KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 25.
Na rysunku przedstawiono psychrometr Assmana. Cyfrą 1 oznaczono
Ilustracja przedstawia psychrometr Assmana, który jest urządzeniem służącym do pomiaru wilgotności powietrza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr Assmanna ma dwa termometry: suchy (mierzy temperaturę powietrza) i wilgotny (z tkaniną zwilżającą, ochładzany parowaniem). Na rysunku element oznaczony cyfrą 1 odpowiada termometrowi suchemu, a pozostałe odpowiedzi dotyczą innych części układu pomiarowego.

Pełne wyjaśnienie:

Psychrometr Assmanna służy do wyznaczania wilgotności powietrza na podstawie różnicy wskazań termometru suchego i termometru wilgotnego. Termometr suchy pokazuje temperaturę powietrza bez dodatkowych oddziaływań. Termometr wilgotny ma zbiorniczek owinięty tkaniną zwilżającą; podczas przepływu powietrza woda paruje, co powoduje ochłodzenie i obniżenie wskazania w porównaniu do termometru suchego.

Odpowiedź "termometr suchy" jest poprawna, ponieważ w psychrometrze jest to jeden z dwóch podstawowych elementów pomiarowych, a pytanie dotyczy identyfikacji elementu oznaczonego na schemacie. Rozpoznanie opiera się na tym, że termometr suchy nie jest połączony z tkaniną zwilżającą ani zbiorniczkiem wody i pełni rolę odniesienia.

Odpowiedź "tkaninę zwilżającą" jest niepoprawna: tkanina dotyczy wyłącznie termometru wilgotnego i jest elementem pomocniczym (umożliwia stałe zwilżanie i parowanie), a nie samym termometrem.

Odpowiedź "termometr wilgotny" jest niepoprawna, bo to drugi termometr psychrometru, identyfikowany po zwilżaniu i efekcie ochładzania przez parowanie. Uczniowie często wybierają go intuicyjnie, bo kojarzy się z pomiarem wilgotności, ale w psychrometrze potrzebne są oba termometry.

Odpowiedź "kanał przepływu powietrza" także jest niepoprawna: psychrometr Assmanna ma osłonę i wymuszony/przewidziany przepływ powietrza wokół zbiorniczków, co poprawia warunki pomiaru, jednak kanał nie jest elementem wskazującym temperaturę. W praktyce (np. w wyrobiskach podziemnych) prawidłowy odczyt wymaga stabilnego przepływu powietrza i właściwego rozróżnienia, który termometr jest suchy, a który wilgotny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza na podstawie porównania temperatury "suchej" i "wilgotnej". Różnica tych temperatur wynika z parowania wody z osłony termometru wilgotnego i pozwala ocenić stan mikroklimatu.
Psychrometr Assmanna ma osłonę i wymuszone (lub stabilizowane) opływanie termometrów powietrzem, co ogranicza błędy pomiaru. Dzięki temu odczyty termometru wilgotnego lepiej odzwierciedlają efekt parowania, a wynik wilgotności jest bardziej wiarygodny.
Dwa termometry są potrzebne, bo wilgotność wyznacza się z różnicy temperatur. Termometr suchy pokazuje temperaturę powietrza, a wilgotny obniża wskazanie przez parowanie. Im większa różnica, tym powietrze zwykle jest bardziej suche.
Termometr suchy to termometr bez zwilżanej osłony, mierzący rzeczywistą temperaturę powietrza. Stanowi punkt odniesienia do termometru wilgotnego. Błędne rozpoznanie "suchego" i "wilgotnego" prowadzi do całkowicie błędnego wniosku o wilgotności.
Tkanina zwilżająca (knot/otulina) to materiał utrzymywany w stanie wilgotnym na zbiorniczku termometru wilgotnego. Umożliwia ciągłe parowanie wody. Nie jest osobnym czujnikiem – to element pomocniczy, który tworzy warunki do ochładzania termometru.
Termometr wilgotny jest chłodzony przez parowanie wody z tkaniny zwilżającej. Parowanie wymaga pobrania ciepła z otoczenia, więc zbiorniczek termometru się ochładza. Gdy powietrze jest bardzo wilgotne, parowanie jest słabsze i różnica temperatur maleje.
Najczęstsze błędy to pomylenie termometru suchego z wilgotnym, zbyt krótki czas stabilizacji odczytu oraz niewystarczający przepływ powietrza wokół czujników. W praktyce trzeba też dbać o prawidłowe zwilżenie tkaniny i unikać ogrzewania przyrządu dłonią.
Pomiary wykonuje się podczas kontroli warunków pracy w wyrobiskach, przy ocenie skuteczności wentylacji oraz tam, gdzie występuje uciążliwość cieplna. Regularne pomiary pomagają wcześnie wykryć pogorszenie mikroklimatu i dobrać działania ograniczające zagrożenia.
Największe znaczenie ma w rejonach o podwyższonej temperaturze, przy dopływie ciepła od górotworu, w pobliżu maszyn generujących ciepło oraz tam, gdzie występuje słaba wymiana powietrza. Wilgotność wpływa na odczucie gorąca i obciążenie organizmu.
Ucz się rozpoznawania elementów na rysunkach: termometr suchy, wilgotny, osłona i droga przepływu powietrza. Ćwicz też wyjaśnienie zasady parowania i tego, po czym poznać termometr wilgotny (tkanina, zwilżanie). To ogranicza pomyłki w zadaniach obrazkowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Psychrometr Assmanna ma dwa termometry: suchy (mierzy temperaturę powietrza) i wilgotny (z tkaniną zwilżającą, ochładzany parowaniem)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Psychrometr" (opis zasady działania i odmian psychrometrów) https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychrometr - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (EN): "Assmann psychrometer" (budowa i przeznaczenie przyrządu) https://en.wikipedia.org/wiki/Assmann_psychrometer - dostęp 2026-03-02
  • Encyclopaedia Britannica: "Psychrometer" (ogólna zasada: termometr suchy i wilgotny) https://www.britannica.com/technology/psychrometer - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń (mikroklimat, wilgotność, przyrządy pomiarowe)
  • Instrukcje obsługi i opisy metrologiczne psychrometrów (część: budowa i elementy)
  • Zestawy rysunków/atlas przyrządów pomiarowych do nauki rozpoznawania elementów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego