KWALIFIKACJA TWO9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 38.
Na rysunku przedstawiono przekrój
Ilustracja przedstawia przekrój turbosprężarki, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "turbosprężarki", ponieważ typowy przekrój turbosprężarki pokazuje dwa stopnie na wspólnym wale: turbinę napędzaną spalinami oraz sprężarkę tłoczącą powietrze doładowujące. Wtryskiwacz ma zupełnie inną budowę, a wentylator i pompa wirowa nie mają części turbinowej.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "turbosprężarki" jest właściwa, gdy na przekroju widać charakterystyczny układ dwóch maszyn przepływowych połączonych wspólnym wałem: po jednej stronie znajduje się turbina napędzana energią spalin, a po drugiej sprężarka podnosząca ciśnienie powietrza dolotowego. Typowo widoczne są także elementy łożyskowania i obudowy rozdzielające stronę "gorącą" (spaliny) i "zimną" (powietrze).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "wtryskiwacza" – wtryskiwacz to element układu paliwowego (iglica, rozpylacz, kanały paliwowe). Jego przekrój nie przedstawia dwóch wirników na wspólnym wale ani obudów przypominających korpus turbiny i sprężarki.
  • "wentylatora" – wentylator jest pojedynczą maszyną do przetłaczania powietrza. Może mieć wirnik i obudowę, ale nie ma strony turbinowej zasilanej spalinami ani typowego układu doładowania silnika.
  • "pompy wirowej" – pompa wirowa służy do tłoczenia cieczy i ma charakterystyczny korpus hydrauliczny (króćce ssawny i tłoczny, komora wirnikowa). Nie występuje w niej część turbinowa napędzana spalinami ani układ sprężania powietrza.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: turbosprężarka = turbina (spaliny) + sprężarka (powietrze) na wspólnym wale. Jeżeli na rysunku widać wyraźne "dwie strony" urządzenia i wirniki pracujące w różnych mediach, to najczęściej wskazuje to właśnie na turbosprężarkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Turbosprężarka to urządzenie doładowujące silnik: turbina wykorzystuje energię spalin do napędu sprężarki, która spręża powietrze dolotowe. Dzięki temu do cylindrów trafia więcej powietrza, co poprawia sprawność i umożliwia uzyskanie większej mocy z tej samej pojemności.
Najczęściej widać dwa "koła"/wirniki połączone wspólnym wałem: po stronie spalin jest turbina, a po stronie dolotu sprężarka. Charakterystyczne są też dwie obudowy (gorąca i zimna) oraz elementy łożyskowania wału pomiędzy nimi.
To wynik zasady odzysku energii: spaliny mają energię, która w turbinie zamienia się w moment obrotowy. Ten moment napędza sprężarkę, podnosząc ciśnienie powietrza dolotowego. Układ łączy więc źródło energii (spaliny) z użytecznym efektem (doładowanie).
Wentylator to pojedyncza maszyna służąca do wymuszania przepływu powietrza (np. wentylacja). Turbosprężarka jest układem turbina+sprężarka: sprężarka jest napędzana turbiną spalinową. To zasadnicza różnica funkcji, napędu i typowej budowy widocznej na przekroju.
Na pierwszy rzut oka oba urządzenia mają wirnik, ale pompa wirowa pracuje z cieczą i ma korpus hydrauliczny z króćcami ssawnym i tłocznym. Turbosprężarka ma natomiast dwie części dla różnych mediów (spaliny i powietrze) i zwykle dwa wirniki na wspólnym wale.
Wtryskiwacz pokazuje elementy typowe dla układu paliwowego: kanały paliwa, iglicę, sprężynę, rozpylacz oraz końcówkę z otworkami. Nie występują w nim wirniki łopatkowe ani obudowy turbiny i sprężarki, więc nie powinien być mylony z maszynami przepływowymi.
Najczęściej wtedy, gdy uczeń widzi łopatki i automatycznie wybiera "wentylator" lub "pompę wirową". Pomaga świadome szukanie układu: czy są dwie strony urządzenia i czy da się odróżnić stronę spalin (turbina) od strony powietrza (sprężarka).
Doładowanie zwiększa ilość powietrza w cylindrze przez podniesienie ciśnienia dolotu. Więcej tlenu pozwala spalić więcej paliwa w kontrolowany sposób, co zwiększa moc i często poprawia ekonomię pracy. W turbosprężarce energia spalin jest wykorzystana do napędu sprężarki.
Częste symptomy to spadek mocy, dymienie, nietypowe gwizdy/hałasy, wzrost zużycia oleju lub nieszczelności w układzie dolotowym. W praktyce diagnostyka obejmuje ocenę luzów wału, stanu łopatek, szczelności oraz parametrów doładowania.
Skuteczne jest porównywanie "cech wyróżniających": turbosprężarka (turbina+sprężarka), pompa (króćce cieczy i korpus hydrauliczny), wtryskiwacz (iglica i rozpylacz), wentylator (pojedynczy wirnik powietrza). Pomagają atlasy przekrojów i krótkie notatki cech.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź "turbosprężarki", ponieważ typowy przekrój turbosprężarki pokazuje dwa stopnie na wspólnym wale: turbinę napędzaną spalinami oraz sprężarkę tłoczącą powietrze doładowujące.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Turbosprężarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Turbospr%C4%99%C5%BCarka (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Wtryskiwacz" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wtryskiwacz (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Pompa odśrodkowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_od%C5%9Brodkowa (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z budowy silników spalinowych i układów doładowania
  • Instrukcje obsługi i dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) turbosprężarek stosowanych na jednostkach
  • Materiały producentów turbosprężarek (opisy budowy, schematy przekrojów, animacje zasady działania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego