Przekładnia zębatkowa (zębnik–zębatka) jest szczególnym rodzajem przekładni zębatej, w której jedno z "kół" jest zastąpione listwą zębatą (zębatką w formie prostej prowadnicy z zębami). Taki układ służy najczęściej do zamiany ruchu obrotowego na postępowy (np. przesuw, posuw, napędy bram, mechanizmy regulacyjne).
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: zębatkową?
- O rozpoznaniu decyduje cecha konstrukcyjna: obecność zębatki (listwy) współpracującej z zębnikiem.
- W odróżnieniu od przekładni z dwoma kołami, tutaj drugi element ma postać prostoliniową.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Stożkowa – przekładnie stożkowe stosuje się, gdy osie wałów zwykle się przecinają (zmiana kierunku o ok. 90°). Na rysunku charakterystyczne są koła o kształcie stożków, a nie listwa zębata.
- Ślimakowa – składa się ze ślimaka (element przypominający śrubę) i koła ślimakowego. Cechą rozpoznawczą jest "śrubowy" zarys ślimaka, którego nie ma w przekładni zębatkowej.
- Walcowa – to klasyczna przekładnia z dwoma kołami walcowymi (zęby proste lub skośne), pracującymi na równoległych osiach. Brak w niej listwy zębatej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na rysunku widzisz proste "tory" z zębami (listwę) zamiast drugiego koła zębatego, to najczęściej jest to przekładnia zębatkowa. W kontekście BHP warto pamiętać, że strefa zazębienia i elementy napędu to typowe miejsca ryzyka wciągnięcia i zmiażdżenia, które wymagają osłon lub innych środków ochronnych.
