KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 15.
Na rysunku przedstawiono samojezdny wóz przeznaczony do
Ilustracja przedstawia samojezdny wóz przeznaczony do kruszenia skał, co jest związane z zawodem technika górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Samojezdny wóz do kruszenia skał służy do mechanicznego rozdrabniania materiału skalnego (np. brył) na mniejsze frakcje.
Od kotwiarki odróżnia go brak osprzętu do wiercenia i osadzania kotew w stropie, od wiertnicy – brak układu typowego do wykonywania otworów, a od obrywki – inny cel pracy niż zrywanie luźnych nawisów.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalniach podziemnych stosuje się różne maszyny samojezdne, których przeznaczenie rozpoznaje się po funkcji i osprzęcie roboczym. Wóz przeznaczony do kruszenia skał realizuje zadanie polegające na mechanicznym rozdrabnianiu materiału skalnego: brył urobku lub zbyt dużych fragmentów skały, tak aby ułatwić dalszy transport, załadunek lub przerób.

Odpowiedź "kruszenia skał" jest poprawna, gdy przedstawiona maszyna jest wyposażona w element roboczy typowy dla kruszenia (np. układ rozdrabniający/kruszący), a jej funkcja polega na zmianie uziarnienia materiału.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne, odrębne procesy technologiczne:

  • "kotwienia stropu" dotyczy zabezpieczania górotworu poprzez wiercenie otworów i instalację kotew oraz osprzętu współpracującego z obudową. Maszyna do kotwienia (kotwiarka) jest ukierunkowana na stabilizację stropu, a nie rozdrabnianie urobku.
  • "wiercenia otworów" odnosi się do przygotowania otworów strzałowych lub technologicznych. Wiertnice mają typowy układ wiertniczy (prowadnice, obrotnik, żerdzie/wiertła) i ich celem jest wykonanie otworu o zadanych parametrach, nie kruszenie materiału.
  • "obrywki skał" (skalingu) używa się do usuwania luźnych fragmentów z ociosów i stropu w celu poprawy bezpieczeństwa. To działanie porządkowo-zabezpieczające, a nie proces rozdrabniania urobku na frakcje.

Na egzaminie warto ćwiczyć porównywanie funkcji: kruszenie = rozdrabnianie brył, wiercenie = wykonywanie otworów, kotwienie = wzmacnianie stropu, obrywka = usuwanie luźnych nawisów. Takie rozróżnienie pomaga poprawnie wskazać przeznaczenie maszyny na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że jej podstawową funkcją jest mechaniczne rozdrabnianie materiału skalnego (np. brył urobku) na mniejsze kawałki. Celem jest ułatwienie dalszego transportu, załadunku lub przeróbki, a nie wykonywanie otworów czy wzmacnianie stropu.
Wiertnica jest związana z wykonywaniem otworów, więc zwykle rozpoznaje się ją po osprzęcie wiertniczym (prowadnice, obrotnik, żerdzie/wiertła). Wóz do kruszenia ma element roboczy do rozdrabniania brył, a nie układ typowy do wiercenia długich otworów.
Kotwienie stropu służy zabezpieczeniu wyrobiska i stabilizacji górotworu, czyli jest procesem wzmacniającym. Kruszenie skał dotyczy zmiany uziarnienia materiału (rozdrabniania brył). Inny jest cel, osprzęt i miejsce w kolejności robót w przodku.
Obrywka (skaling) polega na usuwaniu luźnych fragmentów skał ze stropu i ociosów, które mogą spaść i spowodować zagrożenie. Wykonuje się ją w ramach poprawy bezpieczeństwa po urabianiu lub po przejściu maszyn, gdy istnieje ryzyko odspojonych nawisów.
Najczęściej chodzi o to, aby duże bryły urobku nie blokowały transportu i załadunku. Rozdrobnienie ułatwia pracę przenośników, ładowarek i układów odstawy. Dodatkowo może poprawić stabilność procesu technologicznego, bo materiał ma bardziej wyrównaną frakcję.
Może pracować w różnych miejscach w zależności od organizacji robót: tam, gdzie pojawiają się zbyt duże bryły utrudniające odstawę. Często jest to rejon wyrobiska, w którym urobek jest przygotowywany do transportu, a nie stanowisko stricte wierceniowe lub kotwieniowe.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "na skróty", bez analizy osprzętu: np. utożsamienie każdej maszyny z wysięgnikiem z wiertnicą albo kotwiarką. Drugi błąd to mylenie pojęć: obrywka (bezpieczeństwo) vs kruszenie (rozdrabnianie brył urobku).
Pomaga metoda porównawcza: ucz się par "funkcja → osprzęt". Zamiast zapamiętywać wygląd całej maszyny, szukaj cech kluczowych: narzędzie do wiercenia, element do kotwienia, narzędzie do skalingu lub układ rozdrabniający. Warto też robić własne fiszki ze zdjęciami.
To cztery różne grupy robót typowe dla eksploatacji podziemnej: przygotowanie otworów, zabezpieczenie stropu, usuwanie luźnych fragmentów oraz rozdrabnianie urobku. Zestawienie takich opcji sprawdza, czy zdający odróżnia proces technologiczny po celu pracy, a nie po nazwie "wóz".
Nie. Materiały wybuchowe służą do urabiania metodą strzałową, natomiast kruszenie w tym kontekście oznacza mechaniczne rozdrabnianie brył (np. zbyt dużych kawałków urobku). To inny etap i inne narzędzia, stosowane gdy bryły utrudniają odstawę lub załadunek.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kruszarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Wiertnica" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiertnica (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Kotwienie (górnictwo)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kotwienie (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR maszyn do robót podziemnych (kruszarki, kotwiarki, wiertnice)
  • Materiały dydaktyczne z budowy maszyn górniczych (osprzęt roboczy i przeznaczenie)
  • Atlasy/albumy maszyn stosowanych w górnictwie podziemnym (zdjęcia i schematy porównawcze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego