KWALIFIKACJA CHM2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 37.
Na rysunku przedstawiono schemat ideowy produkcji superfosfatu prostego. Jaką cyfrą oznaczono etap produkcji, w którym pobiera się próbki materiałów do analizy sitowej?
Ilustracja przedstawia schemat ideowy procesu produkcji superfosfatu prostego, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Analiza sitowa służy ocenie uziarnienia, czyli stopnia rozdrobnienia materiału. Dlatego próbkę pobiera się w miejscu, gdzie efekt mielenia można bezpośrednio skontrolować – na wyjściu z etapu rozdrabniania fosforytów. Na schemacie ten punkt poboru oznaczono cyfrą 1.

Pełne wyjaśnienie:

Analiza sitowa (przesiewanie) to metoda kontroli rozkładu wielkości ziaren materiału sypkiego. W technologii superfosfatu prostego kluczowym parametrem surowca jest stopień rozdrobnienia fosforytów: drobniejszy materiał ma większą powierzchnię kontaktu, co sprzyja sprawniejszemu przebiegowi kolejnych etapów procesu.

Z tego powodu próbki do analizy sitowej pobiera się bezpośrednio po rozdrabnianiu – wtedy wynik badania odpowiada jakości pracy młyna/kruszarki i pozwala szybko korygować proces (np. ustawienia urządzenia). Na przedstawionym schemacie ideowym punkt poboru przy wyjściu z bloku "ROZDRABNIANIE FOSFORYTÓW" jest oznaczony cyfrą 1, więc jest to właściwa odpowiedź.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 2 – znajduje się przy składowaniu rozdrobnionych fosforytów. Składowanie może być miejscem kontroli partii, ale nie jest etapem, który bezpośrednio wytwarza kontrolowany parametr uziarnienia; pobór "do sit" powinien weryfikować efekt rozdrabniania.
  • 3 – dotyczy strumienia przy etapie dojrzewania/magazynowania produktu. Tam częściej kontroluje się cechy produktu końcowego (np. jakość nawozu), a nie skuteczność mielenia surowca.
  • 4 – jest związane z odgałęzieniem z etapu mieszania (np. emisje/odprowadzenie). Nie jest to typowe miejsce poboru próbek materiału stałego do analizy sitowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się punkt "po rozdrabnianiu", to jest on naturalnym kandydatem do badań sitowych, bo tylko tam kontrolujesz bezpośrednio wielkość ziaren.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza sitowa to badanie uziarnienia materiału sypkiego przez przesiewanie na sitach o różnych oczkach. Wynik pokazuje rozkład wielkości ziaren i pozwala ocenić, czy rozdrabnianie dało wymagany stopień przemiału przed dalszym przetwarzaniem.
Bo analiza sitowa kontroluje bezpośrednio efekt mielenia: wielkość ziaren po wyjściu z rozdrabniania. Pobór w tym miejscu umożliwia szybką korektę pracy urządzenia, zanim surowiec trafi do mieszania i reakcji, gdzie błędy uziarnienia dają gorszą jakość.
Zbyt grube ziarna mają mniejszą powierzchnię kontaktu z kwasem, co może spowolnić rozkład i pogorszyć jednorodność. W praktyce może to sprzyjać niedoreagowaniu surowca, problemom z konsystencją masy oraz późniejszym kłopotom w dojrzewaniu i magazynowaniu produktu.
Analiza sitowa dotyczy cechy fizycznej: wielkości ziaren i frakcji. Analiza chemiczna dotyczy składu (np. zawartości składników). Na schemacie procesu szukaj miejsca, gdzie "powstaje" cecha fizyczna (rozdrabnianie), a nie miejsca reakcji lub magazynowania.
Najczęściej na wyjściu z operacji, która kształtuje uziarnienie: za młynem, kruszarką lub przesiewaczem. To pozwala ocenić wydajność i jakość rozdrabniania. Punkty przy magazynowaniu lub produkcie końcowym częściej służą innym badaniom jakościowym niż sitowym.
Zwykle nie jest najlepsze, bo składowanie nie jest etapem wytwarzającym kontrolowany parametr uziarnienia. Można pobierać próbki "partii" w magazynie, ale jeśli celem jest kontrola pracy rozdrabniania, to właściwy jest punkt bezpośrednio po młynie/kruszarce.
W schematach blokowych materiał stały często jest powiązany z blokami typu rozdrabnianie, składowanie surowca, transport przenośnikami. Odgałęzienia związane z gazami/emisjami lub instalacją kwasową zwykle nie są miejscem poboru prób do analizy sitowej, bo nie zawierają frakcji ziarnowej.
Ćwicz rozpoznawanie operacji jednostkowych (rozdrabnianie, mieszanie, magazynowanie) i przypisywanie do nich typowych parametrów kontroli. Na egzaminie najpierw nazwij, co kontrolujesz (np. uziarnienie), a potem wskaż etap, który bezpośrednio wpływa na ten parametr.
Typowo są to: wyjścia z aparatów (np. młynów), punkty przed kluczowym węzłem (np. przed mieszaniem), miejsca rozdziału strumieni oraz punkty kontroli partii w magazynie. Wybór zależy od tego, czy kontrolujesz parametry procesu (on-line) czy jakość partii materiału.
Bo analiza sitowa dotyczy ciała stałego i rozkładu ziarn. Strumienie gazowe/emisyjne nie zawierają typowej frakcji ziarnowej do przesiewania (a jeśli są pyły, bada się je innymi metodami i w innych punktach). Dlatego takie odgałęzienia nie pasują do celu badania sitowego.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Analiza sitowa służy ocenie uziarnienia, czyli stopnia rozdrobnienia materiału."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z operacji jednostkowych: rozdrabnianie i klasyfikacja ziarnowa
  • Materiały szkoleniowe z kontroli jakości w przemyśle chemicznym (pobór próbek, metody przesiewania)
  • Instrukcje zakładowe/DTR dotyczące poboru próbek na przenośnikach i przy wylotach młynów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego