronie zasilania pozostaje zawiesina i narasta osad.
Typowe są: przegroda filtracyjna (tkanina/siatka), przestrzeń na osad (placek), doprowadzenie zawiesiny, odpływ filtratu oraz źródło różnicy ciśnień (nadciśnienie, podciśnienie lub grawitacja). W zależności od typu mogą występować płyty, bęben lub taśma.
W typowej przeróbce mechanicznej kopalin (kruszenie, przesiewanie, klasyfikacja, odwadnianie) destylacja nie jest operacją podstawową, bo dotyczy rozdziału przez parowanie i skraplanie. Może wystąpić w procesach chemicznych lub laboratoryjnych, ale nie opisuje odwadniania zawiesin.
Częsty błąd to wybór "sedymentacji", bo kojarzy się z oddzielaniem ciała stałego od cieczy. Inny błąd to traktowanie koagulacji jako separacji. Warto zawsze szukać na rysunku przegrody i kierunku przepływu filtratu, bo to cechy wyróżniające filtrację.
Sedymentację wybiera się, gdy cząstki łatwo opadają i można uzyskać warstwę klarowną w zbiorniku (np. zagęszczacze, osadniki), a filtracja byłaby zbyt kosztowna lub medium szybko by się zatykało. Filtracja jest korzystna, gdy trzeba uzyskać bardziej suchy produkt.
Różnica ciśnień jest "siłą napędową" przepływu cieczy przez przegrodę. Może wynikać z grawitacji, nadciśnienia lub podciśnienia. Zwiększenie różnicy ciśnień zwykle zwiększa szybkość filtracji, ale może też zagęszczać osad i powodować spadek przepustowości w czasie.
Ucz się przez porównywanie mechanizmów: filtracja (przegroda), sedymentacja (opadanie), koagulacja (zlepianie cząstek), destylacja (para/skropliny). Ćwicz rozpoznawanie schematów urządzeń i typowych strumieni (zasilanie, filtrat, osad), bo na egzaminie rysunek jest kluczowy.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Filtracja polega na rozdziale zawiesiny na przegrodzie filtracyjnej: ciecz (filtrat) przechodzi przez medium, a cząstki stałe tworzą osad."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Filtracja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtracja (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Sedymentacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sedymentacja (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Koagulacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Koagulacja (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/skompendia do przeróbki mechanicznej kopalin (działy: odwadnianie, filtracja, sedymentacja)
  • Instrukcje DTR i karty katalogowe filtrów stosowanych w zakładach przeróbczych
  • Materiały dydaktyczne o operacjach jednostkowych rozdzielania mieszanin (filtracja, sedymentacja, koagulacja, destylacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego