KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2024 (test 2)

PYTANIE NR 39.
Na rysunku przedstawiono program sterujący linią technologiczną pakowania kawy. W wyniku jego działania do kartonu trafia 6 paczek kawy, po czym rozpoczyna się transport do maszyny zamykającej opakowanie. Wartość którego parametru należy zmienić w programie, aby w kartonie umieszczane były 4 paczki kawy?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy programu sterującego linią technologiczną pakowania kawy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby w kartonie znalazły się 4 paczki zamiast 6, trzeba zmienić parametr licznika, który określa wartość zadaną (próg), po osiągnięciu której program uznaje komplet i uruchamia transport. Kierunek zliczania nie zmienia docelowej liczby sztuk, a czas transportu wpływa tylko na ruch, nie na liczenie.

Pełne wyjaśnienie:

W typowym programie PLC dla pakowania liczba sztuk w kartonie jest realizowana przez licznik impulsów (np. z czujnika zliczającego paczki). Program zwiększa (lub zmniejsza) bieżącą wartość licznika przy każdym wykryciu paczki. Gdy licznik osiągnie wartość zadaną (preset/próg), spełnia się warunek logiczny "karton pełny" i sekwencja przechodzi do kolejnego kroku, czyli uruchamia transport do maszyny zamykającej.

Dlatego, aby zamiast 6 paczek pakować 4, należy zmienić wartość progową zadziałania licznika (wartość, przy której licznik uznaje, że osiągnięto wymaganą ilość). To dokładnie determinuje, po ilu paczkach nastąpi przejście do transportu.

  • "Wartość progową włączenia licznika." – jest właściwa, jeżeli w tym programie próg jest użyty jako warunek uruchamiający zdarzenie (np. "osiągnięto N sztuk" → start transportu). Zmiana tej nastawy z 6 na 4 spowoduje wcześniejsze wyzwolenie transportu.
  • "Kierunek zliczania." – zmiana kierunku (w górę/w dół) nie ustala, ile paczek ma trafić do kartonu; zmienia jedynie sposób dochodzenia do progu. Bez zmiany progu nadal trzeba byłoby osiągnąć odpowiedni stan logiczny, więc liczba sztuk nie zostanie ustawiona poprawnie.
  • "Wartość progową wyłączenia licznika." – w wielu rozwiązaniach licznik nie jest "wyłączany progiem", tylko resetowany lub zatrzymywany inną logiką (np. reset po podaniu kartonu dalej). Nawet jeśli istnieje parametr "wyłączenia", to o przejściu do transportu zwykle decyduje osiągnięcie wartości zadanej, a nie warunek wyłączenia liczenia.
  • "Czas transportu do maszyny zamykającej opakowanie." – czas transportu wpływa na to, jak długo trwa ruch kartonu, ale nie zmienia warunku "ile paczek ma być w kartonie". Zmiana czasu mogłaby poprawić synchronizację, lecz nie zmieni docelowej liczby paczek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zadanie mówi "po osiągnięciu X sztuk następuje przejście procesu", to niemal zawsze szukasz parametru typu preset/prog/warunek osiągnięcia wartości licznika, a nie parametrów ruchu (czas, prędkość) ani "kierunku" samego liczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość progowa (często nazywana presetem) to liczba, po której osiągnięciu licznik uznaje, że zliczono wymaganą ilość zdarzeń. W aplikacji pakowania jest to np. liczba paczek, po której program przechodzi do kroku "transport kartonu".
Najczęściej zmienia się nastawę licznika odpowiadającą wartości zadanej (np. z 6 na 4). To ta wartość wyzwala sygnał "karton pełny" i uruchamia dalszą sekwencję. Zmiana parametrów transportu nie zmienia samej liczby sztuk.
Kierunek zliczania mówi, czy licznik rośnie czy maleje, ale nie definiuje celu ilościowego. O tym, kiedy proces uzna karton za pełny, decyduje warunek osiągnięcia wartości progowej. Bez zmiany progu nadal będzie wymagany ten sam "stan końcowy".
W dobrze zaprojektowanej sekwencji transport jest uruchamiany sygnałem logicznym typu "komplet w kartonie". Taki sygnał zwykle powstaje, gdy licznik paczek osiągnie wartość zadaną. Dopiero wtedy uruchamia się przenośnik lub siłownik przesuwający karton.
Licznik dotyczy ilości zdarzeń (np. sztuk), a timer dotyczy czasu (np. opóźnienia, czasu transportu). Jeśli w treści zadania jest mowa o liczbie paczek, szukasz nastawy licznika. Jeśli o czasie ruchu lub zwłoce, wtedy parametru timera.
Zwykle nie powinna. Czas transportu wpływa na logistykę i synchronizację, ale liczba paczek wynika z impulsów z czujnika i progu licznika. Wyjątkiem są błędy konstrukcji programu (np. zliczanie zależne od czasu), ale to jest błąd projektu, a nie standardowe rozwiązanie.
Najczęściej myli się: (1) wartość zadaną licznika z parametrami resetu, (2) licznik z timerem, (3) kierunek zliczania z liczbą docelową sztuk. Pomaga zasada: "ilość = licznik + próg; czas = timer + nastawa czasu".
Po każdym impulsie z czujnika zmienia się bieżąca wartość licznika. Gdy zrówna się z wartością zadaną, pojawia się warunek logiczny (np. bit "done" lub porównanie >=). Ten warunek jest używany do przejścia do kolejnego kroku: transportu kartonu.
CTU (zliczanie w górę) stosuje się do liczenia sztuk, cykli, impulsów z enkodera lub produktów na przenośniku. CTD (w dół) bywa używany, gdy startujesz od wartości zadanej i "odliczasz do zera". W obu przypadkach kluczowa jest właściwa wartość zadana.
Ćwicz na prostych programach: zliczanie impulsów z przycisku/czujnika, ustawianie wartości zadanej, reset, oraz powiązanie licznika z przejściem sekwencji (np. uruchomienie transportu). Rozwiązuj też zadania, w których trzeba odróżnić zmiany ilości od zmian czasu ruchu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby w kartonie znalazły się 4 paczki zamiast 6, trzeba zmienić parametr licznika, który określa wartość zadaną (próg), po osiągnięciu której program uznaje komplet i uruchamia transport."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (sekcje dot. elementów języków i typowych instrukcji, w tym liczników CTU/CTD/CTUD)
  • Siemens, "SIMATIC S7-1200 Programmable controller System Manual" (rozdziały dot. instrukcji/liczników w TIA Portal), dokumentacja producenta
  • Rockwell Automation, "Logix 5000 Controllers Counter (CTU/CTD) Instructions" (Instruction Set Reference), dokumentacja producenta

Materiały:

  • Podręczniki i kursy z podstaw PLC (liczniki, timery, sekwencje, warunki przejścia)
  • Dokumentacja producenta PLC dotycząca instrukcji/bloków liczników (CTU/CTD/CTUD)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: modyfikacja wartości zadanej licznika i obserwacja przejść w sekwencji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego