KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2024 (test 3)

PYTANIE NR 38.
Na rysunku przedstawiono program sterujący linią technologiczną pakowania kawy. W wyniku jego działania do kartonu trafia 6 paczek kawy, po czym rozpoczyna się transport do maszyny zamykającej opakowanie. Wartość którego parametru należy zmienić w programie, aby w kartonie umieszczane były 4 paczki kawy?
Na rysunku przedstawiono program sterujący linią technologiczną pakowania kawy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W bloku licznika CTU parametr PV jest wartością nastawy (progiem), po osiągnięciu której wyjście licznika sygnalizuje "zliczono wymaganą liczbę". Skoro obecnie do kartonu trafia 6 paczek, to aby było ich 4, należy zmienić właśnie nastawę PV na 4. Reset R, kierunek zliczania i czas TP nie zmieniają progu ilości sztuk.

Pełne wyjaśnienie:

W typowych programach PLC do pakowania "na sztuki" stosuje się licznik zliczający impulsy od czujnika (np. wykrycie paczki na przenośniku). W pokazanym rozwiązaniu rolę tę pełni licznik CTU (Count Up).

Najważniejsze sygnały licznika CTU to:

  • CU – wejście zliczające (impuls powoduje zwiększenie stanu),
  • PVwartość zadana (preset), czyli próg wymaganej liczby zliczeń,
  • CV – bieżąca wartość zliczeń (current value),
  • R – reset (zerowanie licznika),
  • QU – sygnał osiągnięcia progu (zwykle aktywny, gdy CV ≥ PV).

Skoro po działaniu programu do kartonu trafia 6 paczek, oznacza to, że próg licznika ustawiono na 6 (PV=6). Aby w kartonie były 4 paczki, trzeba zmienić PV na 4. To bezpośrednio zmienia kryterium "kiedy zakończyć zliczanie partii i uruchomić dalszy etap".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Wartość R licznika." Reset nie ustala liczby paczek w kartonie; służy do wyzerowania licznika (np. po zakończeniu cyklu). Zmiana sposobu resetu może powodować błędy cyklu, ale nie jest nastawą ilości.
  • "Kierunek zliczania." CTU z definicji zlicza w górę; kierunek nie jest tu parametrem ustawiającym liczbę sztuk. Nawet gdyby użyć innego typu licznika, nadal potrzebna byłaby właściwa wartość progu.
  • "Czas transportu do maszyny zamykającej opakowanie." Timer TP wpływa na czas trwania sygnału/transportu, a nie na to, po ilu sztukach następuje przejście do kolejnego etapu. Można mieć poprawny czas transportu i nadal błędną liczbę paczek, jeśli PV jest złe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy zmiany "ile sztuk zlicza licznik", szukaj w programie parametru preset (PV) albo wartości zadanej progu, a nie bieżącego stanu (CV) czy elementów czasowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PV to wartość nastawy (próg) licznika CTU. Określa, ile impulsów trzeba zliczyć, aby licznik uznał, że osiągnięto wymaganą liczbę sztuk (zwykle wtedy aktywuje się wyjście QU). Zmiana PV zmienia docelową liczbę zliczeń w cyklu.
Należy zmienić PV (preset) w bloku CTU na liczbę wymaganą w kartonie. Jeśli system ma zliczać 4 paczki zamiast 6, ustaw PV=4. Pozostałe elementy (reset, timery) zwykle nie definiują docelowej liczby sztuk.
Wejście R służy do wyzerowania licznika (np. rozpoczęcie nowej partii), a nie do ustawiania progu. Nawet idealnie ustawiony reset nie zmieni faktu, że o zakończeniu zliczania decyduje próg PV. Reset wpływa na moment startu zliczania, nie na jego cel.
CV to bieżąca wartość zliczeń (ile impulsów naliczono w danym cyklu), a PV to wartość zadana (ile trzeba naliczyć). W praktyce CV rośnie wraz z impulsami z czujnika, a po osiągnięciu PV aktywuje się sygnał osiągnięcia progu (np. QU).
Najczęściej QU staje się aktywne, gdy bieżąca wartość licznika CV osiągnie lub przekroczy nastawę PV. To typowy sygnał do przejścia sekwencji na kolejny etap, np. uruchomienia transportu kartonu do zamykania.
Zwykle nie. TP określa czas trwania impulsu/etapu (np. jak długo działa transport), ale nie zmienia tego, po ilu impulsach z czujnika licznik zakończy partię. Błędny czas TP może powodować problemy mechaniczne lub taktowe, lecz liczba sztuk wynika z progu PV licznika.
Najczęściej myli się PV z CV, albo wybiera reset R, bo "coś zmienia w liczniku". Inna pułapka to skupienie się na timerach i transporcie zamiast na bloku zliczającym. Warto zapamiętać: ilość sztuk = próg (PV), nie czas.
Szukaj bloku licznika (np. CTU) i jego wejścia nastawy: PV. Jeśli widzisz stałą liczbową podłączoną do PV (np. 6), to zazwyczaj jest to wymagana liczba sztuk do zliczenia. Zmiana tej liczby zmienia wielkość partii.
CTU jest licznikiem zliczającym w górę. Jeśli potrzebujesz zliczania w dół, stosuje się inny blok (np. licznik down) albo inną logikę programu. W pytaniach egzaminacyjnych "kierunek zliczania" zwykle nie jest parametrem CTU, tylko mylącym dystraktorem.
Przećwicz na przykładach bloki: CTU/CTD, reset, PV/CV oraz proste sekwencje z timerami (TP/TON). Rób zadania: "zlicz N sztuk, potem uruchom etap na T sekund". Klucz to rozróżnienie: licznik ustala ile, timer ustala jak długo.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w bloku licznika CTU parametr PV jest wartością nastawy (progiem), po osiągnięciu której wyjście licznika sygnalizuje "zliczono wymaganą liczbę".

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (opis standardowych języków PLC i typowych bloków, w tym liczników i timerów)
  • Siemens Industry Online Support: "CTU (Count Up) - Counter" (S7, opis parametrów PV/CV/QU) https://support.industry.siemens.com/ (dostęp do strony wymaga wyszukania hasła CTU PV CV QU) - accessed 2026-03-02
  • CODESYS Online Help: "CTU" oraz "TP" (opisy bloków liczników i timerów oraz znaczenia PV/CV) https://help.codesys.com/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o IEC 61131-3 (FBD, LD) i blokach standardowych
  • Dokumentacja producenta PLC dla bloków CTU i TP (opis parametrów PV/CV/QU)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: program "licznik + przenośnik" z resetem i nastawą PV

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego