KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 8.
Na rysunku przedstawiono schemat silnika
Ilustracja przedstawia schemat silnika czterosuwowego z zapłonem iskrowym (ZI), co jest zgodne z kontekstem pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik czterosuwowy rozpoznaje się po typowym układzie rozrządu z zaworami (ssącym i wydechowym), charakterystycznym dla cyklu 4 suwy.
Oznaczenie ZI wynika z obecności elementów zapłonu iskrowego (np. świecy zapłonowej), a nie wtrysku i samozapłonu jak w ZS.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie typu silnika na schemacie zwykle opiera się na dwóch niezależnych cechach: liczbie suwów (dwusuwowy vs czterosuwowy) oraz rodzaju zapłonu (ZI vs ZS).

Silnik czterosuwowy ma klasyczny cykl: ssanie, sprężanie, praca, wydech. Na schematach i przekrojach często widać elementy typowe dla czterosuwu, przede wszystkim układ rozrządu z zaworami (co najmniej zawór ssący i wydechowy) oraz kanały dolotowe i wylotowe sterowane tymi zaworami. Dwusuw częściej pokazuje wymianę ładunku przez kanały w cylindrze bez klasycznych zaworów grzybkowych (choć spotyka się wyjątki konstrukcyjne, dlatego na egzaminie liczą się cechy przedstawione na danym rysunku).

Zapłon iskrowy (ZI) identyfikuje się po elementach układu zapłonowego: w praktyce będzie to świeca zapłonowa (oraz pośrednio cewka/układ zapłonowy). Zapłon samoczynny (ZS) to silnik wysokoprężny, gdzie mieszanka zapala się od wysokiej temperatury sprężonego powietrza; zamiast świecy zapłonowej kluczowe są elementy wtrysku paliwa (np. wtryskiwacz) i wyższy stopień sprężania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Warianty z dwusuwem są błędne, jeśli schemat pokazuje rozwiązania typowe dla czterosuwu (zwłaszcza zawory sterowane rozrządem).
  • Warianty z ZS są błędne, gdy na schemacie widoczny jest zapłon iskrowy (świeca). W ZS nie ma świecy zapłonowej jako elementu inicjującego spalanie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal ZI vs ZS (świeca kontra wtrysk/samozapłon), a dopiero potem 2T vs 4T (rozrząd i zawory kontra kanały wymiany ładunku). Taka kolejność ogranicza pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej po układzie rozrządu. W czterosuwie zwykle widać zawory ssący i wydechowy sterowane mechanizmem rozrządu. W dwusuwie częściej występują kanały w cylindrze realizujące dolot i wylot bez klasycznych zaworów grzybkowych.
ZI to zapłon iskrowy: mieszanka paliwowo-powietrzna jest zapalana iskrą, typowo na świecy zapłonowej. Taki silnik ma elementy układu zapłonowego (np. świecę, cewkę), co pomaga w identyfikacji na rysunku.
ZS to zapłon samoczynny (diesel). Zapłon następuje od wysokiej temperatury powietrza sprężonego w cylindrze, a paliwo jest podawane wtryskiem. W ZS nie ma świecy zapłonowej inicjującej spalanie.
Świeca zapłonowa jest elementem, który wytwarza iskrę do zapłonu mieszanki. To cecha typowa dla silników benzynowych/ZI. W silniku ZS spalanie nie jest inicjowane iskrą, więc sama obecność świecy na schemacie jest silną przesłanką dla ZI.
Najczęściej: widoczne zawory (ssący i wydechowy), kanały dolotu i wydechu sterowane zaworami oraz elementy rozrządu (np. wałek, dźwignie/popychacze). Te rozwiązania odpowiadają cyklowi ssanie–sprężanie–praca–wydech.
Tak, ale częściej w mniejszych urządzeniach (np. niektóre pilarki, wykaszarki). W większych maszynach rolniczych dominują czterosuwy (często ZS). Na egzaminie liczą się jednak cechy pokazane na schemacie, a nie statystyka występowania.
Najczęstszy błąd to kierowanie się skojarzeniem "w rolnictwie jest diesel", zamiast analizować elementy na rysunku. Drugi błąd to mylenie świecy zapłonowej ze świecą żarową. Świeca zapłonowa wskazuje ZI, a żarowa może występować w ZS.
Stosuj stałą procedurę: (1) poszukaj cech zapłonu (świeca zapłonowa → ZI; wtryskiwacz i brak świecy → zwykle ZS), (2) sprawdź, czy są zawory i rozrząd (często 4T), (3) dopiero na końcu porównaj z odpowiedziami.
W praktyce szkolnej najczęściej spotyka się dwusuwy z zapłonem iskrowym, natomiast konstrukcje dwusuwowe ZS istnieją, lecz są rzadsze i specyficzne. W testach egzaminacyjnych rozstrzygnięcie wynika z elementów pokazanych na schemacie.
Minimum: cylinder, tłok, korbowód, wał korbowy, głowica, zawory, kanały dolotu/wydechu, świeca zapłonowa, wtryskiwacz. Umiejętność nazwania elementów ułatwia powiązanie ich funkcji z typem silnika (2T/4T, ZI/ZS).
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że silnik czterosuwowy rozpoznaje się po typowym układzie rozrządu z zaworami (ssącym i wydechowym), charakterystycznym dla cyklu 4 suwy.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Silnik czterosuwowy" – opis cyklu i cech konstrukcyjnych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_czterosuwowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Silnik dwusuwowy" – cechy i sposób realizacji wymiany ładunku, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_dwusuwowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Silnik o zapłonie iskrowym" oraz "Silnik wysokoprężny" – różnice ZI/ZS, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_o_zap%C5%82onie_iskrowym oraz https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_wysokopr%C4%99%C5%BCny (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z budowy i eksploatacji silników spalinowych (działy: 2T vs 4T, ZI vs ZS)
  • Instrukcje obsługi/DTR maszyn rolniczych z opisem rodzaju silnika i podstaw serwisowania
  • Schematy poglądowe i przekroje silników tłokowych (materiały dydaktyczne szkół rolniczych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego